Powiat drysieński - Polski Serwis Naukowy

Powiat lub ujezd drysieński (dryssieński) dawny powiat guberni witebskiej. Na jego miejscu powstał później rejon wierchniedźwiński na Białorusi.

Wzmianka słownikowa z 1880

Powiat Dryssieński należy do liczby tak zwanych. inflanckich pow. gub. wit., które są daleke żyźniejsze i we wszystko w ogóle lepiej uposażone od pozostałych siedmiu pow. noszących miano: białoruskich. Powiat ten ma 2647 w. kw. razI., dzieli się na 3 ucząstki policyjne (stany), 16 gmin włośriańskich; miejscowości zaludnionych w pow. Dr. 1385, w nich ogółem 6317 domów. ludność ogólna wynosi 73147; główną ilość stanowią Białorusy. Łotyszów w całym pow. tylko 171; żydow 5552. Białorusy, zaludniający pow. dryski są przeważnie wyznania prawosławnego (katolików w całym pow. 13,500; według rubryceli 27924), mówią oni narzeczem białoruskiem, stanowiącem niejako przejście od mowy wielkorossyjskiej do narzecza ukraińskiego i mowy polskiej. Przemysł fabryczny W pow. Dr. żaden prawie. Z rzek ważniejsze są Dźwina zach. i Dryssa; z jeziór: (wszystkich 85) Oświejskie, Lisno, Długie i Białe; dwa pierwsze leżą w północncj części pow. Komunikacyjne środki stanowią rzeki spławne: Dżwina, Dryssa a za główny ruch komunikacyi służy przeżynająca pow. kolej żelazna dynebursko-witebska. Blisko miasta D. w lesie było niegdyś mko Konarzewo, założone około 1648 przez Jana Konarzewskiego i przez Jana Kazimierza przywilejem miejskim obdarzone. W wojnie zniszczeniu uległo i już nie odbudowane. Marszałkami szlachty powiatu drysieńskiego bywali; Chrapowiccy, Hłaskowie, Korsaki, Łopacińscy, Szczyttowie i Szadurscy. F. G.

Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich – monumentalny słownik encyklopedyczny wydany w latach 1880–1902 w Warszawie przez Filipa Sulimierskiego i Władysława Walewskiego; rejestrował toponimy z obszaru Rzeczpospolitej Obojga Narodów oraz niektórych terenów ościennych (np. Śląska); wielokrotnie wznawiany, stanowi cenne źródło wiadomości geograficznych, historycznych, gospodarczych, demograficznych i biograficznych.

Gubernia witebska (ros. Витебская губерния, biał. Віцебская губэрня, łot. Vitebskas guberņa) – jednostka administracyjna Imperium Rosyjskiego utworzona w 1802 na miejscu województwa witebskiego sprzed 1772, odpowiada północno-wschodniej części dzisiejszego obwodu witebskiego Republiki Białoruś a także wschodniej części Łotwy (obejmuje m.in. Dyneburg, Rzeżycę i Lucyn) oraz niektórym rejonom Rosji (Newel i Siebież — obwodu pskowskiego, Wieliż — smoleńskiego).

Współczesność

Obecnie powiat znajduje się w większej części na terenie Białorusi jako rejon wierchniedźwiński. Trzy jego gminy weszły w 1920 w całości lub częściowo w skład Republiki Łotewskiej (Pustyń, Szuszki i Wojewody).

Linki zewnętrzne

Powiat drysieński w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom II (Derenek – Gżack) z 1881 r.