Pomnik Iwana Paskiewicza w Warszawie

Pomnik Paskiewicza przed Pałacem Namiestnikowskim

Pomnik Iwana Paskiewicza – obecnie nieistniejący pomnik w Warszawie, poświęcony namiestnikowi Królestwa Polskiego Iwanowi Paskiewiczowi, który stał na dziedzińcu dzisiejszego Pałacu Prezydenckiego przy ul. Krakowskie Przedmieście 46/48.

Pomnik – dzieło rzeźbiarskie lub rzeźbiarsko-architektoniczne, posąg, obelisk, płyta itp., wzniesione dla upamiętnienia osoby lub zdarzenia historycznego.

Pałac Prezydencki w Warszawie (również Koniecpolskich, Radziwiłłów, Lubomirskich, Namiestnikowski), pałac w Warszawie, w Śródmieściu, przy Krakowskim Przedmieściu; od 1993 siedziba Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej.

Pomnik autorstwa rzeźbiarza M.S. Pimienowa został odsłonięty w lipcu 1870 roku na dziedzińcu Pałacu Namiestnikowskiego. Stanął w miejscu pierwotnie przeznaczonym dla pomnika księcia Józefa Poniatowskiego, który po upadku powstania listopadowego został umieszczony w Twierdzy Modlin, a następnie w 1840 roku wywieziony do rezydencji Paskiewiczów w Homlu.

Powstanie listopadowe – polskie powstanie narodowe przeciw Rosji, które wybuchło w nocy z 29 listopada na 30 listopada 1830, a zakończyło się 21 października 1831 [5]. Zasięgiem swoim objęło Królestwo Polskie i część prowincji zabranych (Litwę, Żmudź i Wołyń).

Plac Marszałka Józefa Piłsudskiego znajduje się w centrum Warszawy, pomiędzy Ogrodem Saskim a ulicami Moliera, Królewską i Ossolińskich. Na zachód od niego ciągnie się Oś Saska.

Okres panowania Paskiewicza, określany jako noc paskiewiczowska, zapisał się niechlubnie w świadomości Polaków. W 1917 roku pomnik został więc za zgodą okupujących Warszawę Niemców zdemontowany i rozebrany na części. Trafiły one do magazynu przy ul. Karowej i na początku lat 20. zostały przetopione. Jedynym ocalałym fragmentem monumentu jest jedna z czterech płaskorzeźb zdobiących dawniej jego cokół, która przedstawia scenę szturmu Woli z 1831 roku. Płyta znajduje się od 1920 roku w zbiorach Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie.

Krakowskie Przedmieście – jedna z najbardziej reprezentacyjnych ulic w Warszawie, stanowiąca północny odcinek Traktu Królewskiego, biegnący od Zamku Królewskiego na południe w kierunku Łazienek. Administracyjnie znajduje się w dzielnicy Śródmieście.

Twierdza Modlin (rosyjska nazwa Nowogieorgiewsk) – twierdza położona na Mazowszu u zbiegu Wisły i Narwi, około 30 km na północny zachód od Warszawy. Składa się z cytadeli położonej na prawym brzegu Narwi, umocnionych przedmości: kazuńskiego i nowodworskiego oraz z dwóch pierścieni fortów. Jest jedną z największych i najlepiej zachowanych twierdz w Polsce.

W 1922 roku pomnik Poniatowskiego wrócił do Polski i rok później został odsłonięty na Placu Saskim, bowiem w miejsce Pomnika Paskiewicza postanowiono wznieść Pomnik Legionisty. Ostatecznie rzeźba Poniatowskiego, a dokładniej odlew jej oryginalnego modelu, stanęła przed Pałacem Namiestnikowskim w 1965 roku.

Pałac Rumiancewów i Paskiewiczów w Homlu (ros. Дворец Румянцевых-Паскевичей) – zabytek architektury z XVIII–XIX wieku i główna atrakcja turystyczna Homla.

Iwan Fiodorowicz Paskiewicz, ros. Иван Фёдорович Паскевич, гpaф Эpивaнcкий - 1828, светлйший скнязь Bapшaвcкий - 1831 (ur. 19 maja 1782 w Połtawie, zm. 1 lutego 1856 w Warszawie), hrabia erywański od 1828, książę warszawski od 1832, rosyjski generał-feldmarszałek -1829, generał - adiutant 1825, w latach 1832–1856 namiestnik Królestwa Polskiego.

Przypisy

Rafał Jabłoński: Na śmietnik lub do huty. Życie Warszawy, 15 maja 2008. [dostęp 6 kwietnia 2011].

Źródła

Encyklopedia Warszawy. Wydawnictwo Naukowe PWN. ISBN 83-01-08836-2.

Linki zewnętrzne

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
Pomniki w Warszawie

Pomnik Paskiewicza, Architektura przedwojennej Warszawy