Pomnik Grunwaldzki w Nowym Jorku - Polski Serwis Naukowy

Na mapach: 40°46′44″N 73°58′00″W / 40.77889, -73.96667

Ten artykuł dotyczy pomnika w Nowym Jorku. Zapoznaj się również z: Pomnik Grunwaldzki w Krakowie.

konny pomnik króla Władysława Jagiełły

Pomnik Grunwaldzki w Nowym Jorku – konny pomnik króla Władysława Jagiełły wykonany w brązie przez rzeźbiarza Stanisława Kazimierza Ostrowskiego (1879-1947).

Central Park – nowojorski park będący oazą zieleni. Położony w centrum Manhattanu, między Aleją Central Park South (nazwa 59 ulicy na styku z Central Parkiem) od strony południowej a 110 ulicą od strony północnej oraz pomiędzy Piątą Aleją na wschodzie i Aleją Central Park West (przedłużenie Ósmej Alei) na zachodzie. Zajmuje 843 akry powierzchni (341 ha).

Nowy Jork (ang. City of New York, również New York, New York City) – najludniejsze miasto w Stanach Zjednoczonych, a zarazem centrum jednej z najludniejszych aglomeracji na świecie. Nowy Jork wywiera znaczący wpływ na światowy biznes, finanse, media, sztukę, modę, badania naukowe, technologię, edukację oraz rozrywkę. Będąc między innymi siedzibą Organizacji Narodów Zjednoczonych, Nowy Jork stanowi ważne centrum spraw międzynarodowych i powszechnie uważany jest za kulturalną stolicę świata.

Historia

Pierwszy pomysł ustawienia tego pomnika sięga roku 1910 i miał zostać wystawiony przez Polonię amerykańską na 500-lecie bitwy Grunwaldzkiej. Niestety plany te zostały zniweczone w wyniku wybuchu I wojny światowej. Podczas wojny uległ także zniszczeniu pierwszy gipsowy model zaprojektowany przez Ostrowskiego. Pomysł został ponownie podjęty w 1937 roku z zamiarem zrealizowania go specjalnie dla ozdoby polskiego pawilonu na Światową Wystawę w Nowym Jorku w 1939 roku. Na skutek wybuchu II wojny światowej pomnik nie powrócił do Polski i w lipcu 1945 roku został podarowany miastu Nowy Jork przez Komitet Pomnika Króla Jagiełły (King Jagiello Monument Committee) i ustawiony w Central Parku przy współudziale m.in. ostatniego konsula II Rzeczypospolitej w Nowym Jorku, Kazimierza Krasickiego.

Wystawa Światowa w Nowym Jorku w 1939 roku (nazywana The World of Tomorrow, czyli Świat Jutra) – jedna z największych wystaw światowych. Została otwarta przez prezydenta USA Franklina Roosvelta oraz Alberta Einsteina 30 kwietnia 1939 roku w 150. rocznicę złożenia przysięgi przez pierwszego prezydenta Stanów Zjednoczonych – Jerzego Waszyngtona.

The Metropolitan Museum of Art w Nowym Jorku – najstarsze i największe muzeum w Ameryce, usytuowane w nowojorskim Central Parku; założone w 1870 roku, natomiast w 1880 roku przeniesione do nowej – obecnej – siedziby.

Dane techniczne pomnika

Napis na cokole pomnika

Pomnik usytuowany naprzeciw Stawu Żółwiowego

Rzeźba ta została odlana z brązu na podstawie gipsowego modelu. Wznosi się na czterometrowym cokole licząc wraz z nim 7 metrów. Napis (w j. ang.) na cokole pomnika głosi:

Po obu stronach cokołu znajduje się napis POLAND a w dolnym prawym rogu widnieje nazwisko rzeźbiarza: Stanislaw K. Ostrowski SC. (polskie tłumaczenie napisu: 'Król Jagiełło, Król Polski, Wielki Książę Litewski, Założyciel Wolnego Związku Ludów Europy Środkowo-Wschodniej, Zwycięzca nad Krzyżackimi najeźdźcami pod Grunwaldem, 15 lipca 1410).

Pomnik Grunwaldzki – pomnik króla Władysława Jagiełły, znajdujący się na placu Matejki w Krakowie. Dzieło Antoniego Wiwulskiego z 1910, zniszczony w latach 1939-40 przez Niemców. Zrekonstruowany w 1976 przez Mariana Koniecznego.

Pomnik Jagiełły jest usytuowany po wschodniej stronie Stawu Żółwiowego (Turtle Pond), naprzeciw wzgórza z zameczkiem Belwederskim (Belvedere Castle) i leżącym u jego podstaw letnim amfiteatrem szekspirowskim (Delacorte Theater). Na pn. od stawu rozciąga się tzw. Wielka Łąka (Big Meadow), a na pn. wschód wznosi się oryginalna Iglica Kleopatry (Cleopatra’s Needle), a za nią znajduje się Metropolitan Museum of Art. Pomnik Jagiełły na koniu z dwoma skrzyżowanymi mieczami jest najokazalszym i największym z dziesiątków pomników znajdujących się w Central Parku. W 1986 pomnik został odnowiony staraniem konserwatora opiekującego się nowojorskim Parkiem.

Obchody 600-lecia bitwy grunwaldzkiej pod pomnikiem

Obchody 600-lecia bitwy grunwaldzkiej odbyły się w Parku Centralnym w sobotę 17 lipca 2010 zorganizowane przez grupę Polonii amerykańskiej. O godzinie 17.00 pod pomnikiem ustawiła się warta honorowa w strojach z XV wieku. Sprowadzono także z Polski kopię obrazu Jana Matejki pt. „Bitwa pod Grunwaldem”, którą na kilka godzin ustawiono obok Pomnika Grunwaldzkiego. W rocznicowej uroczystości w nowojorskim parku wzięli udział także Litwini mieszkający w Nowym Jorku.

Przypisy

Jan St. Kopczewski, Mateusz Siuchniński „Grunwald 550 lat chwały” Państwowe Zakłady Wydawnictw Szkolnych, Warszawa 1960.
Polskie radio art. o obchodach 600-lecia Grunwaldu pod pomnikiem w Nowym Yorku przez amerykańską Polonię.

Bibliografia

Jan St. Kopczewski, Mateusz Siuchniński „Grunwald 550 lat chwały” Państwowe Zakłady Wydawnictw Szkolnych, Warszawa 1960

Internet

Polskie radio – art. o obchodach 600-lecia Grunwaldu pod pomnikiem w Nowym Yorku przez amerykańską Polonię

Pomnik na oficjalnych stronach Central Parku

Zobacz też

Pomnik Grunwaldzki w Krakowie