Powiat łapski - Polski Serwis Naukowy

Panorama Łap

Powiat łapski – powiat istniejący w latach 1954-1975 na terenie obecnych powiatów białostockiego i wysokomazowieckiego (woj. podlaskie). Jego ośrodkiem administracyjnym były Łapy.

Powiat łapski powstał dnia 13 listopada 1954 roku w województwie białostockim, jako jeden z pierwszych powiatów utworzonych tuż po wprowadzeniu gromad w miejsce dotychczasowych gmin (29 września 1954) jako podstawowych jednostek administracyjnych PRL. Na powiat łapski złożyły się dwa miasta i 19 gromad :

Gmina Łapy to gmina miejsko-wiejska w województwie podlaskim, w powiecie białostockim. W latach 1975-1998 gmina położona była w województwie białostockim.

Pietkowo – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie białostockim, w gminie Poświętne. Pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z 1522 roku, kiedy to powstała parafia rzymskokatolicka.

z powiatu wysokomazowieckiego:

miasto Łapy

gromady Brzozowo Stare, Dworaki-Staśki, Gąsówka-Oleksin, Kowalewszczyzna, Łupianka Stara, Pietkowo, Płonka Kościelna, Poświętne, Sokoły, Stokowisko i Truskolasy-Lachy

z powiatu białostockiego:

miasto Suraż

gromady Horodniany (do 1955), Rynki, Trypucie, Turośń Dolna, Turośń Kościelna, Uhowo, Zawady i Zawyki

1 stycznia 1956 roku gromadę Horodniany wyłączono z powiatu łapskiego i włączono do powiatu białostockiego .

Kowalewszczyzna – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie wysokomazowieckim, w gminie Sokoły. Do 1954 roku istniała gmina Kowalewszczyzna. W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa łomżyńskiego.

Podział administracyjny Polski 1950-1957. W artykule przedstawione są zmiany administracyjne, które nastąpiły w okresie 1950-1957, wraz ze szczegółowym podziałem administracyjnym Polski w dniu 1 lipca 1952 roku.

Po zniesieniu gromad i reaktywacji gmin z dniem 1 stycznia 1973 roku powiat łapski podzielono na 2 miasta i 5 gmin :

miasta Łapy i Suraż

gminy Łapy, Poświętne, Sokoły, Suraż i Turośń Kościelna

Po reformie administracyjnej obowiązującej od 1 czerwca 1975 roku terytorium zniesionego powiatu łapskiego zostało podzielone przez nowe (mniejsze) województwo białostockie oraz województwo łomżyńskie . Reforma administracyjna z 1999 roku powiatu nie przywróciła a były obszar powiatu przypadł powiatowi białostockiemu (łącznie z Łapami), oprócz gminy Sokoły, którą włączono do powiatu wysokomazowieckiego .

Gmina (od niem. Gemeinde - komuna, społeczność) - to wspólnota samorządowa mieszkańców na odpowiednim terytorium. Może występować również jako jednostka samorządu specjalnego np. gmina wyznaniowa, gmina szkolna.

Gmina Poświętne to gmina wiejska w województwie podlaskim, w powiecie białostockim. W latach 1975-1998 gmina położona była w województwie białostockim.

Przypisy

Dz. U. z 1954 r. Nr 49, poz. 232
Dz. U. z 1955 r. Nr 44, poz. 290
Polska - Zarys encyklopedyczny. PWN, 1974
Dz. U. z 1975 r. Nr 17, poz. 92
Dz. U. z 1998 r. Nr 103, poz. 652

Zobacz też

podział administracyjny Polski 1950-1957

podział administracyjny Polski 1957-1975

powiaty w Polsce od 1945

Polska Rzeczpospolita Ludowa (PRL) - oficjalna nazwa państwa polskiego w latach 1952-1989. Uprzednio w latach 1945-1952 ten sam organizm państwowy funkcjonował jako podmiot prawa międzynarodowego pod nazwą Rzeczpospolita Polska. Zwana propagandowo Polską Ludową - był to kolokwialny eufemizm na okres monopartyjnych rządów PPR, a od 1948 PZPR w Polsce.

Reforma administracyjna Polski weszła w życie 1 stycznia 1999 i wprowadziła 3-stopniową strukturę podziału terytorialnego. Oprócz województw rządowo-samorządowych i istniejących od 1990 roku gmin przywrócono także zlikwidowane w 1975 powiaty. Reforma miała na celu budowę samorządności, usprawnienie działań władz w terenie i przybliżenie ich do obywatela. Zmniejszono liczbę województw z 49 do 16. Większość miast, które straciły prawa miast wojewódzkich, weszły do grupy powiatów grodzkich, czyli miast na prawach powiatu.