Powiat sejneński - Polski Serwis Naukowy

Powiat sejneński – powiat w Polsce (województwo podlaskie), reaktywowany w 1999 roku w ramach reformy administracyjnej. Jego siedzibą jest miasto Sejny. Powiat sejneński jest najmniej zaludnionym powiatem w Polsce.

Podział administracyjny

W skład powiatu wchodzą:

gminy miejskie: Sejny

gminy wiejskie: Giby, Krasnopol, Puńsk, Sejny

miasta: Sejny

Historia

Powiat sejneński, istniejący również w okresie zaborów oraz dwudziestolecia międzywojennego, został powołany dnia 1 stycznia 1956 roku w województwie białostockim, czyli 15 miesięcy po wprowadzeniu gromad w miejsce dotychczasowych gmin (29 września 1954) jako podstawowych jednostek administracyjnych PRL. Na powiat sejneński złożyło się 1 miasto 14 gromad, które wyłączono z powiatu suwalskiego w tymże województwie:

Województwo białostockie w latach 1946-1975 obejmowało obszar obecnego województwa podlaskiego oraz fragment warmińsko-mazurskiego. Powierzchnia województwa wynosiła do 1950 r. 23 201 km², później zmniejszona została do 23 153 km². Ludność białostockiego wyniosła: w 1946 r. ok. 941 000, a w 1970 ok. 1 176 000 mieszkańców.

Gmina Puńsk () - gmina wiejska w województwie podlaskim, w powiecie sejneńskim. W latach 1975-1998 gmina położona była w województwie suwalskim. W 2006 roku w gminie wprowadzono język litewski jako język pomocniczy.

miasto Sejny

gromady Berźniki, Giby, Głęboki Bród, Jodeliszki, Klejwy, Krasnopol, Maćkowa Ruda, Ogrodniki, Pogorzelec, Puńsk, Skustele, Smolany, Świackie i Widugiery

1 stycznia 1973 roku zniesiono gromady i osiedla a w ich miejsce reaktywowano gminy. Powiat sejneński podzielono na 1 miasto i 5 gmin:

Islam (arab. الإسلام ; al-islām) – religia monoteistyczna, druga na świecie pod względem liczby wyznawców po chrześcijaństwie Świętą księgą islamu jest Koran, a zawarte w nim objawienie ma stanowić ostateczne i niezmienne przesłanie Boga do ludzi.

Babańce – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie sejneńskim, w gminie Sejny. We wsi zachowały się znakomicie zachowane przykłady dawnego budownictwa ludowego m.in. z XIX w.

miasto Sejny

gminy Berżniki, Giby, Krasnopol, Puńsk i Sejny

Po reformie administracyjnej obowiązującej od 1 czerwca 1975 roku całe terytorium zniesionego powiatu sejneńskiego weszło w skład nowo utworzonego województwa suwalskiego.

1 lipca 1976 roku zniesiono gminę Berżniki a jej tereny przyłączono do gmin Giby i Sejny; równocześnie do gminy Krasnopol przyłączono połowę również znoszonej gminy Stary Folwark (druga połowa znalazała się w granicach gminy Suwałki). 1 lipca 1981 roku z gminy Krasnopol wyłączono wieś Babańce, którą włączono do gminy Sejny.

Widugiery (dodatkowa nazwa w j. litewskim Vidugiriai od vidus (= środek) i giria (= las)) – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie sejneńskim, w gminie Puńsk.

Polacy – zamieszkujący głównie obszar Rzeczypospolitej Polskiej i będący jej głównym składnikiem ludnościowym, poza granicami Polski tworzący zbiorowości polonijne.

Wraz z reformą administracyjną z 1999 roku w nowym województwie podlaskim przywrócono powiat sejneński o identycznych granicach co w roku 1975. Administracyjnie powiat zmniejszył się jednak o gminę Berżniki, której już nie odtworzono.

Demografia

W składzie II Rzeczypospolitej

Według spisu powszechnego z 1921 roku, powiat w ówczesnych granicach zamieszkiwało 19704 osoby, w tym 14439 (73,3%) Polaków, 3191 (16,2%) Litwinów, 1454 (7,4%) Rosjan, 501 (2,5%) Żydów, 104 (0,5%) Niemców, 15 (0,1%) Białorusinów.

Współcześnie

Liczba ludności (dane z 30 czerwca 2008):

Polska, oficjalnie Rzeczpospolita Polska – państwo położone w Europie Środkowej nad Morzem Bałtyckim. Graniczy z Niemcami (na zachodzie), Czechami i Słowacją (na południu), Ukrainą i Białorusią (na wschodzie), na północnym wschodzie z Litwą oraz na północy z Rosją (obwód kaliningradzki). Ponadto polska granica wyłącznej strefy ekonomicznej na Bałtyku graniczy ze strefami Danii i Szwecji.

Powiat suwalski - powiat w Polsce (województwo podlaskie), utworzony w 1999 roku w ramach reformy administracyjnej. Jego siedzibą jest miasto Suwałki. W czasach II Rzeczypospolitej powiat o tej samej nazwie, ale o innych graniach, wchodził w skład województwa białostockiego.

Religia

Osobny artykuł: Struktury wyznaniowe w powiecie sejneńskim.

Według spisu powszechnego z 1921 roku, 16329 (82,9%) mieszkańców powiatu w ówczesnych granicach wyznawało rzymski katolicyzm, 1736 (8,8%) było staroobrzędowcami, 855 (4,3%) wyznawało judaizm, 293 (1,5%) było jednowiercami, 257 (1,3%) protestantami, 228 (1,2%) wyznawało prawosławie, 4 greko-katolicyzm i 2 islam.

Protestantyzm — jedna z głównych gałęzi chrześcijaństwa, obok katolicyzmu i prawosławia, na którą składają się wyznania religijne powstałe na skutek ruchów reformacyjnych wewnątrz Kościoła rzymskokatolickiego rozpoczętych wystąpieniem Marcina Lutra w XVI wieku oraz ruchów przebudzeniowych w łonie macierzystych wyznań protestanckich w kolejnych stuleciach.

Litewska mniejszość narodowa liczy w Polsce 5,8 tys. osób według narodowego spisu powszechnego z 2002; ambasada litewska w Polsce podaje liczbę 15 000 osób pochodzenia litewskiego . Zamieszkuje przede wszystkim tereny Suwalszczyzny, gminy: Puńsk, Szypliszki, Krasnopol i Sejny.

Przypisy

Dz. U. z 1955 r. Nr 44, poz. 290
obecna nazwa brzmi Berżniki
Dz. U. z 1972 r. Nr 49, poz. 312
Polska - Zarys encyklopedyczny. PWN, 1974
Dz. U. z 1975 r. Nr 17, poz. 92
Dz. U. z 1976 r. Nr 23, poz. 142
Dz. U. z 1981 r. Nr 15, poz. 71
Dz. U. z 1998 r. Nr 103, poz. 652
↑ Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej: opracowany na podstawie wyników pierwszego powszechnego spisu ludności z dn. 30 września 1921 r. i innych źródeł urzędowych.. T. 5: Województwo białostockie. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 1924. [dostęp 2011-02-26].

Linki zewnętrzne

Strona internetowa powiatu sejneńskiego

Oficjalna strona internetowa miasta Sejny