Porozumienie wielkopiątkowe - Polski Serwis Naukowy

Porozumienie wielkopiątkowe lub porozumienie pokojowe z Wielkiego Piątku (ang. Good Friday Agreement, The Agreement, Belfast Agreement, lub rzadziej Stormont Agreement, irl. Comhaontú Aoine an Chéasta, Comhaontú Bhéal Féirste lub Comhaontú Stormont) – porozumienie pokojowe zmierzające do rozwiązania konfliktu w Irlandii Północnej, przyjęte 10 kwietnia 1998 przez rządy Irlandii i Wielkiej Brytanii, a kontrasygnowane przez główne partie polityczne Irlandii Północnej.

Jersey (Baliwat Jersey) – terytorium zależne Korony brytyjskiej na wyspie Jersey, jednej z Wysp Normandzkich na Kanale La Manche. Oficjalną władzę sprawuje gubernator, działający w imieniu korony brytyjskiej przez nią powoływany jak i odwoływany. Praktyczną władzę sprawuje rząd wybierany w wyborach.
John Hume (ur. 18 stycznia 1937 w Londonderry) – północnoirlandzki, długoletni lider północnoirlandzkich laburzystów, poseł do Izby Gmin, deputowany do Parlamentu Europejskiego I, II, III, IV i V kadencji. Laureat Pokojowej Nagrody Nobla. Prezes klubu piłkarskiego Derry City.

Głównymi architektami 65-stronicowego porozumienia byli katolicki polityk John Hume i protestancki David Trimble. Obaj za wkład w podpisanie porozumienia otrzymali w 1998 pokojową Nagrodę Nobla.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

Czy wiesz że...? beta

Zgromadzenie Irlandii Północnej (ang. Northern Ireland Assembly, irl. Tionól Thuaisceart Éireann,scots Norlin Airlann Semmlie) - autonomiczny parlament Irlandii Północnej, składający się ze 108 deputowanych wybieranych na czteroletnią kadencję.

Konflikt w Irlandii Północnej (ang. The Troubles – "Kłopoty", irl. Na Trioblóidí) – konflikt o podłożu etniczno-politycznym, rozgrywający się na obszarze Irlandii Północnej, okresowo rozszerzający się również na Anglię, Republikę Irlandii i kontynentalną Europę, trwający od końca lat 60. XX wieku aż do podpisania porozumienia wielkopiątkowego w Belfaście w 1998 roku. Pomimo podpisania porozumienia pokojowego nadal dochodzi do sporadycznych aktów przemocy.

Walia (wal. Cymru, ang. Wales) – jedna z czterech części składowych w Wielkiej Brytanii, celtycka kraina historyczna, część składowa Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej.

Guernsey (Baliwat Guernsey, fr. Guernesey) – terytorium przy francuskim wybrzeżu na Kanale La Manche, na wyspie Guernsey i pozostałych Wyspach Normandzkich z wyłączeniem wyspy Jersey.

Irlandzka Armia Republikańska (IRA; ang. Irish Republican Army; irl. Óglaigh na hÉireann, czyli Irlandzcy Ochotnicy) – organizacja zbrojna walcząca początkowo o niepodległość Irlandii, a od 1921 roku o przyłączenie Irlandii Północnej do Republiki Irlandii.

Szkocja (ang. Scotland, gael. Alba) – dawniej niezależne królestwo, obecnie część składowa Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej. Obejmuje północną część wyspy Wielkiej Brytanii oraz Hebrydy, Orkady i Szetlandy. Od południa graniczy z Anglią. Krajobraz w przeważającej części wyżynny i górski. Klimat umiarkowanie ciepły, wybitnie morski. Na północy Szkocji Góry Kaledońskie i Grampiany, na południu Wyżyna Południowoszkocka. W centrum niewielka Nizina Środkowoszkocka skupiająca większą część ludności.

Man (ang. Isle of Man, Mann, manx Ellan Vannin, Mannin) – wyspa w archipelagu Wysp Brytyjskich, położona na Morzu Irlandzkim, pomiędzy Wielką Brytanią i Irlandią. Posiada (wraz z Wyspami Normandzkimi) specyficzny status polityczny dependencji Korony brytyjskiej. Formalnie nie jest częścią Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej ani Unii Europejskiej. Na fladze wyspy Man przedstawiony jest tzw. triskelion.