Posen - Michigan - Polski Serwis Naukowy

Posen, wieś w USA, w stanie Michigan, w hrabstwie Presque Isle, siedziba gminy Posen. Według spisu ludności z 2000 r. liczyła 292 mieszkańców. Zdecydowania większość z nich ma polskie korzenie i do dziś nosi polskie nazwiska, choć prawie nikt nie mówi tu po polsku. Znana w całym Michigan z dorocznego festiwalu ziemniaczanego (Posen Potato Festival).

Niemcy (Republika Federalna Niemiec, RFN; do traktatu pomiędzy RFN a Polską Rzecząpospolitą Ludową (1970) w Polsce stosowana była oficjalnie nazwa Niemiecka Republika Federalna, NRF; niem.: Deutschland lub Bundesrepublik Deutschland, BRD) – państwo federacyjne położone w Europie, będące członkiem Unii Europejskiej (UE), Unii Zachodnioeuropejskiej (UZE), G8, ONZ oraz NATO. Stolicą Niemiec jest Berlin (przed połączeniem z NRD – Bonn, obecnie noszące tytuł miasta federalnego). Językiem oficjalnym jest język niemiecki.

Psianka ziemniak (Solanum tuberosum L.) to prawidłowa botaniczna nazwa tej rośliny. Najczęściej jednak używany jest synonim tej nazwy – ziemniak. Jest to gatunek byliny należący do rodziny psiankowatych. Pochodzi z Ameryki Południowej (Peru, Boliwia, Kolumbia, Chile). Obecnie rozprzestrzeniony na całym świecie jako roślina uprawna. W Polsce jest pospolicie uprawiany i przejściowo dziczejący (efemerofit).

Historia

W kwietniu 1870 r. Kazimierz Kulich, imigrant z Prowincji Poznańskiej, ogrodził kilkadziesiąt akrów ziemi na północy Michigan, w pobliżu jeziora Huron. 22 kwietnia zalegalizował to w Detroit Land Office. Wkrótce w jego ślady poszli kolejni osadnicy z Wielkopolski, w większości pochodzenia polskiego i wyznania katolickiego, choć zdarzali się również niemieccy luteranie. Od początku zajęli się głównie uprawą roli (po uprzednim wyrębie gęstych lasów), zwłaszcza zaś ziemniaków, które do dziś zajmują większość areału uprawnego w okolicy.

Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang.: United States, United States of America, US, USA) – państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu, Oceanem Atlantyckim od wschodu.

Katolicyzm – doktryna Kościoła chrześcijańskiego – jednej z dwóch grup Kościołów, obok Kościoła prawosławnego, powstałych w wyniku rozłamu w Kościele chrześcijańskim w 1054 (tzw. schizmy wschodniej). Jedna z największych grup wyznań chrześcijańskich, obok prawosławia i protestantyzmu oraz ogół zasad wiary i życia religijnego do których odwołuje się Kościół rzymskokatolicki wraz z Kościołami wschodnimi pozostającymi z nim w pełnej jedności, wspólnoty tradycjonalistyczne, starokatolickie oraz część anglikańskich, liberalnych i niezależnych.

Pomysłodawcą nazwy wsi (na cześć Poznania, stolicy regionu, z którego pochodzili osadnicy) był jezuita, ojciec Szulak, przysłany w tę okolicę z posługą duszpasterską przez ówczesnego biskupa Detroit, Caspara Henry'ego Borgessa. Szulak w 1874 dotarł łodzią spod Detroit do Rogers City i odprawił pierwszą mszę świętą w domu Valentina Losinskiego.

Demolition derby lub Autorodeo - rodzaj sportu motorowego (samochodowego), w którym najczęściej pokazy odbywają się na jarmarkach. Sport ten najbardziej popularny jest w Stanach Zjednoczonych, zaś w Europie wyścigi te zwane są jako Banger racing.

Dożynki, Święto Plonów – ludowe święto połączone z obrzędami dziękczynnymi za ukończenie żniw i prac polowych. W czasach przedchrześcijańskich – etniczne święto słowiańskie, przypadające na równonoc jesienną (23 września).

Kościół parafialny pw. Św. Kazimierza zbudowano w 1891 r. Sześć lat później powstał we wsi również zbór luterański.

Rada Miasta Posen zebrała się po raz pierwszy 8 maja 1907. Do pierwszych decyzji radnych należało zabezpieczenie miejscowości przed ogniem, toteż postanowiono zbudować baseny przeciwpożarowe i zakupić wóz strażacki. Kiedy wóz przyjechał do miasteczka, przeznaczono jeden z budynków (należący do Josepha Lewandowskiego) na remizę strażacką. Remiza ochotniczej straży mieści się tam zresztą do dziś.

Poznań (, niem. Posen, jidysz פּױזן Pojzn, ros. - Познань) – jedno z najstarszych i największych polskich miast, położone nad rzekami Wartą i Cybiną, na Pojezierzu Wielkopolskim. Stolica Wielkopolski i województwa wielkopolskiego. W obrębie miasta znajduje się duży węzeł drogowy i kolejowy oraz międzynarodowy port lotniczy Ławica. Piąte pod względem liczby ludności miasto w Polsce i szóste pod względem powierzchni.

Michigan - stan Stanów Zjednoczonych Ameryki, leżący w części regionu Midwest nazywanej East North Central States (Wschodnie Stany Środkowo-Północne). Nazwa pochodzi od nazwy jeziora Michigan, poprzez język francuski wywodzącej się od słowa misshikama (wielkie jezioro) z języka odżibwe. Michigan leży na dwóch półwyspach - Półwysep Dolny ma większą powierzchnię i gęstość zaludnienia, Półwysep Górny, oddzielony od Półwyspu Dolnego Cieśnina Mackinac łączącą jezioro Huron z jeziorem Michigan, jest ważny ze względu na turystykę i zasoby naturalne.

W 2000 r. redakcja poznańskiego oddziału Gazety Wyborczej nawiązała kontakt z Posen. Efektem tego był cykl reportaży w GW przybliżających czytelnikom to miasteczko oraz ufundowanie przez redakcję specjalnej tablicy pamiątkowej. Tablica, przypominająca korzenie mieszkańców Posen, stanęła w samym środku wsi.

Gazeta Wyborcza (oficjalny skrót GW) — wysokonakładowy, ogólnopolski dziennik społeczno-polityczny, wydawany w Warszawie - nieprzerwanie od 8 maja 1989 roku - przez koncern medialny Agora SA, zajmujący drugą[2] pozycję na rynku pod względem średniego nakładu jednorazowego.

Luteranizm – doktryna teologiczna i chrześcijański ruch reformacyjny, zapoczątkowany przez Marcina Lutra w XVI wieku (za datę jego rozpoczęcia uważa się rok 1517). Stanowi jeden z nurtów protestantyzmu i ewangelicyzmu.

Szkolnictwo i sport

W centrum Posen leży Posen Consolidated School. To połączone przedszkole, szkoła podstawowa, gimnazjum i liceum. Powstała w 1955 r. z połączenia wszystkich czterech miejscowych szkolnych okręgów (Posen, Krakow, Metz i Pulaski). W 1957 zbudowano budynek szkoły, który konsekwentnie rozbudowywano przez kolejne lata.

Święty Kazimierz Jagiellończyk królewicz (ur. 3 października 1458 na Wawelu, zm. 4 marca 1484 w Grodnie) – polski święty, patron Litwy, a także Polski i Radomia.

Huron (ang. Lake Huron, fr. Lac Huron) - jezioro słodkowodne, drugie co do wielkości w kompleksie pięciu Wielkich Jezior Ameryki Północnej i czwarte pod względem wielkości na świecie. Składa się z czterech części: jezioro główne, zatoka Saginaw, zatoka Georgian i Przesmyk Północny (North Channel). Środkiem jeziora głównego biegnie granica między Kanadą i USA.

Dziś uczy się tu każdego roku ponad 300 uczniów (niektórzy spoza gminy). Niektóre przedmioty (np. języki obce) nauczane są dzięki antenom satelitarnym - zajęcia prowadzone są na odległość z Indian River. Większość absolwentów kontynuuje naukę na uniwersytetach.

Dumą miejscowej szkoły jest drużyna futbolu amerykańskiego Posen Vikings.

Posen Potato Festival (pol. Festiwal Ziemniaka w Posen) - festiwal gastronomiczny, który odbywa się corocznie w Posen, wiosce w stanie Michigan, USA. Festiwal ten jest organizowany od ponad 50 lat. W miejscowości Posen zamieszkuje wiele osób polskiego pochodzenia, dlatego impreza ta nie skupia się jedynie na ziemniaku, podobnie jak na innych festiwalach gastronomicznych, ale koncentruje się również na polskiej kulturze, włączając w to tradycyjne stroje, tańce takie jak polka, rzemiosło, rękodzielnictwo i inne.

Wielkopolska (łac. Polonia Maior) – kraina historyczna w środkowej i zachodniej Polsce, na Pojezierzu Wielkopolskim i Nizinie Południowowielkopolskiej, w dorzeczu środkowej i dolnej Warty; obejmuje Kaliskie i Poznańskie; Krajna i Pałuki są częścią historycznej ziemi kaliskej.

Lokalna prasa

W samym Posen nie ukazują się żadne gazety, poza wychodzącym sporadycznie biuletynem miejscowej izby handlowej (Posen Chamber of Commerce). Mieszkańcy czytają więc na co dzień gazety z Detroit oraz Alpena News (wydawana w nieodległej Alpenie). W najbliższym mieście - Rogers City - ukazuje się za to tygodnik Presque Isle County Advance, wydawany nieprzerwanie od 1878 r. To najstarsze działające bez przerwy przedsiębiorstwo w hrabstwie.

Posen Potato Festival

Organizowany od 1951 r. festiwal (o charakterze dożynkowym) jest jedną z największych imprez w północnym Michigan. Co roku przyjeżdża nań ok. 30 tys. gości z całego stanu. Podczas festiwalu prezentowane są różne potrawy - głównie z ziemniaków, ale jest też miejsce dla innych, tradycyjnych, polskich dań (m.in. lazy pierogi, ushka i golabki). Żelaznym punktem każdego festiwalu jest wielka parada, której królową jest aktualna Miss Posen. Organizowane są też koncerty i potańcówki, a także różne zawody samochodowe (m.in. demolition derby). Posen Potato Festival organizowany jest zawsze w pierwszej połowie września.

Bibliografia

Księgi parafialne kościoła pw. Św. Kazimierza w Posen, Michigan

Artykuły w Gazecie Wyborczej (autorzy: Mikołaj Kirschke i Piotr Zabłocki), m.in.:

Poznań za oceanem, specjalny dodatek do GW Poznań, 29 czerwca 2000

Już za dwa miesiące Święto Pyry w Posen, GW Poznań, 30 czerwca 2000

Wszystko, co chcielibyście wiedzieć..., GW Poznań, 21 lipca 2000

Od trzech R do uniwersytetów, GW Poznań, 4 sierpnia 2000

Przystanek Posen, 8 września 2000