Pomnik Reformacji w Genewie - Polski Serwis Naukowy

Genewa, Pomnik Reformacji

Pomnik Reformacji w Genewie. Od lewej: Wilhelm Farel, Jan Kalwin, Teodor de Bèze oraz John Knox

Wikimedia Commons ma galerię ilustracji związaną z tematem:
Pomnik Reformacji w Genewie

Pomnik Reformacji w Genewie, (franc. le Mur des Réformateurs) to monumentalny pomnik o długości 100 m i wysokości około 5,5 m, znajdujący się w Parc des Bastions, naprzeciwko głównego budynku uniwersytetu, w Genewie (Szwajcaria).

Marcin Luter (niem. Martin Luther, ur. 10 listopada 1483 r. w Eisleben, zm. 18 lutego 1546 r. tamże) – niemiecki reformator religijny, teoretyk i inicjator reformacji, mnich augustiański, doktor teologii. Autor 95 tez potępiających praktykę sprzedaży odpustów, w których odrzucał możliwość kupienia łaski Bożej.

Relief (płaskorzeźba) – kompozycja rzeźbiarska wykonana na płycie kamiennej, metalowej lub drewnianej z pozostawieniem na niej tła. Dzieło dwuwymiarowe. Pomimo że płaskorzeźby powstawały jako dekoracja architektoniczna, to często stanowią odrębne, pełnowartościowe dzieło sztuki.

Na ogłoszony w 1908 r. międzynarodowy konkurs na monument, upamiętniający wielkie dzieło Reformacji, napłynęło 71 prac o bardzo różnorodnym charakterze. Zwyciężył projekt autorstwa 4 architektów szwajcarskich (w tym Alphonse'a Laverrière'a i Jeana Taillensa).

Pomnik zaczęto budować w roku 1909, w 400. rocznicę urodzin Jana Kalwina i 350. rocznicę założenia Akademii Genewskiej (obecnie Uniwersytet Genewski). Monument, wykonany z wapienia, ukończono w 1917 r. Wbudowano go w dolną część fortyfikacji miejskich, które aż do połowy XIX wieku otaczały miasto. Autorami rzeźb byli dwaj wybitni rzeźbiarze z Francji: Paul Landowski i Henri Bouchard.

Język Québec oraz Ontario, Nouveau-Brunswick, – ok. 8 mln osób. Ok. 201 milionów używa francuskiego na całym świecie jako języka głównego (oszacowanie z r. 2009 wg Organisation mondiale de la Francophonie) a 72 miliony jako drugiego języka codziennego (w tym krajach Maghrebu). Wiele z tych osób mieszka w krajach, gdzie francuski jest jednym z języków urzędowych bądź powszechnie używanych (54 kraje). Paradoksalnie, w Algierii, Maroku, i Tunezji, gdzie nie ma statusu języka urzędowego jest bardziej rozpowszechniony niż w wielu krajach Czarnej Afryki, gdzie jest jedynym językiem urzędowym i używa go 96 milionów ludzi.

Valdès, Vaudès, Valdo, Waldo (łac. Valdesius, fr. Valdès, Vaudès, Vaux) (ur. ok. 1140, zm. ok. 1217) – kupiec francuski, filantrop i świecki kaznodzieja, założyciel ruchu chrześcijańskiego od jego nazwiska nazywanego waldyzmem. Przypisywane mu często imię Piotr (Petrus, Pierre) nie ma potwierdzenia w źródłach mu współczesnych.

Centralną część pomnika zajmuje grupa 4 posągów (o wysokości około 5 m) wybitnych przedstawicieli Reformacji; są to (od lewej strony do prawej): Wilhelm Farel (który wprowadził Reformację do Genewy), Jan Kalwin, Teodor de Bèze (pierwszy rektor Akademii Genewskiej), i John Knox. Ponad głowami tych postaci wyrzeźbiona jest dewiza Reformacji i Genewy: Post Tenebras Lux (Po mrokach światło). Po obu stronach centralnej grupy figuralnej mniejsze posągi, płaskorzeźby i napisy upamiętniają innych wybitnych krzewicieli kalwinizmu oraz kluczowe momenty w historii tego wyznania.

Stela – kamienna, ustawiona pionowo płyta z inskrypcją lub płaskorzeźbioną dekoracją o wysokości od kilkunastu centymetrów do kilku metrów. Jest to rodzaj pomnika nagrobnego, rozpowszechniony zwłaszcza w starozytnym Egipcie i Grecji, gdzie występował już w okresie archaicznym. Stele wykonane były najczęściej z marmuru lub miękkiego kamienia i przechodziły ewolucję kształtu (od prostokątnej płyty zwieńczonej palmetą do imitacji kolumnowego frontonu świątyni) i formy przedstawień (od plaskiego konturu poprzez wypukły relief do rzeźby pełnej, niekiedy polichromowanej).

Teodor de Bèze (franc.Théodore de Bèze lub de Besze, ur. 24 lipca 1519 w Vézelay, zm. 13 października 1605 w Genewie), francuski protestancki reformator religijny i teolog, współpracownik i następca Jana Kalwina.

Jest tu także upamiętniony organizator Kościoła ewangelicko-reformowanego w Polsce, wybitny polski i europejski działacz Reformacji Jan Łaski (młodszy) (pod łacińskim nazwiskiem: Joannes a Lasco). Z boków pomnika 2 stele upamiętniają Marcina Lutra i Huldrycha Zwingliego.
3 listopada 2002 r. z okazji Święta Reformacji na płycie pomnika wyryto dodatkowo nazwiska trzech innych prekursorów Reformacji: Piotra Waldo, Johna Wyclifa i Jana Husa, a także pierwszej wybitnej kobiety zasłużonej dla tego ruchu - Marie Dentière.
Reformacja – ruch religijny i społeczny zapoczątkowany przez Marcina Lutra w XVI wieku, mający na celu odnowę chrześcijaństwa. Był reakcją na negatywne zjawiska, które miały miejsce w katolickiej hierarchii kościelnej, a także stanowił opozycję do katolickiej doktryny dogmatycznej. Podwaliny pod wystąpienie Marcina Lutra położyła działalność Jana Husa na początku XV wieku – ruch husycki (husyci) odegrał ważną rolę w rozwoju reformacji.

John Wycliffe (w wersji spolszczonej Jan Wiklef, nie ma pewności co do oryginalnej pisowni jego nazwiska) (ur. ok. 1329 – zm. 31 grudnia 1384) – angielski teolog i reformator religii chrześcijańskiej, profesor teologii Uniwersytetu w Oksfordzie i duchowny katolicki związany z ruchem lollardów. Ostro sprzeciwiał się bogactwu Kościoła, supremacji władzy papieskiej, a także innym naukom i praktykom, które w późniejszym czasie odrzuciły wyznania protestanckie, stąd jest uznawany za prekursora reformacji. Jest również autorem pierwszego anglojęzycznego przekładu Biblii.