Postkomunizm - Polski Serwis Naukowy

Postkomunizm – okres, który nastąpił po upadku komunizmu w państwach bloku komunistycznego. Termin "postkomunizm" określa także cechy tej epoki: społeczeństwo, ekonomię, politykę, kulturę. Funkcjonuje także termin postkomuna, który oznacza okres po upadku komunizmu oraz używany jest dla określenia poskomunistów lub politycznych ugrupowań postkomunistycznych. Nie odnosi się jednak do zmodyfikowanej formy komunizmu.

Samoobrona Rzeczpospolitej Polskiej – partia polityczna, odwołująca się w różnych okresach swojej działalności głównie do idei narodowo-lewicowych, chrześcijańsko-lewicowych, socjaldemokratycznych, chrześcijańsko-demokratycznych, nacjonalistycznych, narodowo-katolickich i agrarnych, najczęściej łącząca poszczególne elementy tych nurtów, założona 10 stycznia 1992 (zarejestrowana sądownie 12 czerwca 1992) z inicjatywy działaczy ZZR "Samoobrona" Andrzeja Leppera, do 17 stycznia 2000 pod nazwą Przymierze Samoobrona. 4 marca 2012 weszła w skład partii Samoobrona, powołanej w styczniu 2010 przez część działaczy Samoobrony RP.
Różowy salon - pejoratywne określenie środowiska politycznego, a także wspierających go środowisk medialnych, artystycznych, prawniczych, które popierać miały tzw. politykę "grubej kreski" (rozumianą jako politykę wyrozumiałości wobec byłych działaczy komunistycznych, a nie według historycznego znaczenia tego wyrażenia).

Postkomunizm w polityce i gospodarce

Termin "postkomunizm" używany jako określenie okresu przejściowego w historii państw "demokracji ludowej", także w formie pejoratywnego określenia działalności polityków i partii powiązanych z upadającymi reżimami. W publicystyce funkcjonuje także określenie "partia postkomunistyczna" – jest to partia polityczna działająca w warunkach demokracji, ale powstała z przekształcenia dominującej partii komunistycznej (monopartii) lub utworzona przez działaczy takiej partii.

Komunistyczna Partia Polski (KPP) – partia polityczna założona w lipcu 2002 (zarejestrowana 9 października 2002). Aktualnym przewodniczącym jest Józef Łachut, a wiceprzewodniczącym jego poprzednik Marcin Adam. Partia uważa się za historyczną i ideową spadkobierczynię Komunistycznej Partii Polski działającej w latach 1918–1938.
Socjaldemokracja Polska (SdPl) – polska lewicowa partia polityczna o programie socjaldemokratycznym. Założona 26 marca 2004 przez część działaczy Sojuszu Lewicy Demokratycznej, na skutek rozłamu w tej partii, kwestionujących działania ówczesnego kierownictwa SLD. Zarejestrowana sądownie 19 kwietnia 2004.

Określenia "postkomunista" czy "partia postkomunistyczna" stosowane bywają również wobec polityków zagranicznych z krajów byłego bloku wschodniego. Można zatem mówić o postkomunistach czeskich czy węgierskich.

Mianem postkomunizmu określa się też system polityczny i gospodarczy, który łączy w sobie cechy rządów totalitarnych (m.in. sprawowanie władzy przez nomenklaturę, niszczenie opozycji, stosowanie metod sprzecznych z prawem w walce politycznej) z budowaniem społeczeństwa obywatelskiego. Postkomunizm istnieje równolegle z demokracją i wolnym rynkiem.

Reżim także reżym(fr. Régime - porządek) — popularnie, używany w znaczeniu pejoratywnym rząd, władza, system władzy, zwłaszcza nielegalny, nieuznawany, bezprawny, pochodzący z uzurpacji.
Totalitaryzm (dawniej też: totalizm) – charakterystyczny dla XX-wiecznych reżimów dyktatorskich system rządów dążący do całkowitej władzy nad społeczeństwem za pomocą monopolu informacyjnego i propagandy, ideologii państwowej, terroru tajnych służb wobec przeciwników politycznych, akcji monopolowych i masowej monopartii. Termin został utworzony przez włoskiego filozofa Giovanniego Gentile, ideologa Włoch faszystowskich. Głównymi teoretykami genezy totalitaryzmu są Hannah Arendt i Karl Popper. Totalitaryzm charakteryzuje państwa, w których ambicje modernizacyjne i mocarstwowe idą w parze z brakiem tradycji demokratycznej lub - jak w przypadku Niemiec - rozczarowania demokracją, jej kryzysem lub niedostatkiem. Występowały różne odmiany totalitaryzmu zarówno wśród prawicy jak i lewicy.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

Czy wiesz że...? beta

Polska Unia Socjaldemokratyczna – ugrupowanie polityczne powstałe na początku 1990 roku w efekcie likwidacji i podziału Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej. Jednym z powstałych wówczas ugrupowań (oprócz Socjaldemokracji Rzeczypospolitej Polskiej) była Polska Unia Socjaldemokratyczna z Tadeuszem Fiszbachem na czele. PUS w założeniach miała być tą lewicą powstałą z PZPR, która mogła być zaakceptowana przez środowiska solidarnościowe. W sejmie X kadencji PUS było reprezentowane przez 39 posłów Poselskiego Klubu Pracy. Lech Wałęsa, ówczesny przywódca NSZZ "Solidarność", mówił o konieczności istnienia "lewej nogi" na formującej się scenie politycznej. Jednak PUS nie utrzymała się na scenie politycznej. Duża grupa jej działaczy przeszła w końcu do Unii Pracy.

Koalicja wyborcza - porozumienie partii politycznych i organizacji związkowych zawierane w celu współdziałania lub współtworzenia list wyborczych polegajace na zgłaszaniu wspólnych kandydatów lub udzielaniu wspólnego poparcia wybranym kandydatom do parlamentu, czy samorządu.

System polityczny - ogół organów państwowych, partii politycznych oraz organizacji i grup społecznych (formalnych i nieformalnych), uczestniczących w działaniach politycznych w ramach danego państwa oraz ogół generalnych zasad i norm regulujących wzajemne stosunki między nimi.

Prawica - zwyczajowe określenie sił politycznych, które charakteryzuje szacunek dla tradycji, autorytetów, religii, istniejącej hierarchii społecznej oraz wstrzemięźliwość przy dokonywaniu zmian w systemie społeczno-gospodarczym i politycznym. Poglądy prawicowe są przeciwstawiane lewicowym.

Unia Pracy (UP) – polska partia polityczna o charakterze socjaldemokratycznym, powołana do życia 7 czerwca 1992 w wyniku fuzji kilku organizacji lewicowych. W latach 2001–2005 związana rządowym i parlamentarnym sojuszem z SLD, w latach 2006–2008 część LiD, następnie do chwili obecnej partia sojusznicza wobec SLD.

Socjaldemokracja Rzeczypospolitej Polskiej (SdRP) – polska partia polityczna wywodząca się z Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej, istniejąca w latach 1990–1999. Od 1991 wchodząca w skład koalicji Sojusz Lewicy Demokratycznej, przekształconej w 1999 w jednolitą partię o tej samej nazwie. W okresie 1993–1997 współtworzyła koalicję rządową z Polskim Stronnictwem Ludowym. Premierami z ramienia ugrupowania byli Józef Oleksy (1995–1996) i bezpartyjny Włodzimierz Cimoszewicz (1996–1997). W 1995 kandydat partii Aleksander Kwaśniewski wygrał wybory prezydenckie. Przewodniczącymi SdRP byli kolejno: Aleksander Kwaśniewski, Józef Oleksy i Leszek Miller.

Uwłaszczenie nomenklatury - potoczne określenie procesu prywatyzacji i przejmowania majątku publicznego przez niektórych działaczy nomenklatury partyjnej i państwowej, które pojawiło się na fali przemian ustrojowych w 1989 roku w Polsce i innych krajach bloku sowieckiego. Konwersja władzy politycznej dotychczasowych elit państw komunistycznych na własność ekonomiczną rozpatrywana jest w literaturze naukowej jako proces budowy "kapitalizmu politycznego", którego realny zasięg jest jednak przedmiotem licznych kontrowersji.