Powiat rówieński - Polski Serwis Naukowy

Powiat rówieński – dawny powiat w południowo-zachodniej części guberni wołyńskiej Imperium Rosyjskiego, później pod Zarządem Cywilnym Ziem Wschodnich w Okręgu Wołyńskim, od 17 stycznia 1920 r. pod Zarządem Cywilnym Ziem Wołynia i Frontu Podolskiego. 1 czerwca 1920 r. przekazany Rządowi Rzeczypospolitej Polskiej, 19 lutego 1921 r. wszedł w skład nowoutworzonego województwa wołyńskiego II Rzeczypospolitej. Jego siedzibą było miasto Równe. 1 stycznia 1925 r. z części gmin powiatu utworzono powiat kostopolski . W skład powiatu wchodziło 9 gmin wiejskich, 2 miejskie, 306 gromad wiejskich (sołectw) i 2 miasta.

Gmina Kostopol – dawna gmina wiejska istniejąca do 1939 roku w woj. wołyńskim (obecnie na Ukrainie). Siedzibą gminy był Kostopol, który nie wchodził w jej skład stanowiąc odrębną gminę miejską .

Gubernia wołyńska (1792—1925, do 1795 Izjasławska) – południowo-zachodnia gubernia Rosji, powstała na miejsce województw wołyńskiego i kijowskiego.

Dane

Powiat rówieński zajmował środkowo-wschodnią część województwa wołyńskiego i graniczył: od zachodu z powiatami dubieńskim i łuckim, od północy z powiatem kostopolskim, od wschodu wzdłuż granicy z ZSRR, zaś od południa graniczył z powiatem zdołbunowskim.

Powierzchnia powiatu wynosiła 2.898 km, a ludność 252,8 tys. osób (według spisu z 1931 r.), a więc dawała stosunkowo duży wskaźnik gęstości zamieszkania, bo 87 osób na 1 km.

Język ukraiński (українська мова, ukrajinśka mowa) to język należący do grupy języków wschodniosłowiańskich. Posługuje się nim ponad 47 mln ludzi, głównie na Ukrainie, gdzie ma status języka urzędowego, używany jest również przez Ukraińców w Rosji, Stanach Zjednoczonych, Kanadzie, Mołdawii, Polsce i na Białorusi. Współczesny alfabet ukraiński stanowi odmianę cyrylicy, a obecna ortografia ustalona została zasadniczo na początku XX wieku.

Gmina Ludwipol – dawna gmina wiejska istniejąca do 1939 roku w woj. wołyńskim (obecnie na Ukrainie). Siedzibą gminy był Ludwipol (obecnie pod nazwą Sosnowe, Соснове) .

Powiat w większości zamieszkiwała ludność ukraińska licząca 160,6 tys. osób (63,5%). Drugą narodowością pod względem liczebności byli tam Polacy w liczbie 37,0 tys. osób (14.6%). Reszta to głównie Żydzi oraz Niemcy i Czesi.

Gminy

gmina Aleksandria (ukr. Олександрія)

gmina Bereźne (miejska) (do 1924)

gmina Bereźne (do 1924)

gmina Buhryń (ukr. Бугрин)

gmina Derażne (do 1924)

gmina Dziatkiewicze (lub Diatkowicze) (ukr. Дядьковичі)

gmina Hoszcza (ukr. Гоща)

gmina Klewań (ukr. Клевань)

gmina Korzec (miejska)

gmina Korzec (siedziba: Nowy Korzec)

gmina Kostopol (miejska) (do 1924)

gmina Kostopol (do 1924)

gmina Ludwipol (do 1924)

gmina Majków (1925-33) (ukr. Майків)

gmina Międzyrzec ukr. (ukr. Великі Межирічі)

gmina Równe (miejska)

gmina Równe

gmina Stepań (do 1924)

gmina Stydyń (do 1924)

gmina Tuczyn (ukr. Тучин)

gmina Zdołbica (do 1924)

gmina Zdołbunów (miejska) (do 1924)

Miasta

Bereźne (do 1925)

Korzec

Kostopol (do 1925)

Równe

Zdołbunów (do 1925)

Zobacz też

podział administracyjny II RP

województwo wołyńskie (II Rzeczpospolita)

Linki zewnętrzne

Powiat rówieński w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom IX (Poźajście – Ruksze) z 1888 r.

Przypisy

Dz. Urz. ZCZW z 1920 r. Nr 6, poz. 79
Dz. Urz. ZCZW z 1920 r. Nr 42, poz. 1058
Dz. U. z 1921 r. Nr 16, poz. 93
(Dz. U. z 1924 r. Nr 68, poz. 655)
↑ 1 stycznia 1925 r. wyłączona z powiatu rówieńskiego i przyłączona do powiatu kostopolskiego (Dz. U. z 1924 r. Nr 68, poz. 655)
1 stycznia 1925 r. wyłączona z powiatu ostrogskiego i przyłączona do powiatu rówieńskiego (Dz. U. z 1924 r. Nr 68, poz. 655); 12 grudnia 1933 r. została zniesiona a jej terytorium włączono do gmin: Hoszcza i Korzec (Dz. U. z 1933 r. Nr 97, poz. 753)
↑ 1 stycznia 1925 r. wyłączona z powiatu rówieńskiego i przyłączona do powiatu ostrogskiego, po czym nazwę powiatu zmieniono na powiat zdołbunowski (Dz. U. z 1924 r. Nr 68, poz. 655)

Powiat kostopolski – jeden z 11 powiatów województwa wołyńskiego II Rzeczypospolitej. Jego siedzibą było miasto Kostopol. Został utworzony 1 stycznia 1925 r. z części powiatu rówieńskiego. W skład powiatu wchodziło 6 gmin wiejskich, 2 miejskie, 233 gromady wiejskie (sołectwa) i 2 miasta.

Gmina Międzyrzec (początkowo gmina Międzyrzecz)– dawna gmina wiejska istniejąca do 1939 roku w woj. wołyńskim (obecnie na Ukrainie). Siedzibą gminy był Międzyrzec (Великі Межирічі) , który na początku przejściowo stanowił odrębną gminę miejską.