Powiat bieszczadzki - województwo rzeszowskie

Ten artykuł dotyczy dawnego powiatu w Rzeszowskiem. Zapoznaj się również z: powiat bieszczadzki - wpółczesny powiat w woj. podkarpackim.

Powiat bieszczadzki – dawny powiat ze stolicą w Lesku, istniejący w latach 1972-1975 w woj. rzeszowskim. Obszar dawnego powiatu odpowiada dzisiejszym powiatom leskiemu, bieszczadzkiemu i sanockiemu w woj. podkarpackim.

Sieniawa – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie krośnieńskim, w gminie Rymanów. Leży przy drodze z Rymanowa do Bukowska.

Lesko (do 1931 – Lisko) – miasto w woj. podkarpackim, stolica powiatu, siedziba gminy Lesko. Położone nad Sanem na obszarze Gór Sanocko-Turczańskich. W latach 1972-75 Lesko było siedzibą powiatu bieszczadzkiego. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. krośnieńskiego.

Utworzenie powiatu (1972)

Przygotowania do reformy administracyjnej (1975) wprowadzającej w PRL 49 województw, zarezultowały utworzeniem 1 listopada 1972 roku eksperymentalnego powiatu bieszczadzkiego . Był to największy powiat w Polsce o powierzchni 2909 km². Siedzibą powiatu, mimo protestów większych Ustrzyk Dolnych, zostało Lesko.

Powiat krośnieński – powiat w Polsce (województwo podkarpackie), utworzony w 1999 r. w ramach reformy administracyjnej. Jego siedzibą jest miasto Krosno.

Lalin – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie sanockim, w gminie Sanok. Wieś liczy obecnie 300 mieszkańców oraz 78 domów. Od roku 2000 działa w miejscu lokalne koło gospodyń wiejskich. Przez wieś przebiega droga wojewódzka 886 do Rzeszowa i Sanoka.

Powiat został złożony z powiatów ustrzyckiego i leskiego (w całości) oraz z większej części sanockiego:

gromad Bukowsko, Jurowce, Komańcza, Markowce, Mrzygłód, Niebieszczany, Olchowce, Szczawne i Tyrawa Wołoska

Pozostałe jednostki powiatu sanockiego włączono do:

powiatu krośnieńskiego - miasto Rymanów oraz gromady Besko, Jaćmierz, Jaśliska, Nowosielce, Posada Górna, Sieniawa, Wróblik Szlachecki i Zarszyn

powiatu brzozowskiego - tylko wsie Lalin i Pakoszówka z gromady Jurowce, które włączono do gromady Grabownica Starzeńska

Miasto Sanok nie weszło w skład powiatu bieszczadzkiego, lecz utworzono z niego powiat miejski.

Gmina Ustrzyki Dolne to gmina miejsko-wiejska w województwie podkarpackim, w powiecie bieszczadzkim. W latach 1975-1998 gmina położona była w województwie krośnieńskim.

Jurowce – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie sanockim, w gminie Sanok. Przez wieś przebiega droga wojewódzka 886 do Rzeszowa i Sanoka.

Gminy w miejsce gromad (1973)

Zaledwie dwa miesiące po utworzniu powiatu nastąpiła likwidacja gromad i osiedli, a w ich miejsce utworzono gminy jako podstawowe jednostki podziału administracyjno-gospodarczego na terenach wiejskich . Skład powiatu bieszczadzkiego przekształcono w następujący sposób:

Gmina Lutowiska (dawn. gmina Szewczenko) – gmina wiejska w województwie podkarpackim, w powiecie bieszczadzkim. W latach 1975-1998 gmina położona była w województwie krośnieńskim.

Województwo krośnieńskie – jednostka podziału administracyjnego istniejąca w latach 1975 – 1998. Położone w południowo-wschodniej części Polski, przy granicy ze Słowacją i Ukrainą. Graniczyło od zachodu z województwem nowosądeckim i tarnowskim, a od północy z rzeszowskim i przemyskim. Siedzibą władz województwa było Krosno.

2 miasta: Lesko i Ustrzyki Dolne

14 gmin: Baligród, Bukowsko, Cisna, Czarna, Komańcza, Lesko, Lutowiska, Olszanica, Ropienka, Sanok, Tarnawa Górna, Tyrawa Wołoska, Ustrzyki Dolne i Wołkowyja

Gminy Ropienka, Tarnawa Górna i Wołkowyja zniesiono 1 lutego 1977, wtedy też powstała gmina Solina .

Gmina Ropienka – dawna gmina wiejska istniejąca w latach 1934-1954 i 1973-1977 w woj. lwowskim, rzeszowskim i krośnieńskim (dzisiejsze woj. podkarpackie). Siedzibą władz gminy była Ropienka.

Powiat grodzki – jednostka samorządu terytorialnego w Polsce, w okresie międzywojennym. Powiaty grodzkie (wówczas nazywane "miejskimi") istniały w Polsce także po II wojnie światowej. Szczebel powiatów zniesiono w ramach reformy administracyjnej przeprowadzonej w 1975 r.

Likwidacja powiatu (1975)

Powiat bieszczadzki przetrwał dwa lata i siedem miesięcy. Reforma administracyjna w 1975 roku wprowadziła dwustopniowy podział administracyjny kraju, przez co zlikwidowano powiaty. Całe terytorium powiatu bieszczadzkiego znalazło się w 1 czerwca 1975 w województwie krośnieńskim .

Gmina Lesko – gmina miejsko-wiejska w województwie podkarpackim, w powiecie leskim. W latach 1975-1998 gmina położona była w województwie krośnieńskim.

Gmina (od niem. Gemeinde - komuna, społeczność) - to wspólnota samorządowa mieszkańców na odpowiednim terytorium. Może występować również jako jednostka samorządu specjalnego np. gmina wyznaniowa, gmina szkolna.

Przypisy

oprócz gmin Besko, Zarszyn i Sanok
Dz. U. z 1972 r. Nr 43, poz. 273
odpowiednik dzisiejszego powiatu bieszczadzkiego
Dz. U. z 1972 r. Nr 49, poz. 312
Dz. U. z 1977 r. Nr 2, poz. 11
Dz. U. z 1975 r. Nr 16, poz. 91

Zobacz też

podział administracyjny Polski 1957-1975

Powiaty w Polsce od 1945

Gmina Cisna to gmina wiejska w województwie podkarpackim, w powiecie leskim. W latach 1975-1998 gmina położona była w województwie krośnieńskim. Gmina Cisna jest najmniej ludną gminą wiejską w Polsce.

Zarszyn – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie sanockim, w gminie Zarszyn; jest siedzibą gminy Zarszyn. Od października 1939 do roku sierpnia 1944 wieś była siedzibą urzędu gminy w powiecie sanockim.