Poziomica - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy przyrządu pomiarowego. Zapoznaj się również z: poziomica (warstwica).

Metalowa poziomica murarska z dwiema libellami

Poziomica laserowa

Poziomica, poziomnica, utożsamiana czasem niezbyt precyzyjnie z libellą, regionalnie – waserwaga – przyrząd pomiarowy z wbudowanymi jedną lub wieloma (wtedy pod różnymi kątami) libellami rurkowymi, wykorzystujący siłę grawitacji ziemskiej do wyznaczania (z niewielką dokładnością) poziomości płaszczyzn (np. podłóg) lub pionowości (np. ścian) w budownictwie.

Warstwica (nazwa używana w geodezji) lub poziomica (nazwa używana w kartografii), izohipsa to linia krzywa na mapie łącząca punkty o takiej samej wysokości nad poziomem morza. Powstaje poprzez przecięcie powierzchni terenu płaszczyznami poziomymi, równoległymi i oddalonymi od siebie o stałą wartość (np. co 10 m) cięcia poziomicowego. Rysunek na mapie odtwarza ukształtowanie terenu, a mapa z poziomicami nazywana jest mapą poziomicową (warstwicową).

Płaszczyzna – jedno z podstawowych pojęć pierwotnych geometrii Euklidesa i geometrii absolutnej. W niektórych innych aksjomatyzacjach geometrii, na przykład w geometrii analitycznej, płaszczyzna nie jest pojęciem pierwotnym, lecz zbiorem punktów.

Dokładność poziomicy zależy w pierwszej kolejności od przewagi libelli a następnie od jakości jej osadzenia, jakości wykonania samej poziomicy i użytego materiału oraz jej długości.

Nazwa poziomica jest także stosowana do przyrządów laserowych realizujących tę samą funkcję, tyle że przy pomocy widzialnej wiązki światła laserowego. W przypadku umieszczenia poziomicy laserowej na statywie zaciera się różnica pomiędzy tym instrumentem a niwelatorem laserowym pod względem funkcji ale nie dokładności pomiaru.

Podłoga – element wykańczający górną część stropu; posadzka jest elementem składowym podłogi. Zapewnia izolację termiczną, akustyczną i przeciwwilgociową, przenosi obciążenia równomiernie rozłożone i skupione, jest płaska i przystosowana do tego, aby mógł po niej odbywać się ruch.

Ściana - w budownictwie przegroda (najczęściej pionowa), oddzielająca środowisko zewnętrzne od wewnętrznego lub dzieląca przestrzeń wewnątrz budynku. Może być elementem konstrukcyjnym.

Schemat poziomicy wężowej

Odmienną budowę ma poziomica wężowa (pot. szlauchwaga/szlaufwaga (z niem. Schlauchwaage)). Składa się ona z dwóch pionowych rurek szklanych, bądź z tworzywa sztucznego, z podziałką, połączonych giętkim przewodem. Ten typ poziomicy był dawniej stosowany powszechnie w budownictwie. Poziomica ta jest nadal stosowana, gdyż doskonale nadaje się do wypoziomowania oddalonych od siebie dwóch punktów.

Pion - linia pokrywająca się z kierunkiem działania siły ciężkości na powierzchni Ziemi i w jej pobliżu. Jest prostopadła do powierzchni geoidy lokalnie jest prostopadła do poziomu. Do wyznaczania pionu używa się metalowego przyrządu o tej nazwie, zawieszonego na sznurku lub łańcuchu.

Budownictwo - dziedzina działalności człowieka związana ze wznoszeniem obiektów budowlanych, podległa dziedzinie nauki jaką jest Inżynieria lądowa. Jest to również gałąź wiedzy praktycznej, techniki stosowanej przy budowaniu. Jego głównym zadaniem jest wznoszenie nowych obiektów budowlanych. Zajmuje się również przebudową, odbudową, modernizacją i konserwacją obiektów już istniejących. Ze względu na umiejscowienie tych obiektów wyróżnia się:

Ze względu na konstrukcję i zastosowanie wyróżnia się główne typy poziomic libelowych:

murarskie (popularne, podłużne, drewniane lub aluminiowe,)

ramowe (kwadratowe, metalowe) służące do ustawiania poziomu maszyn – obrabiarek.

Regionalną nazwą, występującą na Śląsku i na Kaszubach jest waserwoga i rzadziej w Wielkopolsce waserwoga lub waserwaga, od niem. słowa Wasserwaage oznaczającego poziomicę. Natomiast poziomica wężowa w tychże rejonach nazywana jest szlauchwoga bądź szlauchwaga, od niem. słowa Schlauchwaage

Kaszuby (kasz. Kaszëbë lub Kaszëbskô) – kraina historyczna w Polsce, będąca częścią Pomorza, którą zamieszkują Kaszubi (autochtoniczni Pomorzanie) – zachodniosłowiańska grupa etniczna, którą cechuje specyficzny język kaszubski i wyraźnie zaznaczone poczucie odrębności.

Laser to generator promieniowania, wykorzystujący zjawisko emisji wymuszonej. Nazwa jest akronimem od Light Amplification by Stimulated Emission of Radiation — wzmocnienie światła poprzez wymuszoną emisję promieniowania. Promieniowanie lasera ma charakterystyczne właściwości, trudne lub wręcz niemożliwe do osiągnięcia w innych typach źródeł promieniowania. Jest spójne w czasie i przestrzeni, zazwyczaj spolaryzowane i ma postać wiązki o bardzo małej rozbieżności. W laserze łatwo jest otrzymać promieniowanie o bardzo małej szerokości linii emisyjnej, co jest równoważne bardzo dużej mocy w wybranym, wąskim obszarze widma. W laserach impulsowych można uzyskać bardzo dużą moc w impulsie i bardzo krótki czas trwania impulsu (zob. laser femtosekundowy).

Zobacz też

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
Poziomica

Zobacz hasło poziomica w Wikisłowniku

Przypisy

Elżbieta Sobol, Mały Słownik Języka Polskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN 1995, ISBN 83-01-11737-0
↑ Nowa Encyklopedia Powszechna – tom 5.. Warszawa: PWN, 1996, s. 295. ISBN 83-01-11969-3.
Rada Języka Polskiego: Tylko poziomica. [dostęp 13 czerwca 2010].
Zygmunt Saloni: Poziomnica?. „Język Polski” (LXXXII), z. 4, s. 273-276,, 2002.
Bożena Cząstka-Szymon, Jerzy Ludwig, Helena Synowiec: Mały słownik gwary Górnego Śląska - część=1. Wyd. 2. Katowice: Leksykon, 2000. ISBN 83-913777-0-9.
http://de.wikipedia.org/encyklopedia/Schlauchwaage