Popielidzi - Polski Serwis Naukowy

Popielidzi – spotykane głównie w literaturze popularnonaukowej określenie rzekomej dynastii, panującej przed Piastami. Jej ostatnim władcą miał być Popiel, zgodnie z relacją Anonima zwanego Gallem pozbawiony władzy przez wiec.

Siemomysł (Ziemomysł) (ur. prawdopodobnie na przełomie IX i X wieku – zm. w latach 950–960) – trzeci książę Polan z dynastii Piastów wspomniany w Kronice polskiej Galla Anonima. Wnuk Siemowita, syn Lestka, ojciec Mieszka I.

Leszko III – legendarny władca Polski (wymieniony po raz pierwszy przez Wincentego Kadłubka). Domniemany syn Leszka II, ojciec Popiela I i dziadek Popiela II.

Historyczność

O ile historyczność trzech poprzedników Mieszka I (Siemowita, Lestka, Siemomysła), zdaje się być obecnie akceptowana przez większość badaczy, o tyle postacie Popiela oraz Piasta budzą szerszą dyskusję.

Zasadniczo z polskich kronik jedynie dzieło Anonima zwanego Gallem uchodzi za wiarygodne w odniesieniu do czasów sprzed panowania Mieszka I, choć i jego relacja spotyka się z opozycją części badaczy. Gall wymienia tylko jednego księcia panującego przed Piastami - Popiela.

Pozostali przedstawiciele dynastii "Popielidów" znani są z kronik Wincentego Kadłubka oraz Jana Długosza, które nauka zasadniczo odrzuca jako źródła do dziejów przedpiastowskich. Niektórzy badacze w relacji Kadłubka starają się doszukiwać reminiscencji rzeczywistych wydarzeń historycznych.

Feliks Karol Koneczny (ur. 1 listopada 1862 w Krakowie, zm. 10 lutego 1949 tamże) – polski historyk i historiozof, a także bibliotekarz i dziennikarz, twórca oryginalnej koncepcji cywilizacji.

Mieszko I (ur. 922-945, zm. 25 maja 992) – książę Polski z dynastii Piastów sprawujący władzę od ok. 960 r. Syn Siemomysła, wnuk Lestka. Ojciec Bolesława I Chrobrego i Świętosławy-Sygrydy. Brat Czcibora. Po kądzieli dziadek Kanuta Wielkiego.

Przedstawiciele

Za pierwszego władcę tej dynastii uważany jest Leszko II, opisany przez Wincentego Kadłubka oraz Jana Długosza. Jego synem i następcą był Leszko III, zaś z kolei synem Leszka III - Popiel I. Ostatnim władcą z rodu miał być Popiel II, syn Popiela I.

Oprócz Popiela I Leszko III miał mieć 20 nieślubnych synów.

Popiel I – legendarny władca Polski wywodzący się z dynastii Popielidów, według Wincentego Kadłubka wnuk Lestka II, syn Leszka III i Julii, siostry Juliusza Cezara. Ojciec legendarnego, zjedzonego przez myszy Popiela II. Według Kadłubka był bardzo dobrym władcą, zgodnie współrządzącym z dwudziestoma przybranymi braćmi, którzy jeszcze za jego życia (według Kroniki wielkopolskiej natomiast już po jego śmierci) zgodnie wybrali jego syna na nowego króla. Według Długosza Popiel prowadził liczne zwycięskie wojny, był jednak władcą nieudolnym i gnuśnym. Kronikarz umiejscowił także jego rządy około 800 roku.

Jan Długosz herbu Wieniawa (łac. Ioannes Dlugossius; ur. 1 grudnia 1415 w Brzeźnicy, zm. 19 maja 1480 w Krakowie) – polski historyk, twórca jednego z najwybitniejszych dzieł średniowiecznej historiografii europejskiej, duchowny, geograf, dyplomata; wychowawca synów Kazimierza Jagiellończyka.

Nazwa

Wszystkich legendarnych przedpiastowskich władców osiemnastowieczny autor Benedykt Chmielowski w Nowych Atenach zalicza do "Pierwszej Classis Monarchów Polskich".

Historyk Feliks Koneczny określa dynastię, z której wywodził się Popiel, mianem rodu Popielów.

Genealogia

Leszko II > Leszko III > Popiel I > Popiel II > Popiel
                       > Bolesław             > Lech
                       > Wratysław
                       > Władysław
                       > Wratysław
                       > Oddon
                       > Barwin
                       > Przybysław
                       > Przemysław
                       > Jaksa
                       > Semian
                       > Siemowit
                       > Siemomysł
                       > Bogdal
                       > Spicygniew
                       > Spicymir
                       > Zbigniew
                       > Sobiesław > Arlemiusz > Sobiescy herbu Janina 
                       > Wizymir
                       > Czestmir
                       > Wisław

W literaturze

Józef Ignacy Kraszewski w Starej baśni dynastię, z której wywodził się Popiel (powieściowy Chwostek), określa mianem "Leszkowie".

Piastowie – pierwsza historyczna dynastia panująca w Polsce od ok. 960 do 1370 roku. Za jej protoplastę uchodzi na półlegendarny Piast, syn Chościska, rataj spod Gniezna. Syn Piasta, Siemowit, (IX wiek) został księciem Polan. Pierwszym władcą z dynastii Piastów, którego historyczność nie jest kwestionowana, był Mieszko I (zm. 992), prawnuk Siemowita.

Mistrz Wincenty, zwany Kadłubkiem (ur. po – zm. 8 marca 1223 w Jędrzejowie) – polski kronikarz, dziejopisarz, kancelista i kapelan nadworny Kazimierza II Sprawiedliwego, najpierw prepozyt kolegiaty pw. Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Sandomierzu, a następnie biskup krakowski w latach 1208-1218, beatyfikowany w 1764 przez papieża Klemensa XIII. Jest autorem Kroniki polskiej. To obecny patron diecezji sandomierskiej.

Przypisy

Benedykt Chmielowski, Nowe Ateny, [1] (ostatni dostęp 5.07.2007).
F. Koneczny, Dzieje Polski za Piastów, Kraków 1902, s. 27-28.