Powój - Polski Serwis Naukowy

Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
o powoju

Pędy powoju okręcające się wokół podpory

Powój (Convolvulus L. ) – rodzaj roślin zielnych z rodziny powojowatych. Obejmuje ok. 250 gatunków. Występuje w strefach umiarkowanych i podzwrotnikowych. Gatunkiem typowym jest Convolvulus arvensis L..

Jasnotowe (Lamiidae Takht. ex Reveal, Phytologia 74: 178, 1993) - podklasa roślin należących do klasy Rosopsida. Liczy ponad 40 000 gatunków zgrupowanych w 53 rodzinach.

Powojowate (Convolvulaceae Juss.) – rodzina roślin zielnych z rzędu psiankowców obejmująca ponad 1650 gatunków w 57 rodzajach. Powojowate spotykane są na wszystkich kontynentach z wyjątkiem obszarów okołobiegunowych.

Nazwą powój określane są zwyczajowo również podobne rośliny takie jak wilec lub kielisznik.

Morfologia

Morfologia Łodyga wijąca się, liście pojedyncze, całobrzegie, ząbkowane lub klapowane. Kwiaty lejkowate, osadzone, zwykle pojedyncze w kątach liści, białe lub różowe, wonne, często pięknie wybarwione. Biologia Nasiona zawierają czynnik toksyczny: alkaloidy indolowe, kwas lizergowy (LSA). Jako symptomy zatrucia mogą wystąpić: halucynacje, rozszerzone źrenice, nudności, wymioty, biegunka, senność, zdrętwienie i skurcze mięśni. Zatruć się można spożywając nasiona.

Systematyka

Pozycja systematyczna wg APweb (aktualizowany system system APG III z 2009)

Należy do rodziny powojowatych (Convolvulaceae) Juss., która wraz z siostrzaną rodziną psiankowatych (Solanaceae Juss.) jest jednym z dwóch kladów w obrębie rzędu psiankowców (Solanales) Dumort. i klasy roślin okrytonasiennych.

Psiankowate (Solanaceae Juss.) - rodzina roślin z rzędu psiankowców. Obejmuje ok. 2460 gatunków występujących w stanie dzikim głównie na półkuli północnej, poza tym na wszystkich kontynentach z wyjątkiem okolic okołobiegunowych.

Grupa siostrzana (ang. sister–group) – w systematyce kladystycznej grupa organizmów powstała z jednej linii ewolucyjnej (grupy macierzystej) po jej rozszczepieniu. Dwie grupy siostrzane wraz ze swym wspólnym przodkiem stanowią grupę monofiletyczną. Gatunki należące do grupy siostrzanej charakteryzują się pewnymi specyficznymi, wspólnymi cechami (synapomorfiami), które nie występują jednak w grupie macierzystej (są ewolucyjnie nowe).

Pozycja w systemie Reveala (1993-1999)

Gromada okrytonasienne Cronquist, podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa jasnotowe Takht. ex Reveal, nadrząd Solananae R. Dahlgren ex Reveal, rząd psiankowce Dumort., podrząd Convolvulineae Engl., rodzina powojowate (Convolvulaceae Juss.), podrodzina Convolvuloideae Burnett, plemię Convolvuleae Dumort., podplemię Convolvulinae Meisn. in Mart., rodzaj powój (Convolvulus L.).

Nasiono, nasienie (łac. semen) – organ roślin nasiennych powstający z zapłodnionego zalążka i składający się z zarodka otoczonego tkanką zapasową i osłoniętego łupiną nasienną. Funkcją nasiona jest przede wszystkim ochrona zarodka przed niesprzyjającymi warunkami zewnętrznymi.

Kwiat - organ roślin nasiennych, w którym wykształcają się wyspecjalizowane elementy służące do rozmnażania. Stanowi fragment pędu o ograniczonym wzroście ze skupieniem liści płodnych i płonnych, służących odpowiednio, bezpośrednio i pośrednio do rozmnażania płciowego (generatywnego). Kwiat charakterystyczny dla roślin nasiennych (czyli kwiatowych) jest organem homologicznym do kłosa zarodnionośnego (sporofilostanu) roślin ewolucyjnie starszych.

Gatunki flory Polski

powój polny Convolvulus arvensis L.)

powój trójbarwny Convolvulus tricolor L.) – gatunek uprawiany

Inne gatunki (wybór)

powój żywiczny Convolvulus scammonia występuje w Azji Mniejszej

Zastosowanie

Niektóre gatunki uprawiane są jako rośliny ozdobne.

Powój polny (Convolvulus arvensis L.) – gatunek byliny należący do rodziny powojowatych. Występuje w prawie całej Europie z wyjątkiem północy. W Polsce pospolity na niżu i pogórzu.

Gatunek typowy – gatunek wyznaczony przez systematyków jako typ nomenklatoryczny, czyli wzorzec taksonomiczny umożliwiający stosowanie nazw rodzajowych czy rodzinowych. Typ nie musi być typowym przedstawicielem reprezentowanego taksonu, nie musi też świadczyć o jego zmienności. Typ umożliwia identyfikację taksonów. Okazy będące typami przechowywane są w specjalnych kolekcjach, a miejsce przechowywania wzorca jest dokładnie znane. W razie wątpliwości można odwołać się do gatunku typowego i wyróżnionych dla niego cech diagnostycznych.

Przypisy

↑ Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-04-14].
Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-01-28].
Crescent Bloom: Systematyka rodzaju Convolvulus (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2009-01-28].
Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland : a checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.