|
|
|
Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku
RSS
Warto przeczytać: Około 50 ludzkich szkieletów z cmentarzyska z XVII-XVIII wieku znaleźli archeolodzy podczas budowy drogi S8 Białystok-Warszawa w okolicach wsi Pajewo, 19 km od Białegostoku. Spodziewane są kolejne odkrycia, pochówków może być około 150 - poinfor... 116 grobów szkieletowych datowanych wstępnie na XVI-XVIII wiek odkryli archeolodzy w okolicach Pajewa (Podlaskie) na budowie drogi S8 do Warszawy na odcinku Białystok-Jeżewo. Znaleziono też ozdoby i monety. Badania trwały w tym miejscu od połowy kw... "Drogi w nieznane. Migracja w Goerlitz/Zgorzelcu od roku 1933 po dzień dzisiejszy" - taki tytuł nosi wystawa w Muzeum Śląskim w Goerlitz. Opowiada o losach mieszkańców miasta nad Nysą Łużycką, podzielonego w wyniku II wojny światowej międ... Średniowieczną osadę odkryto podczas budowy drogi ekspresowej S7 Południowej Obwodnicy Gdańska. Według wstępnych szacunków, osada pochodzi prawdopodobnie z XI-XIII wieku. Prowadzone wykopaliska nie opóźnią oddania drogi ekspresowej do ruchu.Piotr Mi... 11 europejskich instytucji naukowych i edukacyjnych zainaugurowało wspólny projekt "Radiowe obserwacje Drogi Mlecznej". Jego celem jest zbudowanie sieci radioteleskopów i wykorzystanie jej do prowadzenia obserwacji astronomicznych wprost ze "s...
Ostatnio na Forum:
Dyskusje
8
odp.
4
odp. Reklama:
PrasangikaTo hasło encyklopedii posiada podstrony: 1 [2],[3] Czy wiesz że...? Gelug (Transliteracja Wyliego dge lugs pa; nazwa po tybetańskim oznacza system szlachetności) - jedna z czterech głównych tradycji (szkół, obrządków) buddyzmu tybetańskiego nauczających hinajanę, mahajanę i wadżrajanę. Tradycja również nazywana jest "Nową Kadampą" ze względu na to, że rdzeniem jej nauk są przekazy tradycji kadam, jest również zwana jako tradycja "Gandenpa" ponieważ pierwszym jej klasztorem był klasztor o nazwie Ganden założony w 1409 przez Tsongkhapę, a zwierzchnicy gelugpy to Ganden Tripowie pochodzący właśnie z tego klasztoru (obecnie klasztor Ganden funkcjonuje również na uchodźstwie w Indiach). Wyznawcami tradycji zwie się również żółtymi czapkami ze względu na charakterystyczne ceremonialne nakrycia głowy oznaczające rangę w edukacji monastycznej. Ningma (རྙིང་མ་; transliteracja Wyliego: rnying ma) – jedna z czterech głównych tradycji buddyzmu tybetańskiego. Tradycja ta uznawana jest za pierwszą tradycję buddyzmu tybetańskiego. Prasangika jest jedną ze szkół madhjamaki, czyli tzw. "Środkowej Drogi" opisującej naturę rzeczywistości, tj. Siunjatę. Podobnie jak inne tradycje "drogi środka" uznaje, by nauki przedstawiać poza skrajnościami popadnięcia w omylnie rozumiany stan "pustości" (skt. Sunjata) jako nicości nihilizmu oraz popadnięcia w eternalizm (pogląd inherentnego, wrodzonego i niezależnego istnienia zjawisk). Prasangikę odróżnia to, że wyłącznie obala błędy innych systemów doprowadzając je do absurdu poprzez argumenty reductio ad absurdum inaczej zwane prasanga (stąd jej nazwa). Jamgön Ju Mipham, Mipham Jamyang Namgyal Gyamtso ("Mipham Wielki", 1846-1912) - wielki mistrz buddyzmu tybetańskiego szkoły Ningma. III Mipham Rinpocze (trzecia inkarnacja Miphama Wielkiego) urodził się w 1949 roku w Tybecie, a obecnie żyje i naucza na Zachodzie.
Nihilizm (od łac. nihil - nic) to pogląd filozoficzny częściowo lub całkowicie negujący sens życia. Jego najczęściej spotykaną formą jest nihilizm egzystencjalny, który głosi brak celu, znaczenia i wartości życia. Nihilizm moralny wyraża pogląd nieistnienia pewnych, ani absolutnych nie wychodzących poza abstrakcję wartości moralnych. Nihilizm przyjmuje również formy: epistemologiczną lub ontologiczną, które oznaczają odpowiednio, że poznanie nie jest w ogóle możliwe (skrajny sceptycyzm poznawczy) i nie istnieje żaden sposób otrzymania wiedzy pewnej (skrajny sceptycyzm metodologiczny) jak również zaprzeczenie istnienia jakiejkolwiek formy wiedzy pewnej, a w ontologii, że niektóre aspekty życia nie istnieją, jako takie, jak również, że nie istnieją konkretne obiekty będące desygnatami istniejących pojęć. Geneza i krótki opisNie jest jednoznaczne czy Buddhapalita (400-450 r n.e) ustanowił (jako pierwszy) termin prasangiki. W Indiach nie dzielono madhjamaki na oddzielne podszkoły, a jedynie wyróżniano różne sposoby i narzędzia stosowne dla danej tematyki bądź debaty bazując przeważnie na stanowiskach dostosowanych do oponenta bądż na negacji stanowisk oponenta. Tym niemniej Buddhapalita we wstępie swego dzieła do "Mula-madhyamaka-karika" zanegował wszystkie cztery rodzaje inherentnego powstawania (powstawania z siebie, z czegoś innego, z tych obu, z żadnych z nich, opisanych w dowodzeniu "Wadżra-iskier" Nagardżuny ok. 150-250 r n.e.), które jak twierdził przyjmowały błędnie inne systemy buddyjskie bądź nie-buddyjskie. Bhavaviveka (500-578 r n.e, uznany za twórcę swatantriki) odparł to twierdząc, że nie można tego jednak wykazać autonomicznie (w ramach uprawomocnienia własnego unikalnego stanowiska zwanego svatantra aby wyróżnic się na tle innych systemów). Czandrakirti (600–650 r n.e.) wykazał popierając Bhavavivekę, że w ten sposób system Buddhapality nie podlega błędom innych systemów, jedynie gdy nie wykazuje autonomicznego stanowiska (svatantra), ale w zamian tego wyłącznie obala inne systemy doprowadzając do absurdu ich autonomiczne stanowiska (reductio ad absurdum inaczej prasanga). Czandrakirti - buddyjski filozof ze szkoły madhjamiki żyjący około 600 roku n.e. Autor licznych komentarzy w sanskrycie doktryny madhjamiki w tym między innymi: Prasannapada, Madhyamakavatara, komentarz do dzieła Nagardżuny, Arjadewy oraz napisał traktat gramatyczny Samantabhadra.
Madhjamaka, czyli "Droga Środka" (sanskryt: माध्यमक, Mādhyamaka, pinyin: Zhōngguānzōng; zwana też Śunyavada) - jest tradycją nauk mahajany na temat m.in. siunjaty usystematyzowaną przez Nagardżunę (ok. 150-250 r n.e.). Nagardżuna zawarł w madhjamace esencję nauk Buddy jakie on przekazywał w tzw. Drugim Obrocie Kołem Dharmy. Obecnie madhjamaka jest akceptowana jako najwyższa teoretyczna wiedza we wszystkich szkołach buddyzmu tybetańskiego oraz w innych tradycjach związanych z naukami mahajany np. w buddyzmie zen. Zwolennicy nauk madjamaki nazywani są madhjamikami. Tak jak przytacza to Tsongkhapa powyższa polemika pomiędzy uczonymi przyczyniła się do podziału miedzy Prasangikę a Swatantrikę stosowanego obecnie w buddyzmie tybetańskim. Tutaj Prasangika nie utrzymuje żadnych autonomicznych poglądów (stanowisk) a wykazuje jedynie błędy innych systemów analizując je do momentu, aż nie zostaną porzucone. W analizie nie utrzymywanie własnego stanowiska nie daje również możliwości popadnięcie w błąd, który mógłby być również w stosunku do niego wykazany. Głównym dziełem Czandrakirtiego jest "Madhjamaka-avatara". Siunjata (pāli. suññata; sanskr. śūnyatā; शून्यता - pustka, pustość, niesubstancjonalność; chiń. 空 kōng, kongxing 空性; kor. kong 공, kongsǒng; jap. kū, kūshō; wiet. không, không tính; tyb. stong pa nyid) - pojęcie występujące we wszystkich odłamach buddyzmu. Jest kluczowym pojęciem dla zrozumienia mahajany. Zgodnie z jej doktryną wszystkie rzeczy, czyli dharmy, są przejawieniami pozbawionymi realnego istnienia czy definitywnego nieistnienia. Szkoły buddyzmu wczesnego, na ogół przyjmowały istnienie dharm, takimi jakimi wydają się przejawiać, choć zakładały brak tożsamości "ja". Niniejszy artykuł został napisany w całości z punktu widzenia buddyzmu mahajany.
Gelug (Transliteracja Wyliego dge lugs pa; nazwa po tybetańskim oznacza system szlachetności) - jedna z czterech głównych tradycji (szkół, obrządków) buddyzmu tybetańskiego nauczających hinajanę, mahajanę i wadżrajanę. Tradycja również nazywana jest "Nową Kadampą" ze względu na to, że rdzeniem jej nauk są przekazy tradycji kadam, jest również zwana jako tradycja "Gandenpa" ponieważ pierwszym jej klasztorem był klasztor o nazwie Ganden założony w 1409 przez Tsongkhapę, a zwierzchnicy gelugpy to Ganden Tripowie pochodzący właśnie z tego klasztoru (obecnie klasztor Ganden funkcjonuje również na uchodźstwie w Indiach). Wyznawcami tradycji zwie się również żółtymi czapkami ze względu na charakterystyczne ceremonialne nakrycia głowy oznaczające rangę w edukacji monastycznej. Powodem stosowania strategii prasanga prasangiki można wykazać jest to, że zjawiska są wyodrębniane jako inherentnie samo z siebie istniejące tylko poprzez ogólnikowe konceptualne imputacje z myśli i nazw. Można przytoczyć tu przykład kwiatu. Pomimo że takie zjawisko, które identyfikujemy konceptualnie jako kwiat, można ujrzeć i zerwać, jednak ostatecznie nie jest to "kwiat" jako taki, ale niepowtarzalne zjawisko, składające się z niepoliczalnych części, całkowicie współzależne od swego otoczenia oraz całkowicie różne od pozostałych "kwiatów". Prasangika więc obala dlatego wszelkie konceptualne twierdzenia na temat zjawisk i wskazuje, że pełne zrealizowanie zjawisk, tj. siunjata, możliwe jest tylko poza konceptualnymi wytworami. Natura Buddy (także Tathagatagarbha, Sugatagarbha; sans. Buddhata, chin. 佛性 foxing, kor. pulsǒng, jap. 仏性 bussho, wiet. phât tinh, wylie: de bzhin gshegs pa’i snying po) – esencja umysłu, najwyższa mądrość, absolutna natura wszystkiego, co istnieje, umożliwiająca osiągnięcie Oświecenia wg buddyzmu. Nauki o naturze buddy wg nauk mahajany, obok nauk o siunjacie, są najbardziej istotnymi naukami Buddy Siakjamuniego i związane są szczególnie z tzw. Trzecim Obrotem Kołem Dharmy Buddy oraz doktrynami czittamatra i madhjamaka.
Bodhisattwa (skt. बोधिसत्त्व dosł. oświecona istota, tyb. ciangciub sempa བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་– bohater umysłu oświecenia, chiń. pusa 菩薩, kor. posal 보살, jap. bosatsu, wiet. bồ tát) - w buddyzmie tradycji mahāyāna istota, która przez systematyczne ćwiczenie wyzwalających działań (skt. paramita) dąży do stanu buddy, kierując się altruistyczną motywacją przynoszenia pożytku innym. czytaj dalej: [2], [3]
Czy wiesz że...? beta Dzogczen ( རྫོགས་ཆེན་ , wylie: rdzogs chen, skrót słowa tybetańskiego dzog pa czen po) - kompletny system nauk i praktyk w buddyzmie, związany z Wadżrajaną, prowadzący do oświecenia, obecny szczególnie w szkole Ningma buddyzmu tybetańskiego i przedbuddyjskiej tradycji Bon (Yungdrung Bon)
Wadżrajana to kierunek buddyzmu związany z praktyką tantr, który wyodrębnił się w II wieku n.e. w Indiach w ramach tradycji mahāyāny, gdzie ideałami są postawa bodhisattwy, który rozwija miłujące współczucie (skt. bodhiczitta) dla pożytku wszystkich istot oraz zrozumienie natury rzeczywistości Siunjata i wiedzy o naturze Buddy.
Polemika (gr. pólemos - wojna, spór; także od przymiotnika polemikós - wojowniczy, wrogi) - dyskusja (słowna lub pisemna) na sporny dla jej stron temat, najczęściej na temat związany z polityką, sportem, religią, socjologią, sztuką, literaturą itp.
Sanskryt (dewanagari: संस्कृतम् saṃskṛtam; sa.msk.rtaa bhaa.saa, od sa.m+k.r: zestawiać, składać; bhaa.saa: język; "język uporządkowany", w przeciwieństwie do języków naturalnych prakrytów, tzn. ludowych o "nieuporządkowanej" gramatyce) – język literacki starożytnych, średniowiecznych i wczesnonowożytnych Indii. Należy do indoaryjskiej gałęzi indoirańskiej grupy rodziny języków indoeuropejskich. Pomimo powszechnego w Europie przekonania, iż jest językiem martwym, jak łacina, zasadniczo nim nie jest, gdyż nie tylko jest jeszcze stale używany w ceremoniach religijnych hinduizmu, ale także istnieją niewielkie grupy osób deklarujące go jako ich jedyny język ojczysty (wg spisów ludności z 1999 roku – ok. 3000 osób na 900 mln ludności Indii). Czynione są też próby rewitalizacji tego języka poprzez tworzenie sanskryckich neologizmów na określenie współczesnych terminów, np. technicznych (np. telewizja, sanskr. duuradarshana). Jest też uznawany od 1949 roku za jeden z 13 konstytucyjnych języków Republiki Indii (obecnie 23 - 2008 r.). Dlatego właściwsze jest określenie go jako język wegetujący niż jako martwy.
Szentong (z języka tybetańskiego w tłumaczeniu na polski "Pustość Innego") - tybetańska doktryna związana z madhjamaką integrująca przekaz Nagardżuny „Środkowej Ścieżki” z przekazem Asangi o naturze Buddy. Według szkoły buddyzmu tybetańskiego dzionang i niektórych szkół kagyu i nyingma jest to najdokładniejsza i wyczerpująca doktryna madhjamaki, która inne doktryny madhjamaki określa jako rangtong (w tłumaczeniu z tybetańskiego "Pustość Siebie").
Bhawawiweka – mnich buddyjski z południowych Indii. Uczeń Śantarakszity i Nagardżuny. Założyciel szkoły buddyjskiej swatantrika będącej częścią madhjamaki. W końcowym okresie swego życia zamieszkał w grocie gdzie oczekiwał przybycia buddy Maitrei. Napisał wiele dzieł z zakresu madhjamaki i mahajany.
Buddhapalita - mnich buddyjski żyjący pomiędzy 400 - 450 r n.e. z południowych Indii. Uczeń Sangharakszity. Założyciel szkoły prasanghika należącej do madhjamiki. Napisał w sanskrycie komentarz do Mulamadhyamakarika Nagardżuny. Powyższa treść oraz zamieszczone w niej powiązane definicje/pojęcia - udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń.
Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania
Wszystkie hasła znajdujące się w naszym mirrorze Wikipedii mają znaczenie informacyjne i edukacyjne. Nie mogą być traktowane jako porady. |