Powiat rycki - Polski Serwis Naukowy

Powiat rycki – powiat w Polsce (województwo lubelskie), reaktywowany w 1999 roku w ramach reformy administracyjnej. Jego siedzibą jest miasto Ryki. Jest to najdalej na zachód wysunięty powiat województwa lubelskiego.

Podział administracyjny

W skład powiatu wchodzą:

gminy miejskie: Dęblin

gminy miejsko-wiejskie: Ryki

gminy wiejskie: Kłoczew, Nowodwór, Stężyca, Ułęż

miasta: Dęblin, Ryki

Historia

Powiat rycki został powołany dnia 1 stycznia 1956 roku w województwie warszawskim, czyli 15 miesięcy po wprowadzeniu gromad w miejsce dotychczasowych gmin (29 września 1954) jako podstawowych jednostek administracyjnych PRL. Na powiat rycki złożyły się 1 miasto i 24 gromady, które wyłączono z powiatu garwolińskiego w tymże województwie:

Powiat garwoliński – powiat w Polsce (województwo mazowieckie), utworzony w 1999 roku w ramach reformy administracyjnej. Jego siedzibą jest miasto Garwolin.

Niwa Babicka – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie ryckim, w gminie Ryki. W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa lubelskiego.

miasto Dęblin

gromady Bazanów Nowy, Białki Dolne, Bobrowniki, Czernic, Grabów Szlachecki, Jagodne, Kłoczew, Korytnica, Moszczanka, Niwa Babicka, Nowodwór, Pawłowice, Rokitnia Stara, Rososz, Ryki, Sobieszyn, Stężyca, Strych, Swaty, Trojanów, Ułęż, Wola Zadybska, Wola Życka i Zadybie Stare

Na uwagę zasługuje fakt, że w momencie utworzenia powiatu Ryki, stolica powiatu, nie były miastem, tylko wsią (siedzibą gromady). Prawa miejskie Ryki odzyskały rok później, 1 stycznia 1957 roku. Wtedy też z powiatu ryckiego wyłączono gromadę Strych i włączono ją z powrotem do powiatu garwolińskiego. 31 grudnia 1959 roku do powiatu ryckiego przyłączono gromadę Walentynów z powiatu łukowskiego w województwie lubelskim.

Województwo siedleckie – jedno z 49 województw istniejących w okresie 1975-1998. Zajmowało powierzchnię 8499 km², administracyjnie dzieliło się na 13 miast i 66 gmin. Graniczyło z województwami: ostrołęckim, łomżyńskim, białostockim od północy; z bialskopodlaskim od wschodu; z lubelskim i radomskim od południa i stołecznym warszawskim z zachodu.

Ryki – miasto w województwie lubelskim, w powiecie ryckim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Ryki. Według danych z 30 czerwca 2009 roku, miasto miało 9636 mieszkańców. Założono je w roku 1442 jako wieś królewską.

Po zniesieniu gromad i reaktywacji gmin z dniem 1 stycznia 1973 roku powiat rycki podzielono na 2 miasta i 6 gmin :

miasta Dęblin i Ryki

gminy Kłoczew, Nowodwór, Ryki, Stężyca, Trojanów i Ułęż

Po reformie administracyjnej obowiązującej od 1 czerwca 1975 roku terytorium zniesionego powiatu ryckiego włączono głównie do nowego (mniejszego) województwa lubelskiego, oprócz gmin Kłoczew i Trojanów, które włączono do województwa siedleckiego.

Polska, oficjalnie Rzeczpospolita Polska – państwo położone w Europie Środkowej nad Morzem Bałtyckim. Graniczy z Niemcami (na zachodzie), Czechami i Słowacją (na południu), Ukrainą i Białorusią (na wschodzie), na północnym wschodzie z Litwą oraz na północy z Rosją (obwód kaliningradzki). Ponadto polska granica wyłącznej strefy ekonomicznej na Bałtyku graniczy ze strefami Danii i Szwecji.

Wikinews to wolnodostępny serwis informacyjny oparty na technologii Wiki. Oznacza to, że każdy jego użytkownik (zarówno zarejestrowany, jak i niezarejestrowany) może redagować jego zawartość, dodawać nowe artykuły i tworzyć materiały dziennikarskie. Celem tego obywatelskiego dziennikarstwa jest dbałość zarówno o przestrzeganie praw autorskich, pozwalanie na łatwiejsze udostępnianie treści, lecz także dbałość o wiarygodność.

Wraz z reformą administracyjną z 1999 roku przywrócono powiat rycki, tym razem w województwie lubelskim, lecz o nieco mniejszym obszarze w porównaniu z tym z początku 1975 roku: gmina Trojanów pozostała przy Mazowszu (w powiecie garwolińskim w województwie mazowieckim), natomiast gmina Kłoczew powróciła do powiatu ryckiego i znalazła się po raz pierwszy na Lubelszczyźnie. Miasto i gminę Ryki połączono 1 stycznia 1992 roku we wspólną gminę miejsko-wiejską Ryki.

Gmina (od niem. Gemeinde - komuna, społeczność) - to wspólnota samorządowa mieszkańców na odpowiednim terytorium. Może występować również jako jednostka samorządu specjalnego np. gmina wyznaniowa, gmina szkolna.

Polska Rzeczpospolita Ludowa (PRL) - oficjalna nazwa państwa polskiego w latach 1952-1989. Uprzednio w latach 1945-1952 ten sam organizm państwowy funkcjonował jako podmiot prawa międzynarodowego pod nazwą Rzeczpospolita Polska. Zwana propagandowo Polską Ludową - był to kolokwialny eufemizm na okres monopartyjnych rządów PPR, a od 1948 PZPR w Polsce.

Porównując obszar dzisiejszego powiatu ryckiego z obszarem z 1954 roku można zauważyć że niektóre tereny dawnego powiatu ryckiego znajdują się obecnie w powiecie garwolińskim (woj. mazowieckie), w gminach Trojanów i Maciejowice.

Przypisy

Dz. U. z 1955 r. Nr 44, poz. 282
Dz. U. z 1956 r. Nr 52, poz. 234, wcześniejsze prawa miejskie w latach 1782-1810
Dz. U. z 1957 r. Nr 8, poz. 28
Dz. U. z 1959 r. Nr 70, poz. 442
Polska – Zarys encyklopedyczny. PWN, 1974
Dz. U. z 1975 r. Nr 17, poz. 92
Dz. U. z 1998 r. Nr 103, poz. 652
Dz. U. z 1991 r. Nr 87, poz. 397

Demografia

Liczba ludności (dane z 30 czerwca 2005):

Reforma administracyjna Polski weszła w życie 1 stycznia 1999 i wprowadziła 3-stopniową strukturę podziału terytorialnego. Oprócz województw rządowo-samorządowych i istniejących od 1990 roku gmin przywrócono także zlikwidowane w 1975 powiaty. Reforma miała na celu budowę samorządności, usprawnienie działań władz w terenie i przybliżenie ich do obywatela. Zmniejszono liczbę województw z 49 do 16. Większość miast, które straciły prawa miast wojewódzkich, weszły do grupy powiatów grodzkich, czyli miast na prawach powiatu.

Gmina Ryki to gmina miejsko-wiejska w województwie lubelskim, w powiecie ryckim, z siedzibą w Rykach. W latach 1975-1998 gmina położona była w województwie lubelskim.

Zobacz wiadomość w serwisie Wikinews na temat Ryki i powiat rycki

Linki zewnętrzne

Oficjalna strona internetowa

Oficjalna interaktywna mapa powiatu ryckiego