Portret - Polski Serwis Naukowy

Antoon van Dyck Potrójny portret Karola I (1635) Londyn, Royal Art Collection

Miniatura Jacques Jean-Baptiste Augustin (1799)

Rembrandt Saskia jako Flora (1635), Londyn, National Gallery

Jan Vermeer Dziewczyna z perłą (1665), Haga

Portret (fr. portrait) – obraz, zdjęcie lub inne dzieło będące przedstawieniem osoby i odwzorowujące jej wygląd zewnętrzny, a czasem także cechy osobowości.

Język Québec oraz Ontario, Nouveau-Brunswick, – ok. 8 mln osób. Ok. 201 milionów używa francuskiego na całym świecie jako języka głównego (oszacowanie z r. 2009 wg Organisation mondiale de la Francophonie) a 72 miliony jako drugiego języka codziennego (w tym krajach Maghrebu). Wiele z tych osób mieszka w krajach, gdzie francuski jest jednym z języków urzędowych bądź powszechnie używanych (54 kraje). Paradoksalnie, w Algierii, Maroku, i Tunezji, gdzie nie ma statusu języka urzędowego jest bardziej rozpowszechniony niż w wielu krajach Czarnej Afryki, gdzie jest jedynym językiem urzędowym i używa go 96 milionów ludzi.

Ołówek — narzędzie do pisania lub rysowania na papierze lub drewnie. Cechuje się czarnym lub ciemnoszarym kolorem pisma oraz możliwością starcia naniesionego za jego pomocą napisu.

Artyści w różny sposób ujmują portretowane postaci: ukazują tylko jej głowę, popiersie, półpostać lub całą postać (en pied). Model może być ukazany frontalnie (en face), z profilu albo w trzech czwartych (en trois quarts). Zdarzają się także, choć jest to raczej rzadkie, przedstawienia "podwójne" lub "potrójne", które ukazują tę samą postać na jednym obrazie z kilku stron (np. Potrójny portret Karola I Antoona van Dycka albo Potrójny portret kardynała Richelieu Philippe'a de Champaigne).
En trois quarts (fr. "w trzech czwartych") – sposób ukazania postaci w sztukach plastycznych, głównie w malarstwie portretowym, zwróconej ku patrzącemu w trzech czwartych, z ukosa, niepełnym profilem, trzyćwierciowo.

Conversation pieces – odmiana portretu grupowego, która cieszyła się popularnością w XVIII wieku w Anglii. Zwykle były to niewielkie przedstawienia kilku osób zajętych konwersacją lub inną czynnością o charakterze towarzyskim na tle wnętrza lub pejzażu.

Typy portretów

reprezentacyjny (oficjalny) - ukazuje z godnością i powagą postać zazwyczaj zajmującą wysokie stanowisko, np. króla albo kardynała, wraz z atrybutami władzy, często w bogatym stroju, np. Napoleon I na tronie cesarskim Jeana Ingres'a. Odmianą portretu oficjalnego jest portret konny,

niereprezentacyjny (prywatny),

zbiorowy (wielopostaciowy) - ukazuje więcej niż jedną postać, np. rodzinę, małżeństwo, władcę z dworem, członków organizacji itp., np. conversation pieces,

realistyczny - wiernie odtwarza wygląd zewnętrzny modela,

fikcyjny (nierealistyczny) - nie opiera się na rzeczywistym wyglądzie postaci, ale rekonstruuje go, często w sposób zupełnie swobodny (np. cykl portretów władców polskich Jana Matejki albo Marcello Bacciarelli),

autoportret - portret własny artysty,

historyzowany - rzeczywiste osoby przedstawione są jako postacie historyczne, bohaterowie mitologiczni albo biblijni, np. Saskia jako Flora Rembrandta ,

pośmiertny, portret trumienny.

Światło, techniki

Atmosferę dzieła określa wybór konkretnej techniki, np.:

Antoon van Dyck, Anton van Dyck (ur. 22 marca 1599 w Antwerpii, zm. 9 grudnia 1641 w Londynie) – flamandzki malarz epoki późnego baroku, uczeń Rubensa.

Marcello Bacciarelli (ur. 16 lutego 1731 w Rzymie, zm. 5 stycznia 1818 w Warszawie) – włoski malarz, reprezentant baroku i klasycyzmu, od 1756 czynny w Polsce, od 1766 nadworny malarz Stanisława Augusta Poniatowskiego, profesor Królewskiego Uniwersytetu Warszawskiego, mason.

rysunek węglem wywołuje nastrój gniewu i buntu,

ołówek umożliwia uzyskanie szerokiego zakresu tonów i nadaje portretowi głębię,

piórko i tusz pomagają oddać charakter portretowanej osoby.

Oświetlenie wpływa na wygląd portretowanej osoby, np.:
delikatne światło z boku nadaje bardziej wyrazistego wyglądu profilowi twarzy portretowanego,

oświetlenie od dołu wytworzy niepokojący, tajemniczy nastrój,

silne światło padające wprost spłaszcza rysy.

Bibliografia

Historia portretu Warszawa: Wydawnictwo "Arkady", 2001 ISBN 83-213-4235-3

Słownik terminologiczny sztuk pięknych Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006 ISBN 83-01-12365-6

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
Portret