Powiernictwo Pruskie - Polski Serwis Naukowy

Powiernictwo Pruskie (niem. Preußische Treuhand GmbH & Co. KG a. A.) – niemiecka spółka komandytowo-akcyjna założona w Düsseldorfie przez grupę niemieckich przesiedleńców należących do Ziomkostwa Prus Wschodnich. Głównym celem jej działalności jest uzyskanie zwrotu majątków pozostawionych przez przesiedlonych na terenach Polski i Czech, utraconych na mocy postanowień czterech mocarstw po konferencji poczdamskiej w 1945. Powiernictwo nie wysuwa natomiast żadnych roszczeń wobec Rosji z tytułu majątków pozostawionych w obwodzie kaliningradzkim - należącej od 1945 do ZSRR, a obecnie Rosji, północnej części dawnych Prus Wschodnich ze stolicą prowincji - Królewcem.

Konferencja poczdamska (17 lipca 1945 – 2 sierpnia 1945 w Poczdamie w pałacu Cecilienhof) – spotkanie przywódców koalicji antyhitlerowskiej, tzw. wielkiej trójki.

Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich, Związek Radziecki, skrót ZSRR (ros. Советский Союз, Союз Советских Социалистических Республик, СССР, trb. Sowietskij Sojuz, Sojuz Sowietskich Socyalisticzeskich Riespublik, SSSR trl. Sovetskij Soûz, Soûz Sovetskih Socialističeskih Respublik, SSSR) – historyczne państwo socjalistyczne w Europie północnej i wschodniej oraz Azji północnej i środkowej.

Pierwszym przewodniczącym rady nadzorczej (do 2005 r.) był przewodniczący Ziomkostwa Śląskiego Rudi Pawelka, jego zastępcą Günther Parplies, wiceprezydent Związku Wypędzonych, kierowanego przez Erikę Steinbach, która oficjalnie dystansuje się od Powiernictwa. Obecnie Parplies piastuje stanowisko prezesa Powiernictwa.

Interes prawny - uprawnienie do bycia stroną w procedurze sądowej lub administracyjnej według przepisów prawa materialnego. Posiadanie interesu prawnego wynika z konkretnego stanu faktycznego, z którym związana jest określona norma prawa materialnego przyznająca to uprawnienie. Osoba, której przysługuje interes prawny, ma prawo oczekiwać od organu administracji lub od sądu wydania decyzji w swojej sprawie. Skutkiem posiadania interesu prawnego jest prawo do merytorycznego rozpatrzenia sprawy przez organ władzy, które nie obejmuje jednak prawa do otrzymania decyzji o określonej treści - jak to ma miejsce w przypadku prawa podmiotowego.

Polska, oficjalnie Rzeczpospolita Polska – państwo położone w Europie Środkowej nad Morzem Bałtyckim. Graniczy z Niemcami (na zachodzie), Czechami i Słowacją (na południu), Ukrainą i Białorusią (na wschodzie), na północnym wschodzie z Litwą oraz na północy z Rosją (obwód kaliningradzki). Ponadto polska granica wyłącznej strefy ekonomicznej na Bałtyku graniczy ze strefami Danii i Szwecji.

Rudi Pawelka w jednym z wywiadów prasowych stwierdził: Niemcy posiadali przez setki lat ziemie, które teraz należą do Polski. Czują z nimi głęboką głęboką więź, a wielu z nich pragnie zwrotu ich własności. Wkrótce już wszyscy będziemy Europejczykami, akcesja Polski do Unii Europejskiej stwarza nam wyjątkową okazję do wniesienia pozwu przed Europejski Trybunał Praw Człowieka w Strasburgu. Polska nie może dopuścić do dyskryminowania Niemców.

Konferencja jałtańska (od 4 do 11 lutego 1945), zwana także krymską – spotkanie przywódców koalicji antyhitlerowskiej (tzw. wielkiej trójki): przywódcy ZSRR Józefa Stalina, premiera Wielkiej Brytanii Winstona Churchilla i prezydenta USA Franklina Delano Roosevelta. Była to jedna z konferencji wielkiej trójki, miała miejsce po konferencji teherańskiej (listopad-grudzień 1943) a przed konferencją poczdamską (lipiec-sierpień 1945). Wielka trójka odbyła wiele konferencji, jednak na konferencjach teherańskiej, jałtańskiej oraz poczdamskiej zapadły decyzje najwyższej wagi.

Spółka komandytowo-akcyjna – spółka osobowa mająca na celu prowadzenie przedsiębiorstwa pod własną firmą, w której za zobowiązania spółki wobec wierzycieli co najmniej jeden wspólnik odpowiada bez ograniczenia (komplementariusz), a co najmniej jeden wspólnik jest akcjonariuszem. Akcjonariusz nie odpowiada za zobowiązania spółki.

1 sierpnia 2004 ówczesny kanclerz RFN Gerhard Schröder oznajmił, że rząd niemiecki nie będzie wspierał tych roszczeń. Identyczną deklarację złożyła 16 marca 2007 jego następczyni - Angela Merkel oznajmiając powtórnie, że rząd niemiecki nie będzie wspierał roszczeń przesiedlonych. Sejm Rzeczypospolitej Polskiej podjął uchwałę, w której zagroził domaganiem się wypłaty reparacji wojennych od Niemiec, w wypadku, gdy rząd niemiecki nie powstrzyma roszczeń Powiernictwa.

Erika Steinbach ?/i z domu Hermann (ur. 25 lipca 1943 w Rumi) – niemiecka polityk. Parlamentarzystka Bundestagu (od 1990), wybrana we Frankfurcie nad Menem, członek CDU. Przewodnicząca Związku Wypędzonych w Niemczech, inicjatorka budowy Centrum przeciwko Wypędzeniom w Berlinie.

Europejska Konwencja Praw Człowieka (pełna nazwa: Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, w skrócie "Konwencja Europejska" lub EKPC) – umowa międzynarodowa z zakresu ochrony praw człowieka zawarta przez państwa członkowskie Rady Europy. Konwencja została otwarta do podpisu 4 listopada 1950 r., a po uzyskaniu niezbędnych 10 ratyfikacji weszła w życie 3 września 1953 r. Stronami Konwencji jest wszystkie 47 państw członkowskich Rady Europy (jest to obecnie warunek członkostwa w tej organizacji).

15 grudnia 2006 Powiernictwo Pruskie oficjalnie ogłosiło, że złożyło w imieniu swoich udziałowców 22 pozwy przeciwko Polsce w Europejskim Trybunale Praw Człowieka w Strasburgu, domagając się zwrotu majątku pozostawionego przez wypędzonych. Zdaniem ekspertów pozwy nie mają szans na powodzenie, gdyż Powiernictwo nie próbowało dochodzić swoich praw przed sądami w Polsce, czego wymaga Europejska Konwencja Praw Człowieka, ustanawiająca trybunał. Pozwy dotyczą też okresu, gdy konwencja jeszcze nie istniała. Polska zaś ratyfikowała ją dopiero w 1991 r., co też nie jest dla sprawy bez znaczenia.

Prusy Wschodnie (niem. Ostpreußen) – część Królestwa Pruskiego, a potem zjednoczonych w XIX w. Niemiec (do 1945 r.). Prowincja Prusy Wschodnie powstała w 1772 r. z części ziem Polski (Warmii) oraz Prus Książęcych (z wyłączeniem Kwidzyna). Stolicą prowincji był Królewiec. W maju 1939 roku prowincja miała powierzchnię 36 991,71 km² i liczyła 2 488 122 mieszkańców.

Gerhard Fritz Kurt Schröder ?/i [ˌgeːɐhaːɐt fʁɪts kʊɐt ˈʃʁøːdɐ] (ur. 7 kwietnia 1944 w Mossenberg-Wöhren, obecnie część miasta Blomberg, okręg Lippe) – niemiecki polityk, w latach 1990-1998 premier Dolnej Saksonii, w latach 1998-2005 kanclerz Republiki Federalnej Niemiec. Członek Socjaldemokratycznej Partii Niemiec (SPD), w latach 1999-2004 przewodniczący tej partii.

Roszczenia Powiernictwa zostały oddalone przez Trybunał 9 października 2008 roku w całości. Ponadto Trybunał orzekł, że Powiernictwo nie posiada czynnej legitymacji prawnej w przedmiocie sprawy.

Rudi Pawelka zapowiedział, że nie zważając na niekorzystny wyrok Trybunału w Strasburgu, będzie robił wszystko, aby uzyskać od Polski odszkodowania.

Zobacz też

Powiernictwo Polskie

Przypisy

Tony Paterson: Germans claim 'Third Reich' Polish property (ang.). telegraph.co.uk, 2004-02-15. [dostęp 2007-07-25].
Nasz Dziennik

Bibliografia

Holm Putzke i Guido Morber: Powiernictwo Pruskie - Problem legalności działania, Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny, ROK LXX (zeszyt 1) 2008, 87-105

Czechy (. Na powierzchni 78 866 km² żyje ponad 10,5 mln osób, z czego 94% to Czesi. Obowiązuje czterostopniowy podział administracyjny – na 14 krajów, 204 gminy III stopnia, 384 gminy II stopnia oraz 5661 gmin I stopnia.

Rudi Pawelka (właśc. Rudolf Pawelka) (ur. 24 marca 1940 we Wrocławiu) – polityk niemiecki pochodzący ze Śląska; przewodniczący Ziomkostwa Śląskiego.

Linki zewnętrzne

Strona Powiernictwa Pruskiego

Rzeczpospolita - Majątek pozosawiony przez Niemców na terenach Polski, a skutki porozumienia w Jałcie i Poczdamie