Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku RSS RSS
  auto?
 
Szukasz pomocy lub dodatkowych informacji?
Zadaj pytanie na naszym Forum:
1) wybierz z górnego menu odpowiednią dziedzinę
2) następnie założ temat w dziale Dyskusje albo Zadania...
Jeśli nie posiadasz konta - zarejestruj się w kilka chwil :)
NOWE PUBLIKACJE
Artykuły
Wydarzenia
Kompendium
 W Brzeziu odkryto łaźnię sprzed tysiąca lat

W Brzeziu (Małopolska) w obrębie wczesnośredniowiecznej osady odkryto pozostałości po łaźni. Zdaniem badaczy, to unikatowe odkrycie w skali polskiej archeologii. [...] czytaj dalej »

Powiat grodzki
Dodaj do: 
Dodaj link do serwisu Facebook   Dodaj link do opisu GG  Dodaj link do serwisu Wykop   Dodaj link do serwisu Google   Dodaj link do serwisu Twitter  Dodaj link do serwisu Wyczaj.to   Dodaj link do serwisu Gwar   Dodaj link do serwisu Delicious  Dodaj link do serwisu Digg   Dodaj link do serwisu Furl   Dodaj link do serwisu Magnolia  Dodaj link do serwisu Reddit   Dodaj link do serwisu Simpy   Dodaj link do serwisu Slashdot  Dodaj link do serwisu Technorati   Dodaj link do serwisu YahooMyWeb

Powiat grodzki (w Polsce) – potoczna nazwa miasta na prawach powiatu.

Miasto na prawach powiatu

Powiat grodzki (miasto na prawach powiatu) jest gminą o statusie miasta, wykonującą zadania powiatu. We wszystkich miastach na prawach powiatu władzę wykonawczą sprawuje prezydent miasta. Są jednostkami samorządu terytorialnego (podziału terytorialnego). Ustawodawca w tekście pierwotnym ustawy powiatowej (Dz.U.z 1998 r.nr91,poz.578) stanowił w art.3: "Powiat jako jednostka zasadniczego podziału terytorialnego obejmuje całe obszary graniczących ze sobą gmin albo cały obszar miasta na prawach powiatu", z czego można było wysnuć wniosek, iż miasto na prawach powiatu jest powiatem w znaczeniu terytorialnym. Obecnie, po nowelizacji z 2001 roku ustawa nie wydaje się uprawniać do takich wniosków. Ta sama tendencja widoczna jest w art.91 rzeczonej ustawy. W tekście pierwotnym (ustęp 5) ustawodawca stanowił, że każdorazowo przez powiat rozumie się także miasto na prawach powiatu. Po zmianach z 2001 roku artykuł 91 nadaje tzw. powiatom grodzkim jedynie prawa przysługujące powiatom sensu stricto. Należy więc przyjąć, iż miasta na prawach powiatu nie są powiatami, a jedynie gminami, którym ustawodawca, ze względu na swoją specyfikę, powierzył rozszerzony zakres zadań. Konsekwencje nadania miastom praw powiatu są następujące:

Toruń (niem. Thorn, łac. Thorunia, Torunium) – miasto w województwie kujawsko-pomorskim. Prawobrzeżna część miasta leży na Pomorzu, lewobrzeżna część położona jest na Kujawach. Miasto leży nad Wisłą i Drwęcą. Duży ośrodek gospodarczy, kulturalny i naukowy.

  • organy w mieście na prawach powiatu (tj. rada miasta i prezydent miasta) wykonują kompetencje właściwe dla - odpowiednio - rady gminy i rady powiatu oraz wójta (burmistrza) i starosty,
  • organ wykonawczy miasta na prawach powiatu jest organem monokratycznym,
  • rada nie wybiera organu wykonawczego i nie może go odwołać,
  • radni składają ślubowanie wg tekstu roty z art. 23a ustawy gminnej.
  • Poza tym w strukturze organizacyjnej miasta posiadającego prawa powiatu pojawia się organ nie funkcjonujący w ,,normalnej gminie (komisja bezpieczeństwa i porządku). Co do zasady miasto na prawach powiatu jest gminą, jego organy podlegają przede wszystkim regulacjom ustawy o samorządzie gminnym.

    Województwo wielkopolskiewojewództwo w środkowo-zachodniej Polsce, utworzone w 1999, na Pojezierzu Wielkopolskim i Nizinie Południowowielkopolskiej, w dorzeczu Warty.

    Status ten, po wprowadzeniu w dniu 1 stycznia 1999 roku nowego trójstopniowego podziału terytorialnego państwa, otrzymały:

  • miasta liczące ponad 100 tysięcy mieszkańców,
  • dawne stolice województw (poza Ciechanowem, Piłą i Sieradzem; samorządy tych miast zrezygnowały ze statusu miast na prawach powiatu),
  • niektóre miasta w dużych aglomeracjach miejskich: Jastrzębie-Zdrój, Jaworzno, Mysłowice, Piekary Śląskie, Siemianowice Śląskie, Sopot, Świętochłowice, Świnoujście, Żory.
  • Warszawa uzyskała status miasta na prawach powiatu w dniu 27 października 2002 r.; w latach 1999-2002 istniały równolegle: powiat warszawski i miasto stołeczne Warszawa (związek komunalny gmin, utworzony na podstawie ustawy warszawskiej).

    Wałbrzych (niem. Waldenburg, czes. Valdenburk, Valbřich) – miasto położone nad rzeką Pełcznicą w Górach Wałbrzyskich, w województwie dolnośląskim. Po reformie administracyjnej miasto na prawach powiatu. Od 1 stycznia 2003 w powiecie wałbrzyskim (pozbawione statusu powiatu). Aktualnie największe miasto o statusie gminy w Polsce. Obecnie rozpoczęły się starania o przywrócenie Wałbrzychowi praw powiatu grodzkiego. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa wałbrzyskiego.

    Wałbrzych w dniu 1 stycznia 2003 r. utracił prawa miasta na prawach powiatu i został włączony do powiatu wałbrzyskiego.

    Wykaz powiatów grodzkich

    Od 1 stycznia 2003 r. 65 miast ma status powiatów grodzkich:

  • województwo dolnośląskie (3):
  • Jelenia Góra
  • Legnica
  • Wrocław
  • województwo kujawsko-pomorskie (4):
  • Bydgoszcz
  • Grudziądz
  • Toruń
  • Włocławek
  • województwo lubelskie (4):
  • Biała Podlaska
  • Chełm
  • Lublin
  • Zamość
  • województwo lubuskie (2):
  • Gorzów Wielkopolski
  • Zielona Góra
  • województwo łódzkie (3):
  • Łódź
  • Piotrków Trybunalski
  • Skierniewice
  • województwo małopolskie (3):
  • Kraków
  • Nowy Sącz
  • Tarnów
  • województwo mazowieckie (5):
  • Ostrołęka
  • Płock
  • Radom
  • Siedlce
  • Warszawa
  • województwo opolskie (1):
  • Opole
  • województwo podkarpackie (4):
  • Krosno
  • Przemyśl
  • Rzeszów
  • Tarnobrzeg
  • województwo podlaskie (3):
  • Białystok
  • Łomża
  • Suwałki
  • województwo pomorskie (4):
  • Gdańsk
  • Gdynia
  • Słupsk
  • Sopot
  • województwo śląskie (19):
  • Bielsko-Biała
  • Bytom
  • Chorzów
  • Częstochowa
  • Dąbrowa Górnicza
  • Gliwice
  • Jastrzębie-Zdrój
  • Jaworzno
  • Katowice
  • Mysłowice
  • Piekary Śląskie
  • Ruda Śląska
  • Rybnik
  • Siemianowice Śląskie
  • Sosnowiec
  • Świętochłowice
  • Tychy
  • Zabrze
  • Żory
  • województwo świętokrzyskie (1):
  • Kielce
  • województwo warmińsko-mazurskie (2):
  • Elbląg
  • Olsztyn
  • województwo wielkopolskie (4):
  • Kalisz
  • Konin
  • Leszno
  • Poznań
  • województwo zachodniopomorskie (3):
  • Koszalin
  • Szczecin
  • Świnoujście.
  • Zobacz też

  • Powiat ziemski
  • Miasto statutarne
  • Krosno – miasto na prawach powiatu – powiat grodzki w województwie podkarpackim, i siedziba władz powiatu krośnieńskiego, obejmującego zasięgiem tereny dziesięciu okolicznych gmin o dużo mniejszym poziomie zaludnienia. Stolica województwa krośnieńskiego od 30 czerwca 1975 do 31 grudnia 1998 r. Znajduje się w Euroregionie Karpackim, w skład którego wchodzą przygraniczne tereny Polski, Słowacji, Ukrainy, Węgier i Rumunii.





    Czy wiesz że...? beta
    Biała Podlaskamiasto na prawach powiatu na wschodzie Polski, w województwie lubelskim, siedziba ziemskiego powiatu bialskiego i gminy Biała Podlaska.
    Olsztyn (niem. Allenstein ?/i, dawniej hist. pol. Holstin, łac. Holsten, prus. Alnāsteini) – największe miasto i stolica województwa warmińsko-mazurskiego, powiat grodzki Olsztyn, stolica powiatu ziemskiego olsztyńskiego, archidiecezji warmińskiej, a od 1992 r. metropolii warmińskiej i luterańskiej diecezji mazurskiej. Główny ośrodek gospodarczy, edukacyjny i kulturowy, siedziba władz i najważniejszych instytucji regionu, a także ważny węzeł kolejowy i drogowy. Według danych GUS populacja Olsztyna wynosi 176 457 (stan na 31.12.2009).
    Tarnobrzeg - miasto na prawach powiatu w województwie podkarpackim. Siedziba władz powiatu tarnobrzeskiego w latach 1867-1975 oraz od 1999. Siedziba władz województwa tarnobrzeskiego w latach 1975-1998. W latach 1973-1976 miasto było siedzibą gminy wiejskiej Tarnobrzeg. Tarnobrzeg posiada miano "stolicy polskiego przemysłu siarkowego".
    Województwo małopolskie – jedno z 16 województw Polski. W obecnym kształcie powstało 1 stycznia 1999 r. w wyniku reformy administracyjnej. Województwo zajmuje powierzchnię 15 108 km² i jest jednym z mniejszych regionów Polski (12 miejsce w kraju). Pod względem liczby mieszkańców (3 mln 287 tys. osób) województwo znajduje się na 4 miejscu w Polsce. Gęstość zaludnienia jest tu jedną z najwyższych w kraju (małopolskie – 217 osób/km², średnia krajowa – 122 osób/km²).