Port Tel Awiw - Polski Serwis Naukowy

Na mapach: 32°05′52″N 34°46′23″E / 32.09778, 34.77306

Port Tel Awiw (hebr. נמל תל אביב; ang. The Port of Tel Aviv) - port morski położony w mieście Tel Awiw w Izraelu, na południe od ujścia rzeki Jarkon do Morza Śródziemnego. Jest to obecnie nieczynny port, którego teren jest wykorzystywany jako obszar rekreacyjno-wypoczynkowy.

Historia

Statek, który utknął na mieliźnie i czeka na przypływ - rejon obecnego portu w Tel Awiwie - 1932

Pierwsze plany budowy portu w Tel Awiwie zostały stworzone w 1925 przez architekta Sir Patrick Geddesa. Jego pierwotną lokalizacją miały być okolice końca ulicy Allenby. Jednak na tą lokalizację nie zgodził się ówczesny burmistrz miasta Meir Dizengoffa.

Rewitalizacja (łac. re+vita – dosłownie: przywrócenie do życia, ożywienie) – działanie skupione na ożywieniu zdegradowanych obszarów miast, np. poprzemysłowych, którego celem jest znalezienie dla nich nowego zastosowania i doprowadzenie do stanu, w którym obszary zmieniają swoją funkcję.
Hotel – obiekt wchodzący w skład infrastruktury turystycznej, w którym świadczone są odpłatnie usługi noclegowe (przede wszystkim krótkookresowe).

Gdy 19 kwietnia 1936 doszło do strajku arabskich dokerów w Porcie Jafa, ponownie powrócono do koncepcji budowy własnego żydowskiego portu w Tel Awiwie. Umożliwiłoby to uniezależnienie się Tel Awiwu od sąsiedniej arabskiej Jafy i przeciwdziałałoby załamaniu się przemysłu w żydowskich osiedlach. Gdy 21 kwietnia 1936 wybuchła arabska rewolta w Mandacie Palestyny, władze Tel Awiwu pomimo brytyjskiego sprzeciwu podjęły decyzję o budowie własnego portu. Po trudnych dyskusjach Brytyjczycy wydali zgodę na budowę portu w północnej części Tel Awiwu, pod warunkiem finansowania z funduszu mandatu.

Pierwsza wojna izraelsko-arabska 1948-1949 jest znana w Izraelu jako Wojna o Niepodległość (hebr. מלחמת העצמאות), natomiast Arabowie nazywają ją an Nakba (arab. النكبة, "Katastrofa"). Była to pierwsza z serii wojen izraelsko-arabskich.
Frachtowiec – statek handlowy przewożący towary drogą morską, będący w dyspozycji przewoźnika, np. kontenerowiec, drobnicowiec. W twórczości fantastyczno naukowej - kosmiczny statek towarowy np. Nostromo.

Na budowę portu wybrano miejsce położone na południe od ujścia rzeki Jarkon. W tym miejscu, podczas arabskich rozruchów w Jafie, tworzono "tymczasowy pomost" z małych łodzi połączonych linami, dzięki któremu rozładowywano towary ze statków, które nie mogły korzystać z portu w Jafie. 19 maja 1936 do Tel Awiwu przypłynął pierwszy frachtowiec "Charles Tborti" pod banderą jugosłowiańską, z ładunkiem cementu. Ładunek pośpiesznie rozładowano w nocy i umieszczono w magazynach przy Targach na Bliskim Wschodzie i Izraelu. Cement ten został wykorzystany do budowy portu.

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).
Grecja (gr. Ελλάδα Elláda, IPA: [e̞ˈlaða] lub Ελλάς Ellás, IPA: [e̞ˈlas], tr. Yunanistan), Republika Grecka (Ελληνική Δημοκρατία Ellinikí Dimokratía, IPA: [e̞ˌliniˈci ðimo̞kraˈtiˌa]) – kraj w południowo-wschodniej części Europy, położony na krańcu Półwyspu Bałkańskiego. Graniczy z Albanią, Republiką Macedonii i Bułgarią na północy oraz z Turcją na wschodzie. Ma dostęp do czterech mórz: Morza Egejskiego, Morza Kreteńskiego na wschodzie, Morza Jońskiego na zachodzie oraz Morza Śródziemnego od południa.

Do budowy portu powołano spółkę Marine Trust (hebr. אוצר מפעלי ים), której akcje zostały nabyte przez społeczność żydowską. Prace budowlane przeprowadzili Żydzi pochodzący w większości z Grecji, najczęściej z Salonik. Pierwsze drewniane molo załamało się po jednym dniu eksploatacji, jednak już po miesiącu wybudowano drugie molo, tym razem ze stali. Prace budowlane były prowadzone pod nadzorem inżyniera miasta Jakuba Shipmana. Budowa poru została ukończona 23 lutego 1938.

Drewno – surowiec drzewny otrzymywany ze ściętych drzew i formowany przez obróbkę w różnego rodzaju sortymenty. Zajmuje przestrzeń pomiędzy rdzeniem, a warstwą łyka i kory. Pod względem technicznym drewno jest naturalnym materiałem kompozytowym o osnowie polimerowej wzmacniany ciągłymi włóknami polimerowymi, którymi są podłużne komórki zorientowane jednoosiowo.
Cement - to hydrauliczne spoiwo mineralne, otrzymywane z surowców mineralnych (margiel lub wapień i glina) wypalonych na klinkier w piecu cementowym a następnie zmielenie otrzymanego spieku z gipsem, spełniającym rolę regulatora czasu wiązania. Stosowany jest do przygotowywania zapraw cementowych, cementowo–wapiennych i betonów. Wykorzystywany jest do łączenia materiałów budowlanych. W zależności od składu klinkieru, sposobu produkcji, cementy dzielą się na:

Podczas II wojny światowej port był wykorzystywany przez armię brytyjską. Podczas Wojny o Niepodległość razem z Portem Hajfą pozostawał pod kontrolą brytyjską. Pomimo to służył on jako główna droga dostarczania zaopatrzenia dla Sił Obronnych Izraela. Po 1948 powstały plany rozwoju portu, który miał być drugim portem państwowym po Hajfie. Jednak bardzo szybko okazało się, że port jest zbyt mały do dalszej jego rozbudowy. Poza tym gęsta zabudowa miejska Tel Awiwu uniemożliwiała doprowadzenie dogodnych linii kolejowych i rozbudowanie powierzchni magazynowych. Dlatego w połowie lat 50. zdecydowano się na budowę Portu Aszdod.

Architekt – wykonywanie zawodu architekta polega na współtworzeniu kultury przez projektowanie architektoniczne obiektów budowlanych, ich przestrzennego otoczenia oraz ich realizację, na nadzorze nad procesem ich powstawania oraz na edukacji architektonicznej. Tak definiuje ten zawód w Polsce ustawa o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów.
Stal – stop żelaza z węglem plastycznie obrobiony i obrabialny cieplnie o zawartości węgla nieprzekraczającej 2,06%, co odpowiada granicznej rozpuszczalności węgla w żelazie (dla stali stopowych zawartość węgla może być dużo wyższa). Węgiel w stali najczęściej występuje w postaci perlitu płytkowego. Niekiedy jednak, szczególnie przy większych zawartościach węgla cementyt, występuje w postaci kulkowej w otoczeniu ziaren ferrytu.

Ostatni statek przypłynął do Tel Awiwu 25 października 1965, po czym tutejszy port zawiesił swoją działalność. 3 listopada 1965 podjęto ostateczną decyzję o zamknięciu portu. Od tego momentu obszar portowy był wykorzystywany jako magazyny i warsztaty.

W połowie lat 90. firma Marine Trust przedstawiła pierwsze plany przekształcenia terenów portu w strefę wypoczynkowo-rekreacyjną. W 2001 firma Marine Trust ogłosiła konkurs na rewitalizację terenu portu. Konkurs wygrała grupa architektów Miizilitz - Kassif Architects, którzy zaproponowali przekształcenie tego terenu w strefę rekreacyjno-wypoczynkową. Projekt ten został zrealizowany.

Strajk (ang. strike, niem. Streik) - forma nacisku i protestu społecznego stosowana przez różne grupy społeczne, głównie jednak przez pracowników najemnych. Znane są różne formy strajku, większość z nich polega na dobrowolnym powstrzymaniu się od pracy przez protestujących.
British Army (Armia Brytyjska) – wojska lądowe Brytyjskich Sił Zbrojnych, powstałe w 1707 roku po zjednoczeniu Anglii i Szkocji w Królestwo Wielkiej Brytanii.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)