Prawo administracyjne - Polski Serwis Naukowy

Prawo administracyjne – gałąź prawa obejmująca zespół norm generalnie-abstrakcyjnych o charakterze materialnym, mocy powszechnie obowiązującej w znaczeniu podmiotowym, regulujących sytuację prawną podmiotów prawnie niepodporządkowanych organom administracji publicznej. Normy te oddziałują zarówno bezpośrednio poprzez ustanawianie w nich obowiązków i uprawnień, których realizacja podlega kontroli organów administracji publicznej jak i pośrednio przez stosowanie norm w drodze decyzji administracyjnej organu.
Jedną z charakterystycznych cech norm prawa administracyjnego jest możliwość zastosowania przymusu państwowego w celu jego wykonania.

Prawo morskie - jest z reguły prawem wewnętrznym państwa regulującym stosunki prawne związane z żeglugą morską i korzystaniem z morza. Innymi słowy jest to prawo praktyki obrotu morskiego danego państwa, w odróżnieniu od prawa morza stanowiącego dział prawa międzynarodowego.

Postępowanie administracyjne - administracyjne prawo formalne (procesowe), w doktrynie jest definiowane jako określony tryb działań organów administracji publicznej w sprawach dotyczących praw i obowiązków niepodporządkowanych im służbowo konkretnych podmiotów bądź też jako uporządkowany ciąg czynności procesowych, dokonywanych przez organ administracji publicznej i inne podmioty tego postępowania, zmierzających do załatwienia sprawy indywidualnej w drodze decyzji administracyjnej. Postępowanie administracyjne sensu stricto nazywa się także ogólnym postępowaniem administracyjnym oraz postępowaniem administracyjnym jurysdykcyjnym.

Geneza prawa

Geneza prawa administracyjnego sięga końca XVIII wieku i wiąże się z jednej strony z Rewolucją francuską (1789-1799), która przekształciła "poddanego" w "obywatela". Zaś z drugiej strony z rozwojem prawa publicznego w państwach oświeconego absolutyzmu. Państwa te stojąc na gruncie policystyki, drobiazgowo regulowały życie społeczne. Zakreślały tym samym (nadmiernie) zakres oddziaływania prawa administracyjnego.

Michał Tadeusz Kulesza (ur. 15 czerwca 1948 w Łodzi) – polski prawnik, doradca społeczny Prezydenta RP ds. samorządu, teoretyk administracji, specjalista z zakresu samorządu terytorialnego.

Jerzy Stefan Langrod (ur. 20 września 1903 w Krakowie, zm. 24 grudnia 1991 w Paryżu) – polski prawnik, profesor prawa i administracji, współautor znanego przedwojennego podręcznika do prawa administracyjnego.

W okresie państwa liberalnego przepisy prawa administracyjnego wyznaczały przede wszystkim ramy działania administracji publicznej. Zakres oddziaływania prawa administracyjnego zwiększał się w tych krajach w miarę rozszerzania się państwowego interwencjonizmu.

Prawo administracyjne w Polsce

Prawo administracyjne w Polsce obejmuje:

Prawo karne sensu largo – zespół przepisów prawnych normujących kwestie odpowiedzialności karnej człowieka za czyny zabronione pod groźbą kary kryminalnej.

Kazimierz Władysław Kumaniecki (ur. 26 czerwca 1880 w Radziechowie, zm. 1 lipca 1941 w Krakowie), polski prawnik, myśliciel polityczny, specjalista w dziedzinie prawa administracyjnego, minister w rządach II Rzeczypospolitej.

prawo administracyjne ustrojowe, które określa strukturę oraz zasady funkcjonowania administracji publicznej

prawo administracyjne materialne, które reguluje prawa i obowiązki organów administracji publicznej i obywateli

prawo administracyjne procesowe, określa postępowanie administracyjne.

Dodatkowo wyróżnia się prawo urzędnicze, dotyczące statusu urzędników (funkcjonariuszy publicznych).
Wiele ustaw regulujących kwestie administracyjnoprawne reguluje także kwestie cywilnoprawne lub kwestie związane z prawem karnym chodź niekoniecznie się do niego kwalifikujące (np. kwestie odpowiedzialności dyscyplinarnej).

Władysław Leopold Jaworski (ur. 10 kwietnia 1865 w Karsach koło Pacanowa, zm. 14 lipca 1930 w Milanówku koło Warszawy) – prawnik polski, polityk konserwatywny, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego, członek PAU.

Polska, oficjalnie Rzeczpospolita Polska – państwo położone w Europie Środkowej nad Morzem Bałtyckim. Graniczy z Niemcami (na zachodzie), Czechami i Słowacją (na południu), Ukrainą i Białorusią (na wschodzie), na północnym wschodzie z Litwą oraz na północy z Rosją (obwód kaliningradzki). Ponadto polska granica wyłącznej strefy ekonomicznej na Bałtyku graniczy ze strefami Danii i Szwecji.

Ponadto prawo administracyjne można podzielić na tzw. kompleksowe gałęzie prawa wśród których można wyróżnić np. prawo łowieckie, prawo morskie, prawo lotnicze, prawo oświatowe, prawo budowlane czy prawo nieruchomości.

Niektórzy polscy badacze prawa administracyjnego:

w XIX wieku: Franciszek Kasparek, Józef Bohdan Oczapowski, Antoni Okolski.

w XX wieku: Tadeusz Bigo, Jan Boć, Wacław Dawidowicz, Emanuel Iserzon, Zbigniew Janowicz, Maurycy Jaroszyński, Władysław Leopold Jaworski, Stanisław Kasznica, Michał Kulesza, Kazimierz Władysław Kumaniecki, Jerzy Stefan Langrod, Zbigniew Leoński, Franciszek Longchamps de Bérier, Zygmunt Rybicki, Jerzy Starościak, Józef Filipek, Jan Zimmermann, Marian Zimmermann, Jan Szreniawski, Eugeniusz Ochendowski.