Powązki - Warszawa - Polski Serwis Naukowy

Powązki na tle dzielnicy Wola

Powązki – obszar w północno-zachodniej części Warszawy leżący na terenie dwóch dzielnic - Woli i Żoliborza; także obszar MSI Powązki obejmujący teren Cmentarza Powązkowskiego (tzw. Stare Powązki) i Cmentarz Żydowski (pomiędzy Ostroroga i Okopową). Część Powązek leżąca na terenie Żoliborza została włączona do obszaru MSI Sady Żoliborskie.

Armia Ludowa (AL) – zbrojna konspiracyjna organizacja wojskowa Polskiej Partii Robotniczej w okupowanej przez III Rzeszę Polsce, utworzona na mocy dekretu Krajowej Rady Narodowej z 1 stycznia 1944. Jej pierwszym Naczelnym Dowódcą był Michał Żymierski "Rola".
Jozafat Kuncewicz OSBM, właściwie Jan Kuncewicz (ur. ok. 1580 we Włodzimierzu Wołyńskim, zm. 12 listopada 1623 w Witebsku) – arcybiskup połocki obrządku bizantyjsko-ukraińskiego, bazylianin, święty Kościoła katolickiego.

Za Królestwa Polskiego istniała gmina Powązki.

Położenie

Wg dzielnicy Wola granice Powązek wyznaczają:

ul. Ostroroga i Młynarska od zachodu (w wymiarze historycznym Powązki sięgają aż po obecną trasę Armii Krajowej),

ul. Okopowa i al. Jana Pawła II (ul. Popiełuszki) od wschodu,

mury cmentarzy od południa,

linia kolejowa Warszawa Włochy – Warszawa Gdańska od północy.

Według podziału MSI Powązki leżą wyłącznie w dzielnicy Wola, faktycznie jednak – w perspektywie historycznego rozwoju Warszawy – północno-zachodnia część, wraz z Cmentarzem Wojskowym leży w dzielnicy Żoliborz. Od połowy wieku XIX do rozszerzenia granic stolicy w 1916, Powązki leżały w granicach trzech obwodów administracyjnych: w granicach miasta Powązkowski Cyrkuł obejmował zachodni Muranów, Cmentarz Powązkowski oraz za rogatkami posesje wzdłuż ulicy Powązkowskiej aż do skrzyżowania z Przasnyską; dalej pomiędzy Kołem a szosą mikołajewską (dziś ulica Popiełuszki) rozciągało się Powązkowskie Pole Wojenne; za nim w kierunku Wawrzyszewa leżała gmina Powązki obejmująca osady na terenie dzisiejszego Żoliborza i Bielan: folwark Skalszczyzna, kolonia Izabelin, Czarny Dwór, wieś Młociny B i folwark Parysów.

Rudawka, nazywana też Rudawą, w górnym biegu zaś Pisią, to obecnie częściowo skanalizowana rzeka w Warszawie, mająca pierwotnie swoje źródła w dzielnicy Wola i Bemowo, płynąc także przez Żoliborz wpadająca do Wisły w dzielnicy Bielany w Lesie Bielańskim. Rzeka ta dała nazwę wsi Ruda, dziś osiedle Ruda.
Warszawa Włochy - przystanek Polskich Kolei Państwowych położona na terenie warszawskich Włoch, przy ul. Świerszcza, tworząca tzw. węzeł kolei łódzkiej. Z przystanku PKP Warszawa Włochy można dojechać elektrycznymi pociągami podmiejskimi m.in do Śródmieścia stolicy, Otwocka, Pilawy, Skierniewic, Łowicza oraz Sochaczewa. Na przystanku zatrzymują się pociągi Szybkiej Kolei Miejskiej (linia S2).

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

Czy wiesz że...? beta

Amfiteatr (łac. amphiteatrum) – odkryta arena o kształcie elipsy lub koła, otoczona - najczęściej wznoszącymi się schodkowo - rzędami siedzeń dla widzów i przeznaczona do publicznych pokazów m.in. walk gladiatorów, walk z dzikimi zwierzętami, naumachii.

Szymon Bogumił Zug (niem. Simon Gottlieb Zug; ur. 20 listopada 1733 w Merseburgu, zm. 11 sierpnia 1807 w Warszawie) – polski architekt i projektant ogrodów saskiego pochodzenia, reprezentant klasycyzmu, od 1752 pracował w Saskim Urzędzie Budowy w Dreźnie, od 1756 Saskim Urzędzie Budowlanym w Warszawie, nobilitowany w 1768.

Jesziwa (hebr. ישיבה - "posiedzenie"; jeszywa, jeszybot) - rodzaj wyższej szkoły talmudycznej dla nieżonatych studentów. Dawniej pobierali w niej nauki chłopcy w wieku od 13-14 do dwudziestu kilku lat, absolwenci chederu lub szkoły zwanej Talmud-tora. Po ukończeniu jesziwy niektórzy otrzymywali smichę, która uprawniała do objęcia stanowiska rabina.

Jan Henryk Dąbrowski, herbu Dąbrowski (ur. 2 sierpnia 1755 w Pierzchowie nad Rabą w Małopolsce zm. 6 czerwca 1818 w Winnej Górze w Wielkopolsce) – polski generał, senator-wojewoda Królestwa Polskiego w 1815, generał jazdy armii Królestwa Polskiego 1815-1816, dowódca naczelny wojsk polskich w 1813, twórca Legionów Polskich we Włoszech, generał insurekcji kościuszkowskiej. W 1815 odznaczony Orderem Orła Białego, kawaler Orderu Virtuti Militari w 1807, francuskiej Legii Honorowej w 1804, włoskiego Orderu Żelaznej Korony w 1806, rosyjskich orderów św. Włodzimierza i św. Anny.

Warszawa Gdańska – jeden z dworców kolejowych w Warszawie. Obiekt znajduje się przy ul. Słomińskiego. dojazd zapewniają liczne linie autobusowe i tramwajowe, a także metro (stacja Dworzec Gdański). Na stacji zatrzymują się pociągi:

Rezydencja Czartoryskich na Powązkach – podmiejska rezydencja Izabeli Czartoryskiej założona w roku 1771 w podwarszawskich Powązkach. Rezydencja obejmowała park w stylu angielskim i kompleks budynków zlokalizowanych w pobliżu spiętrzonej rzeki Rudawki. Zniszczona w trakcie insurekcji kościuszkowskiej w 1794 została opuszczona przez Czartoryskich w 1796. Obecnie nie istnieje.

Królestwo Polskie (potocznie Królestwo Kongresowe, Kongresówka; ros. Царство Польское, Carstwo Polskoje) – istniejące w latach 1815-1916 państwo na terytorium polskim, pozostające w unii personalnej z Imperium Rosyjskim, z własną konstytucją, sejmem, wojskiem, monetą i polskim językiem urzędowym oraz cesarzem rosyjskim jako koronowanym królem Polski i ustanowionym przez niego namiestnikiem.