Pomocnicza Służba Kobiet - Polski Serwis Naukowy

Pestki w Palestynie (1943)

Tablica upamiętniająca szkołę PSK w Nazarecie

Pomocnicza Służba Kobiet (PSK, Pestki), ang. Women's Auxiliary Service – polska pomocnicza formacja wojskowa działająca podczas II wojny światowej. Powstawała pod koniec 1941 z inicjatywy gen. Władysława Andersa, podczas tworzenia Polskich Sił Zbrojnych na terenie Związku Sowieckiego.

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

Ochotnicza Legia Kobiet (OLK) - polska ochotnicza organizacja paramilitarna utworzona we Lwowie w 1918 r. przez kobiety, pragnące pomóc polskim żołnierzom wszystkimi możliwymi sposobami, w tym walką na linii frontu w czasie bitwy o Lwów.

Do zadań kobiet służących w PSK należało: opatrywanie rannych, obsługa szpitali i kuchni, praca w szkołach dla sierot wojennych. Pracowały również jako sekretarki w sztabach i świetliczanki. W momencie najwyższej liczebności w szeregach PSK służyło ok. 7 tysięcy ochotniczek.

Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej – zgodnie z Konstytucją, najwyższy przedstawiciel polskich władz, gwarant ciągłości władzy państwowej, najwyższy organ państwa w zakresie władzy wykonawczej, czuwa nad przestrzeganiem postanowień i przepisów Konstytucji, zwierzchnik Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej.

Karola Radogost Uniechowska (ur. 4 listopada 1904 w Rusinowiczach, zm. 28 maja 1955) – ochotniczka w Pomocniczej Służbie Kobiet, podczas II wojny światowej pielęgniarka w wojskowych szpitalach (od ZSRR, poprzez Irak, Palestynę, Egipt do Włoch), siostra operacyjna w 3. Sanitarnym Ośrodku Ewakuacyjnym w Venafro pod Monte Cassino, polska lekarz medycyny. Córka Janusza i Zofii z Jelskich, siostra rysownika Antoniego Uniechowskiego i Zofii Uniechowskiej.

W 1944 kobiety działające w oddziałach PSK zostały przeniesione do 2 Korpusu Polskiego we Włoszech. W lipcu 1944 Minister Obrony Narodowej zarządził zmianę struktury organizacyjnej PSK, w wyniku czego formację podzielono na trzy części: Pomocniczą Wojskową Służbę Kobiet (PWSK), Pomocniczą Lotniczą Służbę Kobiet (PLSK) i Pomocniczą Morską Służbę Kobiet (PMSK).

Władysław Anders (ur. 11 sierpnia 1892 w Błoniu, zm. 12 maja 1970 w Londynie) – generał broni Wojska Polskiego, Naczelny Wódz Polskich Sił Zbrojnych w latach 1944-1945.

Palestyna (łac. Syria Palæstina, hebr. פלשתינה lub פַּלֶסְטִינָה- [Palestina], arab. فلسطين - [Filasţiinu]) - kraina w Azji, we wschodniej części basenu Morza Śródziemnego.

Jednocześnie zarządzenie powoływało Komendę Główną PWSK (wraz z powołaniem Komendantki Głównej PWSK, PLSK, PMSK) oraz Inspektorek przy dowództwach korpusów i wojsk. Oficerowie PSK mianowani byli przez Prezydenta RP. Zniesiono także funkcyjność stopni w PSK, dokonując ujednolicenia ze stopniami obowiązującymi w całym Wojsku Polskim.

Formacja wojskowa to ogólne określenie używane w stosunku do sił zbrojnych , jako altenatywa nazwa oddziałów lub gdy nazwa nie kojarzy się z wojskiem.

Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich, Związek Radziecki, skrót ZSRR (ros. Советский Союз, Союз Советских Социалистических Республик, СССР, trb. Sowietskij Sojuz, Sojuz Sowietskich Socyalisticzeskich Riespublik, SSSR trl. Sovetskij Soûz, Soûz Sovetskih Socialističeskih Respublik, SSSR) – historyczne państwo socjalistyczne w Europie północnej i wschodniej oraz Azji północnej i środkowej.

Jednymi z ochotniczek PSK były np.: Karola Uniechowska, Zofia Stadfors. Pierwszą inspektorką PSK była Władysława Piechowska.

W marcu 1946 rozwiązano PSK.

Literatura

Pomocnicza Służba Kobiet w Polskich Siłach Zbrojnych na Zachodzie 1939-1945. Red. A. Dzierżek, Zofia Galczewska, Irena Horbaczewska, Halina Poliszewska. Wstęp Ryszard Kaczorowski. Koło Kobiet Żołnierzy PSZ w Wielkiej Brytanii Londyn 1995. ISBN 1-872286-23-2.

Maćkowska Maria: Pomocnicza Służba Kobiet w Polskich Siłach Zbrojnych, Londyn 1990.

Bobińska A.: Pomocnicza Wojskowa Służba Kobiet 2 Korpusu 1941-1945, Londyn 1999.

Linki zewnętrzne

Historia Pomocniczej Służby Kobiet

Zobacz też

Ochotnicza Legia Kobiet

Wojskowa Służba Kobiet

Przysposobienie Wojskowe Kobiet