Pomnik marszałka Józefa Piłsudskiego w Białymstoku

Ten artykuł dotyczy pomnika w Białymstoku. Zapoznaj się również z: pomnik Józefa Piłsudskiego.

Pomnik J. Piłsudskiego przy Archiwum Państwowym

Wcześniejsza lokalizacja pomnika przy ratuszu

Pomnik marszałka Józefa Piłsudskiego - umieszczony w Białymstoku przy Rynku Kościuszki naprzeciw Cekhausu, w którym mieści się aktualnie Archiwum Państwowe.

Defilada (z fr. défilé)- rodzaj parady wojskowej, przemarsz oddziałów wojska, a także przejazd pojazdów i broni zmechanizowanych, w szyku paradnym przed dowódcą lub ważnymi osobistościami. Defiladą nazywany bywa też przemarsz członków organizacji lub grup ludności przed przedstawicielami władz. Zwykle okazją do organizacji defilady jest święto lub uroczystość.

Powstanie styczniowe (; zasięgiem objęło tylko ; Wilno zostało spacyfikowane przez oddziały Murawjowa Wieszatiela; po upadku powstania Kraj i Litwa pogrążyły się w żałobie narodowej; w 1867 zniesiono autonomię Królestwa Polskiego, jego nazwę i budżet, w 1869 zlikwidowano Szkołę Główną Warszawską, w latach 1869–1870 setkom miast wspierających powstanie odebrano prawa miejskie doprowadzając je tym samym do upadku, w 1874 zniesiono urząd namiestnika, w 1886 zlikwidowano Bank Polski; skasowano wszystkie klasztory w Królestwie, skonfiskowano ok. 1600 majątków ziemskich i rozpoczęto intensywną rusyfikację ziem polskich; po stłumieniu powstania znaczna część społeczeństwa Królestwa i Litwy uznała dalszą walkę zbrojną z zaborcą rosyjskim za bezcelową i zwróciła się ku pracy organicznej; powstanie przyczyniło się do korzystniejszego niż w dwóch pozostałych zaborach uwłaszczenia chłopów; pozostawiło trwały ślad w literaturze (Orzeszkowa – Nad Niemnem, Dąbrowska – Noce i dnie) i sztuce polskiej (Grottger – Polonia i Lithuania, Matejko – Polonia) XIX i XX wieku w kraju, na Litwie i na Białorusi.

Historia pomnika

Rok 1991 - budowa

Pomnik marszałka Józefa Piłsudskiego został zaprojektowany przez Jana Wakulińskiego, a zrealizowany przez Stanisława Wakulińskiego (syn Jana). Na lokalizację wybrano miejsce na Rynku Kościuszki przed Ratuszem. Pomysłodawczynią budowy pomnika Marszałka była Halina Kępka, a Członkowie Towarzystwa Pamięci Józefa Piłsudskiego w Białymstoku przez wiele miesięcy negocjowali z magistratem miejsce ustawienia pomnika - to z ich inicjatywy w 1990 roku pomnik stanął na skwerze obok ratusza.

Ulica Henryka Sienkiewicza – reprezentacyjna ulica Białegostoku, ciągnąca się od ul. Legionowej (os. Centrum) przez os. Sienkiewicza do wiaduktu z ul. Poleską i ul. Towarową..

Białystok (białorus. Беласток, ros. Белосток, lit. Balstogė, esp. Bjalistoko, jid. ביאַליסטאָק) – miasto wojewódzkie w północno-wschodniej Polsce, w Nizinie Północnopodlaskiej leżące nad rzeką Białą. Jest miastem na prawach powiatu, stolicą województwa podlaskiego i siedzibą władz ziemskiego powiatu białostockiego.

Rok 2008 - przeprowadzka

Władze miasta w związku z przebudową centrum, postanowiły przenieść pomnik marszałka Piłsudskiego. Ostateczną lokalizacją okazało się miejsce gdzie w 1921 Józef Piłsudski odbierał, podczas oficjalnej wizyty w Białymstoku, uroczystą defiladę wojskową. Od 6 sierpnia 2008 pomnik marszałka Józefa Piłsudskiego stoi przed Archiwum Państwowym (Rynek Kościuszki 4).
Szesnaście lat temu został ufundowany ze składek społecznych i postawiony przy skrzyżowaniu ul. Sienkiewicza z Rynkiem Kościuszki w miejscu, gdzie przed wojną znajdował się Grób Nieznanego Żołnierza, w którym był pochowany Adam Piszczatowski zamordowany powstaniec styczniowy, który organizował oddziały powstańcze na ziemi Bielskiej w roku 1863. Przy dotychczasowej lokalizacji marszałek był też zwrócony twarzą w kierunku Wilna.

Ratusz w Białymstoku – budowla późnobarokowa w Białymstoku, zbudowana w latach 1745-1761 z wieżą zegarową z fundacji Jana Klemensa Branickiego według projektu J. H. Klemma. Rozebrana w czasie II wojny światowej, zrekonstruowana w latach 1954-1958. Pierwotnie pełnił funkcje handlowe (mieściły się tu kramy), obecnie siedziba Muzeum Podlaskiego (dział archeologii i galeria malarstwa polskiego).

Marszałek – stopień wojskowy; w wielu krajach najwyższy stopień, nadawany dowódcom za wybitne osiągnięcia wojenne. W kilku państwach ustępuje stopniowi generalissimusa.

Zobacz też

Józef Piłsudski

Cekhaus w Białymstoku

Historia pomnika

Rok 1991 - budowa

Rok 2008 - przeprowadzka

Zobacz też

Przypisy