Port rzeczny - Polski Serwis Naukowy

Port rzeczny na Renie w Karlsruhe

Port Miejski we Wrocławiu na Odrze

Port barkowy w Porcie Police w Policach

Port rzeczny – obszar na brzegu rzeki, kanału rzecznego lub jeziora (zarówno na lądzie, jak i na wodzie) wyposażony w zespół urządzeń umożliwiających przybijanie jednostek pływających - barek i holowników, wymianę z lądem osób i towarów, a także wykonania typowych czynności związanych z eksploatacją danej jednostki (uzupełnianie zapasów, usunięcie nieczystości itp.)

Barka - rodzaj statku o płaskim dnie, służącego do transportu ładunków w żegludze śródlądowej. Barki są najczęściej pozbawione własnego napędu i poruszają się pchane przez niewielkie jednostki zwane pchaczami.

Droga wodna – trasa wyznaczona na akwenie, rzeka, kanał lub tor wodny, przystosowany do żeglugi statków. Droga wodna może być morska, śródlądowa, żeglowna, spławna.

Budowa portów rzecznych

Często baseny portów rzecznych są tak zbudowane, że jednostki pływające mogą dotrzeć do nich zarówno płynąc w dół rzeki (z prądem rzeki), jak i w górę - pod prąd. Zazwyczaj wiąże się to z koniecznością budowy w pobliżu portu systemu śluz i jazów regulujących poziom wody w zależności od ilości wody niesionej korytem rzeki, która ulegać może często zmianom w zależności od pory roku, opadów atmosferycznych itp. oraz umożliwiających statkom bezpieczne pokonanie różnic poziomów wody.

Koryto rzeki – najniższa część doliny, która znajduje się w obrębie jej dna i przez którą okresowo lub ciągle płynie woda dokonując zmian w kształcie powierzchni. Jeśli rzeka ma silny nurt, następuje erozja denna, jeżeli słaby - akumulacja niesionego materiału, a jeśli rzeka meandruje, dochodzi do erozji bocznej. Koryto należy do fragmentu łożyska rzeki.

Zimowisko – w hydrotechnice rodzaj portu na śródlądowych drogach wodnych, przeznaczonego do postoju jednostek pływających w okresie zimowej przerwy nawigacyjnej. Zimowisko, jest zgodnie z rozporządzeniem w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle hydrotechniczne i ich usytuowanie, budowlą hydrotechniczną. Konieczność budowy, utrzymania i eksploatacji zimowisk w polskich warunkach klimatycznych i hydrologicznych wynika z braku możliwości uprawiania żeglugi w okresie zimy (zjawiska lodowe na rzekach i kanałach) oraz konieczności zabezpieczenia jednostek pływających w okresie występowania zjawisk lodowych i wiosennych wezbrań, będących następstwem głównie roztopów.

Regulacje prawne portów śródlądowych

Obecnie nie ma przepisów precyzujących zasady powstawania i działania portów śródlądowych; nie ma zasad podziału portów np. na prywatne i publiczne; nie ma zasad korzystania z portów śródlądowych; brak jest wskazania sposobu zorganizowania struktur administracji portowej; nieokreślone jest niezbędne dla bezpiecznej obsługi statków wyposażenie portów związane z klasą drogi wodnej do obsługi, której miałby być przystosowany. Brak odpowiednich regulacji prowadzi do zmiany funkcji istniejących od wieków tradycyjnych portów, do zatracania ich charakteru i utraty resztek istniejącej tam infrastruktury.

Suchy port – obiekt bez dostępu do wody (w odróżnieniu od portu wodnego), połączony bezpośrednio z portem wodnym koleją, ewentualnie drogą. Ulokowany jest w niewielkiej odległości od portu wodnego. Ładunki z suchego portu transportowane są w głąb lądu.

Statek wodny – dość szerokie i nie do końca sprecyzowane pojęcie, zawężające określenie jednostki pływającej do takich jednostek, które mogą poruszać się samodzielnie, lub też, w myśl innych definicji, są wykorzystywane ogólnie jako środek transportu (z własnym napędem lub bez). Przykładowo w rozumieniu międzynarodowego prawa drogi morskiej statek oznacza wszelkiego rodzaju urządzenie pływające, nie wyłączając urządzeń bezwypornościowych i wodnosamolotów, używane lub nadające się do użytku jako środek transportu wodnego.

Zobacz też