Powiat kobryński - Polski Serwis Naukowy

Powiat kobryński, powiat w województwie poleskim II Rzeczypospolitej. 12 grudnia 1920 r. pod Zarządem Terenów Przyfrontowych i Etapowych z powiatu wyłączono gminy: Imienin, Wołowce, Chomsk, Drohiczyn, Braszewicze, Osowce, Odryżyn, Worocewicze, Janów, Motol, Drużyłowicze i Berdzież do nowo utworzonego powiatu drohiczyńskiego.

Powiat brzeski powiat województwa poleskiego II Rzeczypospolitej. Jego siedzibą było miasto Brześć nad Bugiem. W skład powiatu wchodziło 22 gminy wiejskie, 1 miasto i 2 miasteczka.

Gmina Podolesie – dawna gmina wiejska istniejąca do 1939 roku w woj. poleskim (obecnie na Białorusi). Siedzibą władz gminy było Podolesie, a następnie Jeremicze.

Powiat datowany od Zygmunta I, który Księstwo Kobryńskie przyłączył do województwa podlaskiego. Później w guberni grodzieńskiej Imperium Rosyjskiego.

Jego siedzibą było miasto Kobryń. W skład powiatu wchodziło 15 gmin wiejskich, 1 miasto i 2 miasteczka.

Demografia

W grudniu 1919 roku powiat kobryński okręgu brzeskiego ZCZW zamieszkiwało 107 814 osób. Na jego terytorium znajdowało się 650 miejscowości, z których 6 miało 1–5 tys. mieszkańców i jedna miała ponad 5 tys. mieszkańców. Był nią Kobryń z 8835 mieszkańcami.

Gmina Osowce – dawna gmina wiejska istniejąca do 1939 roku w woj. poleskim (obecnie na Białorusi). Siedzibą władz gminy były Osowce (260 mieszk. w 1921 roku ).

Gmina Woławel (początkowo gmina Wołowiel) – dawna gmina wiejska istniejąca do 1939 roku w woj. poleskim (obecnie na Białorusi), z krótką przerwą między kwietniem a październikiem 1928. Siedzibą władz gminy był Woławel (574 mieszk. w 1921 roku ).

Oświata

W powiecie kobryńskim okręgu brzeskiego ZCZW, w roku szkolnym 1919/1920 działały 74 szkoły powszechne i 3 szkoły średnie. Ogółem uczyło się w nich 6895 dzieci i pracowało 140 nauczycieli.

Podział administracyjny

Gminy

gmina Antopol

gmina Błoty (do 1928)

gmina Dywin

gmina Dziatkowicze (od 1928)

gmina Horodec

gmina Iłosk (do 1928)

gmina Kobryń (od 1928)

gmina Lelików (od 1926)

gmina Matiasy (lub gmina Matjasy) (od 1926)

gmina Mokrany (do 1928)

gmina Nowosiółki

gmina Oziaty

gmina Podolesie (siedziba: Jeremicze)

gmina Pruska (do 1928)

gmina Rohoźna (lub gmina Rohożna) (do 1928)

gmina Siechnowicze (do 1928)

gmina Stryhowo (do 1928)

gmina Tewle (od 1928)

gmina Zbirohi (lub gmina Zbirogi) (do 1928)

gmina Ziołowo (do 1928)

gmina Żabinka (od 1928)

Miasta

Antopol (do ?)

Dywin (do ?)

Kobryń

Zobacz też

podział administracyjny II RP

województwo poleskie

Linki zewnętrzne

Powiat kobryński w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom IV (Kęs – Kutno) z 1883 r.

Przypisy

Dz. Urz. ZTPiE z 1920 r. Nr 5, poz. 47
I. Tablice ogólne. W: Zeszyt VII. Spis ludności na terenach administrowanych przez Zarząd Cywilny Ziem Wschodnich (grudzień 1919). Lwów – Warszawa: Książnica Polska T-wa Naucz. Szkół Wyższych, 1920, s. 25, seria: Prace geograficzne wydawane przez Eugenjusza Romera.
Joanna Gierowska-Kałłaur: Rozdział VII. Szkolnictwo na ziemiach podległych Zarządowi Cywilnemu Ziem Wschodnich. W: Joanna Gierowska-Kałłaur: Zarząd Cywilny Ziem Wschodnich (19 lutego 1919 – 9 września 1920). Wyd. 1. Warszawa: Wydawnistwo Neriton, Instytut Historii PAN, 2003, s. 243. ISBN 83-88973-60-6. (pol.)
Przyłączona 15 grudnia 1926 r. z powiatu koszyrskiego (Dz. U. z 1926 r. Nr 66, poz. 391)
Przyłączona 1 stycznia 1926 r. z powiatu prużańskiego (Dz. U. z 1925 r. Nr 90, poz. 635)
12 kwietnia 1928 r. została zniesiona, a jej terytorium włączone do gminy Wielkoryta w powiecie brzeskim z wyjątkiem wsi Osowa i Lachowce włączonych do gminy Małoryta w powiecie brzeskim (Dz. U. z 1928 r. Nr 45, poz. 427).

Bibliografia

Zeszyt VII. Spis ludności na terenach administrowanych przez Zarząd Cywilny Ziem Wschodnich (grudzień 1919). Lwów – Warszawa: Książnica Polska T-wa Naucz. Szkół Wyższych, 1920, s. 50, seria: Prace geograficzne wydawane przez Eugenjusza Romera.

Joanna Gierowska-Kałłaur: Zarząd Cywilny Ziem Wschodnich (19 lutego 1919 – 9 września 1920). Wyd. 1. Warszawa: Wydawnistwo Neriton, Instytut Historii PAN, 2003, s. 447. ISBN 83-88973-60-6.