Powiat ostrzeszowski - Polski Serwis Naukowy

Starostwo powiatowe w Ostrzeszowie

Powiat ostrzeszowski – powiat w Polsce (województwo wielkopolskie), reaktywowany w 1999 roku w ramach reformy administracyjnej. Jego siedzibą jest miasto Ostrzeszów.

Podział administracyjny

W skład powiatu wchodzą:

gminy miejsko-wiejskie: Grabów nad Prosną, Mikstat, Ostrzeszów

gminy wiejskie: Czajków, Doruchów, Kobyla Góra, Kraszewice

miasta: Grabów nad Prosną, Mikstat, Ostrzeszów

Historia

Za początek historii powiatu można uznać moment umieszczenia w Ostrzeszowie przez Kazimierza Wielkiego siedziby starostwa grodowego. Obszar podległy staroście ostrzeszowskiemu z czasem powiększył się także o tereny wokół Grabowa nad Prosną i Mikstatu (po likwidacji starostwa grabowskiego). Tereny te w czasie kongresu wiedeńskiego zostały przyznane Prusom. W wyniku reorganizacji podziału administracyjnego w państwie pruskim utworzono 1 stycznia 1818 nowy Powiat Ostrzeszowski (Kreis Schildberg), który mimo germanizacji w 1900 roku zamieszkiwało 90% Polaków. Powiat zniesiono 1 kwietnia 1932.

Ratusz (niem. Rathaus, dosł. dom rady) – reprezentacyjny budynek użyteczności publicznej, zwykle tradycyjna siedziba samorządowych władz miejskich. Ratusz budowano najczęściej na planie prostokąta i nadawano mu formę monumentalną.
Namysłaki – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie ostrowskim, w gminie Sieroszewice. Leżą na skraju powiatu, ok. 20 km na południowy wschód od Ostrowa Wlkp., nad Gniłą Baryczą.

Powiat ostrzeszowski został reaktywowany 1 października 1954 roku w województwie poznańskim, jako jeden z pierwszych powiatów utworzonych tuż po wprowadzeniu gromad w miejsce dotychczasowych gmin (29 września 1954) jako podstawowych jednostek administracyjnych PRL. Na powiat ostrzeszowski złożyły się 3 miasta i 20 gromad, które wyłączono z trzech ościennych powiatów (w praktyce gromady te należały do tych powiatów przez zaledwie dwa dni):

Droga wojewódzka nr 444 (DW444) – droga wojewódzka o długości ok. 50 km łącząca Krotoszyn z Ostrzeszowem. Droga przebiega na krótkim odcinku przez Park Krajobrazowy Dolina Baryczy.
Gmina Kuźnica Grabowska (1953-54 i od 1982 gmina Czajków) – dawna gmina wiejska istniejąca do 1953 roku w województwie łódzkim oraz krótko na początku 1973 roku w województwie poznańskim (dzisiejsze woj. wielkopolskie). Do 1953 roku siedzibą władz gminy był Czajków, a w 1973 roku Kuźnica Grabowska.

z powiatu kępińskiego (woj. poznańskie):

miasta Ostrzeszów i Grabów nad Prosną

gromady Bobrowniki, Bukownica, Doruchów, Grabów nad Prosną, Kaliszkowice Kaliskie, Kobylagóra, Kuźnica Myślniewska, Morawin, Niedźwiedź, Parzynów, Rogaszyce, Rojów, Siedlików i Torzeniec

z powiatu ostrowskiego (woj. poznańskie):

miasto Mikstat

gromada Mikstat

z powiatu wieluńskiego (woj. łódzkie):

gromady Dębicze, Czajków, Kraszewice, Kuźnica Grabowska i Mielcuchy (zmiana przynależności wojewódzkiej)

1 stycznia 1956 do powiatu ostrzeszowskiego przyłączono z powiatu ostrowskiego gromadę Szklarka Przygodzicka, a z powiatu kępińskiego gromadę Mąkoszyce.

Gmina Mikstat – gmina miejsko-wiejska w województwie wielkopolskim, w powiecie ostrzeszowskim. W latach 1975-1998 gmina położona była w województwie kaliskim. Obejmuje północną część powiatu. Przez gminę przebiega droga wojewódzka 447 Antonin-Grabów nad Prosną.
Grabów nad Prosną (niem. Grabow) – miasto w województwie wielkopolskim, w powiecie ostrzeszowskim, w Kotlinie Grabowskiej, nad Prosną, w Kaliskiem, na ziemi wieluńskiej; siedziba gminy Grabów nad Prosną; zakłady przemysłu spożywczego.

Po zniesieniu gromad i reaktywacji gmin z dniem 1 stycznia 1973 roku powiat ostrzeszowski podzielono na 3 miasto i 6 gmin :

miasta Grabów nad Prosną, Mikstat i Ostrzeszów

gminy Doruchów, Grabów nad Prosną, Kobyla Góra, Kuźnica Grabowska (po niecałym miesiącu zniesiona), Mikstat i Ostrzeszów

Po reformie administracyjnej obowiązującej od 1 czerwca 1975 roku terytorium zniesionego powiatu ostrzeszowskiego włączono do nowo utworzonego województwa kaliskiego. 1 października 1982 roku z części obszaru gminy Grabów nad Prosną utworzono gminę Czajków a 1 stycznia 1984 roku, również z gminy Grabów wyodrębniono gminę Kraszewice (obie gminy istniały też przejściowo od 21 września 1953 do 28 września 1954 w powiecie wieluńskim, województwie łódzkim).

Bytom (niem. Beuthen in Oberschlesien skrót Beuthen O.S., czes. Bitom, łac. Bithomia, Bethania, śląs. Bytůń) – miasto na prawach powiatu położone w południowej Polsce, w województwie śląskim, na Wyżynie Śląskiej, w centrum konurbacji śląskiej.
Mikstat (niem. Mixtadt, Mixstadt, Mixtad) to miasto w woj. wielkopolskim, w powiecie ostrzeszowskim, położone na Wzgórzach Ostrzeszowskich, na wysokości 215-220 m nad poziomem morza. Siedziba gminy miejsko-wiejskiej Mikstat.

Wraz z reformą administracyjną z 1999 roku przywrócono w województwie wielkopolskim powiat ostrzeszowski o kształcie przybliżonym do granic z 1975 roku. Powiat powiększył się administracyjnie (lecz nie terytorialnie) o reaktywowane w latach 80. gminy Czajków i Kraszewice, natomiast dawna gmina Kuźnica Grabowska nie została odtworzona. Inną różnicą między dzisiejszym powiatem a tym z 1975 roku było połączenie miast Grabów nad Prosną, Mikstat i Ostrzeszów z jednoimiennymi gminami 1 stycznia 1992 roku we wspólne gminy miejsko-wiejskie.

Kalisz (łac. Calisia, jid. קאַליש, niem. Kalisch) – jedno z najstarszych miast w Polsce, historyczna stolica Wielkopolski Wschodniej. Drugi co do wielkości i również drugi najsilniej zurbanizowany ośrodek województwa wielkopolskiego, powiat grodzki, siedziba powiatu ziemskiego. Centralne miasto aglomeracji kalisko-ostrowskiej, którą tworzy wraz z Ostrowem Wielkopolskim. Siedziba diecezji kaliskiej.
Gmina Kraszewice (do 1953 gmina Skrzynki) – gmina wiejska w województwie wielkopolskim, w powiecie ostrzeszowskim. W latach 1984-1998 gmina położona była w województwie kaliskim.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)