Prażmów - województwo mazowieckie

Kościół w Prażmowie

Prażmów – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie piaseczyńskim, w gminie Prażmów.

Historia

Prażmów jako ośrodek parafii, zorganizowany wokół kościoła pod wezwaniem św. Wita, wymieniony jest w księdze czerskiej w roku 1406 i 1428. Parafia do ostatniego rozbioru Polski należała do diecezji poznańskiej i leżała w granicach powiatu grójeckiego w Ziemi Czerskiej. Parafia była bardzo rozległa (19 wsi). W roku 1452 wydzielono z niej 4 wsie dla nowo powstałej parafii w Pieczyskach. Patronat parafii należał do Belinów Prażmowskich.

Archidiecezja warszawska – jedna z 14 archidiecezji obrządku łacińskiego w polskim Kościele katolickim ustanowiona diecezją metropolii poznańskiej w 1797 (erygowana 19 października 1798 przez papieża Piusa VI bullą Ad universam agri Dominici curam), ustanowiona archidiecezją 12 sierpnia 1818 przez papieża Piusa VII bullą Militantis Ecclesiae regimini, związana unią personalną z archidiecezją gnieźnieńską (1946-1992).

Wawrzyniec Goślicki herbu Grzymała, znany także jako Laurentius Grimalius, Goslicius, Grimaldius (ur. 1538 lub 1530, zm. 31 października 1607 w Ciążyniu) – pisarz polityczny, biskup katolicki i mówca.

Wieś Prażmowo była gniazdem rodziny Prażmowskich, herbu Belina, którzy mieli ją w posiadaniu w latach 1468 -1768. Z tego rodu wywodzili się:

Jakub Prażmowski,

Michał Prażmowski,

Wawrzyniec Prażmowski,

Andrzej Prażmowski,

Mikołaj Prażmowski,

Wojciech Prażmowski,

Samuel Jerzy Prażmowski,

Franciszek Prażmowski.

Podczas wizyty biskupa poznańskiego Goślickiego w roku 1603 pleban Stanisław z Międzychodu posiadał dokument z roku 1532, w którym Aleksy Cieciszowski zapisał pewną sumę na rzecz kościoła. W tym czasie kościół w Prażmowie był drewniany, w dobrym stanie i pod wezwaniem św. Wita, miał cztery ołtarze. Kolatorami kościoła byli Prażmowscy, (Wawrzyniec, Piotr i Adam). Kościół otrzymywał dochód z folwarku w Prażmowie oraz dziesięciny z Prażmowa, Wągrodna i kilku innych wsi. Przy parafii była szkoła dla której na utrzymanie były przeznaczone dziesięciny ze wsi Żyrowo, Żyrowko i Słonawy (osiem złotych, które był zobowiązany zbierać pleban i oddawać je rektorowi szkoły). Parafia należała do dekanatu piaseczyńskiego.

Polska, oficjalnie Rzeczpospolita Polska – państwo położone w Europie Środkowej nad Morzem Bałtyckim. Graniczy z Niemcami (na zachodzie), Czechami i Słowacją (na południu), Ukrainą i Białorusią (na wschodzie), na północnym wschodzie z Litwą oraz na północy z Rosją (obwód kaliningradzki). Ponadto polska granica wyłącznej strefy ekonomicznej na Bałtyku graniczy ze strefami Danii i Szwecji.

Franciszek Michał Prażmowski herbu Belina, urodzony w Prażmowie. Zm. w 1701 r. Ojciec - Andrzej Prażmowski - (kasztelan warszwski). Młodszy brat prymasa Prażmowskiego.

Drewniany kościół spłonął w 1656 r. Murowany kościół w stylu klasycystycznym wybudowano na początku XIX w. Dwa ołtarze boczne sprowadzono w 1818 r. z kościoła jezuitów w Warszawie, natomiast ołtarz wielki pochodzi ze zburzonego w 1859 r., w Warce, zrujnowanego kościoła dominikanów.

Klasycyzm – w architekturze styl wzorujący się na formach architektonicznych starożytnego Rzymu i Grecji. Rozwinął się w połowie XVIII wieku jako reakcja na formalny przepych architektury baroku i rokoko.

Parafia (z łac. parochia), probostwo – podstawowa jednostka organizacyjna Kościoła katolickiego i wielu innych wyznań chrześcijańskich. Według koncepcji teologicznych to przede wszystkim określona wspólnota wiernych. Zwierzchnikiem parafii jest proboszcz, któremu mogą pomagać inni księża wikariusze, oraz kapelani czy rezydenci. Centralnym ośrodkiem życia parafii jest kościół parafialny (farny).

W XIX w. wieś należała do rodziny Ryxów. Pierwszym właścicielem wsi pochodzącym z tej rodziny był Franciszek Ryx. W okolicy wsi w czasie powstania styczniowego doszło do bitwy oddziału Władysława Grabowskiego z rosyjskim wojskiem pod dowództwem gen. Mikołaja Mellera-Zakomelskiego. Na prażmowskim cmentarzu znajduje się pamiątkowa mogiła ku czci poległych tam powstańców ufundowana przez osobę mieszkającą na emigracji w Stanach Zjednoczonych.

Dekanat tarczyński - dekanat archidiecezji warszawskiej wchodzącej w skład metropolii warszawskiej. Dziekanem dekanatu jest ks. kanonik Tadeusz Jarząb, proboszcz parafii Świętego Mikołaja BM w Tarczynie. W skład dekanatu wchodzi 9 parafii:

Dekanat (wikariat rejonowy, rejon) - jednostka organizacyjna kościołów katolickich oraz prawosławnych, obejmująca kilka do kilkunastu parafii z dziekanem (wikariuszem rejonowym, archiprezbiterem) na czele (zastępuje go wicedziekan) wizytującym parafie podległego mu rejonu w sposób określony przez biskupa diecezjalnego. Obowiązki i prawa dziekana określa prawo powszechne i partykularne.

Do roku 1867 – Gmina miała siedzibę w Prażmowie, później w Wągrodnie. Następnie do 2008 roku w Woli Prażmowskiej.

Zachowały się dwa dwory (w jednym ośrodek zdrowia – to dawny dwór Ryxów z XIX w – 1820 r. z parkiem). W wsi jest szkoła podstawowa i gimnazjum, ośrodek zdrowia, biblioteka publiczna.

Kościół pod wezwaniem św. Franciszka z Asyżu, należy do dekanatu tarczyńskiego, archidiecezji warszawskiej.

Powstanie styczniowe (; zasięgiem objęło tylko ; Wilno zostało spacyfikowane przez oddziały Murawjowa Wieszatiela; po upadku powstania Kraj i Litwa pogrążyły się w żałobie narodowej; w 1867 zniesiono autonomię Królestwa Polskiego, jego nazwę i budżet, w 1869 zlikwidowano Szkołę Główną Warszawską, w latach 1869–1870 setkom miast wspierających powstanie odebrano prawa miejskie doprowadzając je tym samym do upadku, w 1874 zniesiono urząd namiestnika, w 1886 zlikwidowano Bank Polski; skasowano wszystkie klasztory w Królestwie, skonfiskowano ok. 1600 majątków ziemskich i rozpoczęto intensywną rusyfikację ziem polskich; po stłumieniu powstania znaczna część społeczeństwa Królestwa i Litwy uznała dalszą walkę zbrojną z zaborcą rosyjskim za bezcelową i zwróciła się ku pracy organicznej; powstanie przyczyniło się do korzystniejszego niż w dwóch pozostałych zaborach uwłaszczenia chłopów; pozostawiło trwały ślad w literaturze (Orzeszkowa – Nad Niemnem, Dąbrowska – Noce i dnie) i sztuce polskiej (Grottger – Polonia i Lithuania, Matejko – Polonia) XIX i XX wieku w kraju, na Litwie i na Białorusi.

Województwo mazowieckie – jednostka podziału administracyjnego Polski, największe pod względem powierzchni i ludności województwo. Obejmuje obszar o powierzchni 22 892,48 km². Według danych z 2010 r. miało 5,24 mln mieszkańców. Siedzibą władz województwa jest Warszawa. Województwo zostało utworzone 1 stycznia 1999 r.

W latach 1975-1998 miejscowość położona była w województwie warszawskim.

Od 1 września 2008 miejscowość jest siedzibą gminy Prażmów (wcześniej siedzibą była Wola Prażmowska).

Zobacz też

Prażmów

Prażmowo

Linki zewnętrzne

Mapy: Emapi • Google Maps • Targeo • Zumi

Zdjęcia satelitarne: Google Maps • Wikimapia • Zumi