Pomnik Czynu Chłopskiego w Warszawie

Pomnik Czynu Chłopskiego w Warszawie – obelisk projektu Stanisława Sikory, wykonany z piaskowca, zdobiony elementami kamionkowymi, odsłonięty 30 maja 1968 r. przed główną siedzibą dawnego Zjednoczonego Stronnictwa Ludowego (obecnie PSL) przy ulicy Grzybowskiej 4 w Warszawie.

Pomnik w swej formie przypominał pogańskiego Świętowita. W górnej części rzeźbiarz umieścił cztery twarze należące do Bartosza Głowckiego, Michała Drzymały, partyzanta Batalionów Chłopskich oraz kobiety. Środkowa część pomnika ozdobiona była ceramicznym fryzem z kamionki przedstawiającym motyw tańca ludowego. Całość ma 770 cm wysokości.

Zjednoczone Stronnictwo Ludowe (ZSL) – chłopska partia polityczna w Polsce powstała 27 listopada 1949 z połączenia "lubelskiego" Stronnictwa Ludowego z resztkami rozbitego przez komunistów PSL "mikołajczykowskiego". ZSL realizowało politykę PZPR wobec wsi. Partia satelicka PZPR.

Polskie Stronnictwo Ludowe (PSL) – centrowa partia agrarystyczna, powstała 5 maja 1990 z połączenia PSL – Odrodzenie (będącego kontynuacją ZSL) oraz wilanowskiego PSL.

W 2006 r., zarząd PSL sprzedał działkę przy ul. Grzybowskiej 4 spółce Dom Development jako miejsce pod planowany apartamentowiec. W umowie pominięto kwestię losu pomnika, który w nowej sytuacji przeszkadzał w realizacji planów budowlanych nabywcy.

W obronie pomnika bezskutecznie interweniował były minister kultury i polityk PSL Zdzisław Podkański, podczas obchodów Dnia Czynu Chłopskiego, apelując do władz państwowych i stołecznych, a o „haniebną” sprzedaż pomnika oskarżył kierownictwo partii. Rozbiórka pomnika była krytykowana przez prasę, warszawiaków, krytyków sztuki, działaczy ludowych oraz syna rzeźbiarza, Tomasza Sikorę.

Piaskowiec to średnioziarnista, zwięzła skała osadowa powstała w wyniku scementowania ziaren kwarcu, skaleni, miki oraz okruchów innych skał i minerałów o średnicy 0,063-2 mm za pomocą spoiwa ilastego, krzemionkowego, wapiennego (kalcytowego, dolomitowego) lub żelazistego. Przyjmuje różne zabarwienia od szarego po żółte, czerwone i białe.

Wojciech Bartosz, od 1794 z nazwiskiem Głowacki (ur. ok. 1756 r. w Rzędowicach, zm. w 1794 w Kielcach) – polski chłop, kosynier w czasie insurekcji kościuszkowskiej, chorąży grenadierów krakowskich.

W efekcie, nowy właściciel sam zobowiązał się do ponownego przekazania pomnika w ręce partii oraz do przetransportowania go na własny koszt, w nowe miejsce przeznaczenia.

Pomnik jeszcze w 2006 r., został pocięty i przewieziony w kawałkach do oddziału Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego w Piasecznie koło Gniewu w województwie pomorskim.

Linki zewnętrzne

Foto. i opis pomnika na str. Sztuka.net.

Apel w obronie pomnika na str. Zdzisława Podkańskiego

Info. o rozbiórce pomnika na str. PSL ”Piast”