Powiat kowieński - Polski Serwis Naukowy

Powiat lub ujezd kowieński – dawny powiat, położony najpierw w województwie trockim, potem w guberniach litewskiej, wileńskiej i kowieńskiej.

Gubernia wileńska ros. Виленская губерния; biał. Віленская губэрня; lit. Vilniaus gubernija) — jedna z guberni Imperium Rosyjskiego; razem z guberniami kowieńską, grodzieńską, mińską, mohylewską oraz witebską tworzyłą Kraj północno-zachodni (teren b. Wielkiego Księstwa Litewskiego).

Powiat upicki, utworzony na miejsce włości upickiej dawny powiat województwa trockiego W. X. L.. Siedzibą był Poniewież. Powiat zamykał w sobie starostwa: gulbińskie, sengwiejskie, żydejczańskie, szymańskie, szadowskie, wobolnickie i inne królewszczyzny. Od 1801 do 1843 jeden z powiatów guberni wileńskiej z miastem powiatowym Poniewieżem; Po utworzeniu guberni kowieńskiej przemianowany na poniewieski.

Wzmianka słownikowa z 1882 r.

Powiat kowieński dawny, graniczył na północ z powiatem upitskim, na wschód miał powiaty: wiłkomirski i trocki, od południa grodzieński i trocki, na zachód dotykał granicy pruskiej, graniczył z częścią zaniemeńską powiatu rosieńskiego, i dalej po prawej stronie Niemna z tymże powiatem, korytem rzeki Niewiaży oddzielającej Litwę wyższą od niższej, czyli Żmudzi, aż do granicy powiatu upitskiego pod Surwiliszkami. Pod względem ważności historycznej nie ustępował w niczym powiatowi trockiemu (...).

Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich – monumentalny słownik encyklopedyczny wydany w latach 1880–1902 w Warszawie przez Filipa Sulimierskiego i Władysława Walewskiego; rejestrował toponimy z obszaru Rzeczpospolitej Obojga Narodów oraz niektórych terenów ościennych (np. Śląska); wielokrotnie wznawiany, stanowi cenne źródło wiadomości geograficznych, historycznych, gospodarczych, demograficznych i biograficznych.

Niemen (biał. Нёман – Nioman, lit. Nemunas ?/i, ros. Неман – Nieman, niem. Memel) – rzeka płynąca przez Białoruś, Litwę i Rosję (obwód kaliningradzki). Długość – 937 km. Wypływa z okolic Mińska. Ma kręty, meandrowaty przebieg. Uchodzi ośmioramienną deltą do Zalewu Kurońskiego (Morze Bałtyckie). Dzięki systemowi kanałów posiada połączenie z dorzeczem Dniepru (przez Kanał Ogińskiego z Prypecią), dorzeczem Wisły (przez Kanał Augustowski) i z rzeką Pregołą.

Linki zewnętrzne

Powiat kowieński w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom IV (Kęs – Kutno) z 1883 r.