Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku
 RSS
Encyklopedia - mirror wikipedii
Buddyzm w polskojęzycznej Wikipedii
Ta strona to portal dla osób zainteresowanych buddyzmem, umożliwiający łatwiejszy dostęp oraz pomoc w rozwoju artykułów związanych z tą dziedziną.
Buddyzm (inna nazwa to: sanskr. Buddha Dharma; pāli. Buddha Dhamma – "Nauka Przebudzonego") – system filozoficzno-etyczny uznawany przez wielu za religię, rzadziej za psychologię. Jego założycielem i twórcą jego podstawowych założeń był, żyjący od około 560 do 480 roku p.n.e. Siddhārtha Gautama (pāli. Siddhattha Gotama), syn księcia z rodu Śākyów, władcy jednego z państw-miast w północnych Indiach.
Jeżeli chcesz edytować tę stronę przejdź tutaj.
Projekt "Buddyzacja Wikipedii"
Projekt ma na celu stworzenie w Wikipedii rzetelnych artykułów, tak o wszystkich tradycjach buddyzmu, jak i o ich specyficznych aspektach.
Z Wikipedii korzysta coraz więcej osób. To znakomita okazja, by przekazać, czym jest buddyzm i rozwiewać mgliste o nim wyobrażenia.
Kompletujemy zespół redakcyjny – tłumaczy, redaktorów i korektorów języka polskiego. Będą oni wspólnie opracowywać hasła do Wikipedii.
Nie chcemy zajmować się jedynie tłumaczeniem haseł z obcojęzycznych wersji Wikipedii. Pragniemy wzbogacać je o dodatkowe treści. Jeśli więc interesujesz się buddyzmem, jeśli dużo o nim czytasz lub chciałbyś wzbogacać nasze opracowania, czy to językowo, czy też merytorycznie – zapraszamy Cię do współpracy.
Poszukujemy osób ze szczegółową wiedzą o buddyzmie – o jego rozmaitych szkołach, pismach czy też innych związanych z buddyzmem zagadnieniach. Pragniemy tworzyć hasła obiektywne, bez uogólnień, kompilacji i osobistych wyobrażeń, wyrosłych z własnej praktyki.
Zależy nam na osobach umiejących pracować ze źródłami, mających lekkie pióro i dobry warsztat językowy.
Jeśli bliski jest Ci nasz cel, jeśli wierzysz, że spełniasz nasze (i czytelników Wikipedii) oczekiwania, jeśli chcesz przyczynić się do lepszego rozumienia buddyzmu, a sam poszerzać swą wiedzę i umiejętności, i w końcu – jeśli pragniesz pracować w naszym zespole – CZEKAMY NA CIEBIE!
Inwencja i wiedza w poszerzaniu hasła, zdolności translacyjne i dobra polszczyzna są szczególnie mile widziane i wręcz oczekiwane!
Pamiętaj, że podejmując się tłumaczenia, nie będziesz miał do niego praw autorskich, ponieważ twój tekst automatycznie obdarzany jest licencją GNU. Wszystkie teksty mogą być zmieniane i poszerzane. W Wikipedii pracujemy przede wszystkim na rzecz społeczeństwa – dla zespołu i siebie jedynie pośrednio.
ZAPRASZAMY DO WSPÓŁPRACY!
Strona projektu "Buddyzacja Wikipedii
Plik roboczy do tłumaczeń i poszerzeń artykułów
Etapy medytacji w buddyzmie
- Wyzbycie się pożądań i przywiązania do spraw światowych; niechęć do samsary, determinacja aby się wyzwolić oraz współczucie. To jest wstęp do dalszej praktyki.
- Wewnętrzny spokój, skupienie na obiekcie medytacji. Stan ten cechuje też przywiązanie do doświadczeń płynących z głębokiej koncentracji - do błogości, radości i przejrzystości umysłu.
- Kiedy wspomniane wyżej lgnięcie ustaje, pozostaje jeszcze subtelne przywiązanie do pustki. Koncentracja zwana jest wówczas "jasno rozróżniającą".
- Doskonałość medytacji osiągamy gdy tylko spoczywamy w rzeczywistości takiej, jaka jest, bez tworzenia czegokolwiek.
więcej...
Artykuł miesiąca
Mahamudra (sanskryt: Mahāmudrā; język tybetański: Czagczen; transliteracja Wyliego: phyag chen to skrót od Czagja Czenpo; transliteracja Wyliego: phyag rgya chen po co w tłumaczeniu oznacza Wielka Pieczęć) – najbardziej zaawansowane nauki buddyjskie obecnie praktykowane głównie w tradycjach buddyzmu tybetańskiego związanych z nowożytnym przekazem tantr sarma (buddyzm), tj. w tradycjach sakja, kagju i gelug.
Etymologia
Słowo mahamudra z sanskrytu można tłumaczyć jako Wielka (maha) Pieczęć lub Ślad (mudra), gdzie np. alegoria do pieczęci sygnującej wosk gwarantując autentyczność listu, co w tym przypadku odnosi się do "Doskonałego Oświecenia".
Ściślej wyjaśnia to tłumaczenie od słowa Czagja Czenpo, transliteracja Wyliego: phyag rgya chen po):
czag, odnosi się do osobistego i autentycznego zrealizowania obecności "pustości" (siunjata) wybiegającego poza werbalne bądź myślowe konstrukcje
gja, odnosi się do słowa "pieczęć", która uprawomocnia stan niezmienionego autentycznego "samo-wyzwolenia", nienarodzonego naturalnego stanu (ang. the Ordinary Mind) poza który nie może wybiec bądź go ogarnąć ani samsara ani nirwana, gdyż wszystkie zjawiska mają "wielką pieczęć" ostatecznej rzeczywistości
czenpo, odnosi się do słowa "wielka", gdyż jest wszystko ogarniająca (poznaniem) realizacją unii mądrości i "pustości", której nie "przewyższy" nawet żadna doskonała dharmakaja.
Tradycje mahamudry
IX Karmapa Łangczuk Dordże (1556-1603 r. n.e.) autor uznanych przewodników do praktyk mahamudry stosowanych obecnie w tradycji kagju
Terminu mahamudra używa się we wszystkich tradycjach buddyzmu tybetańskiego, włączając nawet tradycję ningma, na różne rodzaje praktyk. W tradycji sakja i gelug mahamudra związana jest z doskonałym zrealizowaniem tantr jogi najwyższej. Jednak w szczególności tradycja kagju wyróżnia trzy rodzaje mahamudry:
"Mahamudrę Sutr", zwaną też "ścieżką wyzwolenia", która jest ujęciem dla stopniowego rozwoju praktykującego opartym głównie na siastrach mahajany związanych z naukami o naturze Buddy tj. głównie Utarratantrasiastry, oraz na madjamace i postawie bodhiczitta, gdzie rozwija się medytację wyciszenia (skt. śamatha, tyb. szine) oraz doskonały wgląd (skt. vipaśyanā, tyb. lagtong), a kluczowe są dogłębne metody bezpośrednich instrukcji ukazujących (ang. pointing out instructions) typowych dla tradycji wadżrajana i opartych na oddaniu dla mistrza i jego linii przekazu.
"Mahamudrę Tantr", zwana też "ścieżką metod", która jest ujęciem tantr Jogi Najwyższej bazujących na fazie budującej (tyb. czierim) mandali jidama oraz fazie spełniającej (tyb. Dzogrim) pracy z kanałami, wiatrami i esencjami w ciele (np. Sześć Jog Naropy).
"Mahamudrę Esencji", zwana też "ścieżką esencji serca", która jest ujęciem natychmiastowej ścieżki bazującej na zrealizowaniu stanu oświecenia zwanego "Zwyczajny Umysł" (ang: the Ordinary Mind) i na unikalnych metodach o pochodzeniu tantr Jogi Najwyższej, ustnych bezpośrednich przekazach linii mahamudry mistrza oraz tradycji pieśni zrealizowania (sanskryt: doha) i dziełach mahasiddhów, ścieżki jedynie gdy doskonale zrealizowany mistrz mahamudry bezpośrednio przekaże unikalną inicjację (chociaż może mylnie wyglądać niczym zwykła czynność) zwaną inicjacja "Wadżra Mądrości" (sanskryt: adhishthana, ang. the empowerment of vajra wisdom) dla niezwykle oddanego i otwartego na to autentycznego ucznia.
Przypisy
- 9th Karmapa Wangchuk Dorje "Mahamudra: The Ocean of Definitive Meaning (Nges don rGya mtsho)", Nitartha publishing, 2001
- 9th Karmapa Wangchuk Dorje "Mahamudra: The Ocean of Definitive Meaning (Nges don rGya mtsho)", Nitartha publishing, 2001
- Wild Awakening Ponlop Dzogchen Rinpoche: "Wild Awakening".
więcej...
Filozofia
Filozofia buddyjska została zapoczątkowana przez Buddę, prawdopodobnie w VI wieku p.n.e. lub V wieku p.n.e.
Krótki opis podstawowych prawd i kierunków w filozofii buddyjskiej
Cztery szlachetne prawdy:
- Pierwsza Szlachetna Prawda o Cierpieniu (Dukkha)
- Druga Szlachetna Prawda o Przyczynie Cierpienia (Dukkha)
- Trzecia Szlachetna Prawda o Ustaniu Cierpienia (Dukkha)
- Czwarta Szlachetna Prawda o Ścieżce Prowadzącej do Ustania Cierpienia (Dukkha)
Proces ustawania Cierpienia (Dukkha) opisany jest poprzez Dwanaście ogniw współzależnego powstawania, gdzie pierwszym ogniwem oraz pierwotnym źródłem Cierpienia jest Niewiedza.
Stan doskonałego ustania Cierpienia to Nirwana, gdzie następuje wyzwolenie od cyklu narodzin i śmierci, czyli samsary, ponieważ ustanie niewiedzy prowadzi do tego, że nie powstają splamienia i odpowiadająca im karma, a po śmierci nie dochodzi do kolejnego wcielenia (zgodnie z procesem reinkarnacji według dwunastu ogniw współzależnego powstawania).
 Osobny artykuł: Nirwana.Siunjata to kluczowe pojęcie występujące w buddyzmie i jest niezbędnym pojęciem dla zrozumienia mahajany. Zgodnie z jej doktryną wszystkie rzeczy i dharmy są przejawieniami pozbawionymi realnego istnienia (pustymi). Szkoły buddyzmu wczesnego (tzw. hinajany) na ogół przyjmowały realne istnienie dharm, takimi jakimi wydają się przejawiać, choć zakładały brak tożsamości "ja". Zrealizowanie "pustości" (Siunjata) zjawisk oprócz doprowadzenia do wyzwolenia od cierpienia (dukkha) umożliwia w buddyzmie również osiągnięcie Doskonałego Oświecenia. Nauka o tym odnosi się do postawy bodhisattwy, który szuka Doskonałego Oświecenia nie tylko dla samego siebie, ale przede wszystkim w celu pomocy wszystkim czującym istotom.
Osobny artykuł: Sunjata.
Podstawy buddyjskie wspólne dla wszystkich tradycji:
- Wszystkie złożone zjawiska są nietrwałe.
- Wszystkie naznaczone skazą (splamieniami i prowadzącą do nich odpowiednią karmą) rzeczy i zdarzenia są Cierpieniem (Dukkha).
- Wszelkie zjawiska i stany są pustością i są pozbawione własnego istnienia, bądź braku tożsamości "ja".
- Nirwana jest prawdziwym ustaniem Cierpień i Niewiedzy.
więcej...
Ilustracja
Posąg Buddy na tle Słońca
Ciekawostki
Imię Budda znaczy "Przebudzony". Siddhartha Gautama znany jest także podimionami Śakjamuni, co oznacza "Mędrzec z rodu Śiakja" i Bodhisattva, czyli "Kroczący drogą ku oświeceniu".
Ocenia się, że buddyzm wyznaje 250 milionów ludzi. Niestety nie można podać dokładnej liczby zwolenników nauk Buddy, ponieważ na Wschodzie buddyzm uważany jest za doktrynę, która nie przeszkadza w uczestnictwie w praktykach i obrzędach konfucjańskich, hinduistycznych, szintoistycznych czy taoistycznych.
Buddy nie czci się jako boga, jednak oddaje się cześć jego posągom, wokół których skupiają się praktyki religijne buddystów i które rozpowszechnione są na całym obszarze panowania buddyzmu. Na posągach tych Siddhartha przedstawiany jest często z wydłużonymi płatkami uszu, z których zwisa biżuteria. Na jego głowie znajduje się kok, który symbolizuje mądrość i światło wewnętrzne. Czasami ręka posągu dotyka ziemi, by przypomnieć walkę Buddy z Marą, uosobieniem zła. Na innych posągach Budda leży na boku, w pozycji, którą, według przekazu, przyjął bezpośrednio przed śmiercią.
Do zrobienia
Oto artykuły, które oczekują na utworzenie:
Szablon nawigacyjny dla artykułów związanych z buddyzmem
ālambana
ālayavijñāna
Amitābha sūtra
Amitajus
anāgāmin
anuśaya
aśrava ( āsava)
Ayodhyā (miasto w kontekście buddyjskim)
avici
Khin U Ba
bala (buddyzm)
Bar-do thos-grol
Bhaysajya guru
bhavaïga
bhūmi
Bodhicaryāvatāra
Bodhisattvabhūmi Śāstra
Brahma-vihāra
Buddhabhadra
Buddha kúetra
Buddhist Society
Buton rin-chen-grup
caitta
Cakrasamvara
cakravartin
cetanā
Chapata
Torma– w buddyzmie tybetańskim ofiara z pożywienia, na ogół mąki jęczmiennej
Zhenyang zong
Zhixu
zhi-guan
Chinese Buddhist Association
Edward Conze
Dalada Maligawa
Louis de La Valle Poussin
Devānampiya Tissa
Dhammajarig
Dhammasaðgaïë
dharmapāla (mitologia)
Dharmapāla (jogaćarin)
dhatū
Dignāga
Dīpaðkara
Dordże Szukden (tyb. Rdo rje shugs ldan)
Agwan Dordżijew (tyb. Ngag dbang Rdo rje)
Drugpa Kunlej (tyb. ‘drug-pa kun-legs)
Duûûhagāmaïi Abhaya
dvātriîśadvara-lakúaïa (pal. dvatiîsa-lakkhaïa)
Ekayāna
Enchin
Ennin
Esala Parahera
etyka buddyjska
Walter Yeeling Evans-Wentz
ezoteryczny buddyzm
Fazhao
Faxiang
gaing
gandharva (pal. gandhabba)
Gangteng Tulku Rinpocze
guru-dharma (pal. garu-dhamma)
gotra
Ganapudża
Lama Anagarika Govinda
guru joga
Harivarman
hetu
Hevajra Tantra
Hōnen
Honganji
Isaline Blew Horner
Jeszie Tsogial
Księżniczka Pemasel
Kunzang Pema Namgjal
Hossō
Mahasthamaprapta
Pema Trinle
Shōbōgenzō
Szri Singha
Trisong Detsen
tsok
Huayan
Huichang - a prześladowanie buddyzmu
Wadżrasattwa
Wimalamitra
Do poszerzenia i poprawienia
Następujące artykuły wymagają poszerzenia:
Kategorie artykułów
[−] Buddyzm
[+] Architektura buddyjska
[×] Buddyjskie funkcje i tytuły
[×] Istoty nadprzyrodzone w buddyzmie
[×] Organizacje buddyjskie
[+] Osoby związane z buddyzmem
[×] Wczesne szkoły buddyjskie
[×] Święte miejsca buddyzmu
więcej...
Pomoc
Jeśli chcesz pomóc przy tworzeniu artykułów związanych z buddyzmem to poniżej znajdziesz kilka przydatnych odnośników:
Artykuły można również konsultować z uczestnikami wikiprojektu religioznawstwo.
Buddyzm w siostrzanych projektach
Co to za strona? Jest to mirror Wikipedii, Wolnej Encyklopedii, co oznacza, ze nsukowy.pl, nie gwarantuje bezbłędności udostępnionych tu treści.
(na licencji GNU Free Documentation License 1.2.
|
Osobny artykuł: 