Powiat ihumeński - Polski Serwis Naukowy

Powiat lub ujezd ihumeński – dawny powiat guberni mińskiej Imperium Rosyjskiego, wcześniej część powiatu mińskiego województwa mińskiego Wielkiego Księstwa Litewskiego. W 1812 roku w departamencie wileńskim WKL. W latach 1919–1920 powiat w składzie okręgu mińskiego Zarządu Cywilnego Ziem Wschodnich (ZCZW) – tymczasowej jednostki terytorialnej pod polską administracją. Dzisiaj częściowo pokrywa się z nim rejon czerwieński na Białorusi.

Litwini (lit. Lietuviai) – bałtycka grupa etniczna zamieszkująca głównie Litwę, a również Łotwę, USA, Niemcy, Polskę, Rosję i Białoruś, posługująca się językiem litewskim.

Polacy – zamieszkujący głównie obszar Rzeczypospolitej Polskiej i będący jej głównym składnikiem ludnościowym, poza granicami Polski tworzący zbiorowości polonijne.

Demografia

Według spisu ludności w grudniu 1919 roku powiat ihumeński okręgu mińskiego ZCZW zamieszkiwało 221 758 osób, z których 65,7% zadeklarowało się jako Białorusini, 12,2% – Polacy, 7,2% – Żydzi, 2,9% – „tutejsi”, 0,1% – Litwini, 5,6% – przedstawiciele innych narodowości (głównie Rosjanie). Na terytorium powiatu znajdowało się 1613 miejscowości, z których 6 miało 1–5 tys. mieszkańców. Największą z nich był Ihumeń z 4669 mieszkańcami.

Białorusini (Беларусы) – naród zamieszkujący w Europie Środkowej i Wschodniej, głównie na terenach dzisiejszej Republiki Białorusi, a także sąsiednich państw: Polski, Litwy, Rosji i Ukrainy. Grupy emigrantów zamieszkują również w USA i Kanadzie.

Powiat miński - powiat w Polsce (województwo mazowieckie), w aglomeracji warszawskiej, reaktywowany w 1999 roku w ramach reformy administracyjnej. Jego siedzibą jest miasto Mińsk Mazowiecki.

Oświata

W powiecie ihumeńskim okręgu mińskiego ZCZW, w roku szkolnym 1919/1920 działało 306 szkół powszechnych, 10 szkół średnich i 1 szkoła zawodowa. Ogółem uczyło się w nich 19 229 dzieci i pracowało 568 nauczycieli.

Linki zewnętrzne

Powiat ihumeński w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom III (Haag – Kępy) z 1882 r.

Przypisy

Litwa i Napoleon w 1812 roku
I. Tablice ogólne. W: Zeszyt VII. Spis ludności na terenach administrowanych przez Zarząd Cywilny Ziem Wschodnich (grudzień 1919). s. 25, 31.
Joanna Gierowska-Kałłaur: Rozdział VII. Szkolnictwo na ziemiach podległych Zarządowi Cywilnemu Ziem Wschodnich. W: Zarząd Cywilny Ziem Wschodnich (19 lutego 1919 – 9 września 1920). s. 243.

Bibliografia

Zeszyt VII. Spis ludności na terenach administrowanych przez Zarząd Cywilny Ziem Wschodnich (grudzień 1919). Lwów – Warszawa: Książnica Polska T-wa Naucz. Szkół Wyższych, 1920, s. 50, seria: Prace geograficzne wydawane przez Eugenjusza Romera.

Joanna Gierowska-Kałłaur: Zarząd Cywilny Ziem Wschodnich (19 lutego 1919 – 9 września 1920). Wyd. 1. Warszawa: Wydawnistwo Neriton, Instytut Historii PAN, 2003, s. 447. ISBN 83-88973-60-6.

Województwo mińskie w Rzeczypospolitej Obojga Narodów było rozległym chociaż niezbyt ludnym, zwłaszcza w południowej części, województwem położonym na ziemiach ruskich Wielkiego Księstwa Litewskiego.

Zarząd Cywilny Ziem Wschodnich (ZCZW) – struktura administracji cywilnej na terenach północno-wschodnich II RP na chwilę wcześniej zajętych przez Wojsko Polskie. Organ ten został powołany przez Generalnego Komisarza Cywilnego ustanowionego przez dekret z 19 lutego 1919 a podlegającego Naczelnemu Dowódcy Wojsk Polskich.