Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku RSS RSS
  auto?
Dodaj do: 
Dodaj link do serwisu Facebook   Dodaj link do opisu GG  Dodaj link do serwisu Wykop   Dodaj link do serwisu Google   Dodaj link do serwisu Twitter  Dodaj link do serwisu Wyczaj.to   Dodaj link do serwisu Gwar   Dodaj link do serwisu Delicious  Dodaj link do serwisu Digg   Dodaj link do serwisu Furl   Dodaj link do serwisu Magnolia  Dodaj link do serwisu Reddit   Dodaj link do serwisu Simpy   Dodaj link do serwisu Slashdot  Dodaj link do serwisu Technorati   Dodaj link do serwisu YahooMyWeb
Warto przeczytać:
 
Geologia w obiektywie - konkurs fotograficzny Muzeum Ziemi PAN
Zwrócenie uwagi na wszechstronną obecność geologii w różnych dziedzinach życia to cel konkursu fotograficznego "Geologia w obiektywie", ogłoszonego przez Muzeum Ziemi PAN. Zdjęcia zrobione na terenie Polski i niepoddane obróbce cyfrowej można zgłaszać ...
 
Nowa teoria powstania życia na Ziemi testowana na AGH w Krakowie
Pierwszymi najprostszymi formami życia nie były bakterie lub wirusy, ale związki organiczne - aminokwasy lub ich zespoły - twierdzi prof. Maciej Pawlikowski z Pracowni Biomineralogii Wydziału Geologii, Geofizyki i Ochrony Środowiska AGH w Krakowie. Jego zdaniem, d...
 
Odkryto dwie nowe planety wielkości Ziemi
Międzynarodowy zespół astronomów odkrył dwie planety wielkości Ziemi orbitujące wokół starej gwiazdy, która była kiedyś czerwonym olbrzymem, a obecnie znajduje się w końcowej fazie ewolucji charakteryzującej się wysokim poziomem jaskrawości ...
 
Niebieskie sąsiedztwo Ziemi ukształtował 6 miliardów lat temu galaktyczny podmuch
Francusko-chiński zespół naukowców odkrył, że Galaktyka Andromedy i galaktyki karłowate znane jako Obłoki Magellana, mogą zawdzięczać swój kształt zderzeniu w "Grupie Lokalnej" - jak eksperci nazywają nasze niebieskie sąsiedztwo - jakieś 6 miliardów lat temu. Grupa Lokalna obejmuj...
 
Dostarczanie zharmonizowanych informacji wysokiej jakości na podstawie danych z obserwacji Ziemi do roku 2015, Oxford, Wlk. Brytania
W dniach 18 - 20 października 2011 w Oxfordzie, Wlk. Brytania, odbędą się warsztaty pt. "Dostarczanie zharmonizowanych informacji wysokiej jakości na podstawie danych z obserwacji Ziemi do roku 2015". Podczas wydarzenia omawiane będą problemy związane z ustaleniem mapy drogowej kluczowych celów, która obejmie aspekty techniczne,...

Reklama:


Prekambr

To hasło encyklopedii posiada podstrony: 1 [2],[3]

Czy wiesz że...?
Kalim (gr. calymma – wieko, pokrywa, powłoka) – najstarszy okres mezoproterozoiku; trwał od 1,6 do 1,4 mld lat temu. W tym czasie (ok. 1,5 mld lat temu) rozpadł się najstarszy (hipotetyczny) superkontynent Kolumbia. Kalim jest młodszy od stateru, a starszy od ektasu.

Ton – najstarszy okres neoproterozoiku; trwał od 1000 do 850 mln lat temu. Ton jest młodszy od stenu, a starszy od kriogenu. Rozpoczęły się w nim procesy prowadzące do rozpadu superkontynentu Rodinia.

Prekambr – nieformalna jednostka geochronologiczna w dziejach Ziemi, obejmująca przedział czasu od powstania Ziemi do początku okresu kambryjskiego, czyli interwał wiekowy od 4,6 mld lat do 542 mln lat temu. Prekambrowi odpowiadają wiekowo dwie formalne jednostki stratygraficzne, eony: archaik, proterozoik oraz starszy od archaiku hadeik uznawany kiedyś za eon, obecnie raczej za jednostkę nieformalną. Prekambr obejmuje blisko 85% dziejów Ziemi. Pomimo, że jest jednostką nieformalną, to powszechnie jest stosowany w fachowej literaturze, występuje też w oficjalnej tabeli stratygraficznej, jako nieskategoryzowana jednostka powyżej eonów.

Sinice, cyjanofity, cyjanobakterie, cyjanoprokariota (Cyanobacteria) – gromada organizmów samożywnych, dawniej uznawanych za rośliny, według nowszej taksonomii zaliczanych do Procaryota (prokarioty, królestwo bakterii). Nazwa tradycyjna Cyanophyta (końcówka -phyta – roślina), stosowana w taksonomii wcześniejszej, kładzie nacisk na te właściwości, które upodabniają sinice do organizmów roślinnych – zdolność do tlenowej fotosyntezy oraz obecność chlorofilu. To podobieństwo jest o tyle naturalne, że chloroplasty roślin powstały w wyniku endosymbiozy z sinicami – są po prostu uwstecznionymi sinicami.
Sten (gr. stenos – wąski, ograniczony) – najmłodszy okres mezoproterozoiku; trwał od 1200 do 1000 mln lat temu. Sten jest młodszy od ektasu, a starszy od tonu. W czasie trwania stenu formował się superkontynent Rodinia.

Z proterozoiku, zwłaszcza z ediakaru, pochodzą pierwsze znane nam odciski ciał oraz ślady działalności pierwszych organizmów żywych. We wcześniejszym eonie, archaiku, powstały najstarsze skały budujące tzw. tarcze kontynentalne oraz podłoże platform kontynentalnych. Archaik poprzedza hadeik – nieformalny eon, pod koniec którego Ziemia ostygła, umożliwiając skroplenie się wód i powstanie twardej skorupy ziemskiej.

Eon - największa formalna jednostka geochronologiczna, dzieląca się na ery i wynosząca co najmniej 500 mln lat. Eon odpowiada jednostce chronostratygraficznej (jednostce skalnej) o nazwie eonotem. W historii geologicznej Ziemi ustanowiono w zasadzie trzy eony: archaik, proterozoik i fanerozoik. Niekiedy w randze eonu jest wyróżniany hadeik, jednak ustalenia ICS nie określają dolnej granicy archaiku i nie przewidują dodatkowego eonu.
Parzydełkowce (Cnidaria, od gr. knide – pokrzywa) – typ dwuwarstwowych, wodnych, osiadłych lub pływających zwierząt tkankowych o promienistej symetrii ciała (Radiata), charakteryzujących się obecnością knidoblastów, z których powstają komórki parzydełkowe nazywane knidami, stąd naukowa nazwa typu Cnidaria. Tradycyjnie zaliczane były do jamochłonów, a wcześniej do roślin. Żyją samotnie lub tworzą kolonie. Osobniki dorosłe występują w postaci polipa lub meduzy. Osiągają rozmiary od kilku milimetrów do 2 m wysokości lub średnicy. Odżywiają się innymi zwierzętami. Grupa ta obejmuje około 9000 szeroko rozprzestrzenionych gatunków zamieszkujących wyłącznie środowiska wodne, przede wszystkim czyste i dobrze natlenione wody słone. Należą do nich silnie parzące kostkowce, kolonijne stułbiopławy, krążkopławy oraz koralowce, a wśród nich ukwiały i rafotwórcze korale madreporowe. Kilka gatunków jest pasożytami zwierząt wodnych. Zwierzęta te mają niewielkie znaczenie gospodarcze. W faunie Polski (w polskiej strefie Bałtyku) odnotowano 30 gatunków, w tym 26 stułbiopławów.

Skały prekambru stanowią krystaliczny fundament wielu obecnie wyróżnianych płyt tektonicznych. Stopniowe schładzanie skorupy ziemskiej doprowadziło do powstania wielu złóż, w tym:

  • złota (Au) - RPA, Kanada, USA, Australia
  • rud żelaza (Fe) - Szwecja, Norwegia, USA, Meksyk, Chile, Rosja , Kanada, Syberia
  • rud miedzi (Cu) - USA, Kanada
  • rud uranu (U) - Australia, Kanada, Zair, Zambia
  • Przebieg kluczowych zmian

  • 5000-4500 milionów lat temu powstał Układ Słoneczny, Ziemia z Księżycem i inne planety
  • 4500-4300 milionów lat temu na Ziemi pojawia się i kształtuje skorupa ziemska
  • 3800-2000 milionów lat temu pojawiają się pierwsze organizmy żywe: bakterie beztlenowe (atmosfera beztlenowa: głównie para wodna, wodór, azot, dwutlenek węgla, dwutlenek siarki, metan i amoniak)
  • 2500-1600 milionów lat temu pojawiają się pierwsze organizmy przypominające sinice, produkujące tlen
  • 1600-600 milionów lat temu znacząco wzrasta stężenie tlenu w atmosferze oraz tworzą się pierwsze organizmy wielokomórkowe
  • W prekambrze zaczęły tworzyć się pierwsze kontynenty, m.in. :

    Zielenice (Chlorophyta) – . Zielenice stanowią jedną z trzech linii rozwojowych roślin (obok glaukofitów i krasnorostów). Współcześnie dzielone są na dwie lub cztery równorzędne grupy (gromady). W rygorystycznych ujęciach taksonomicznych do zielenic zaliczane są także rośliny lądowe, przy czym dla takiego ujęcia stosuje się odrębną nazwę rośliny zielone. Termin zielenice oznacza w aktualnym ujęciu wszystkie linie rozwojowe roślin zielonych po wyłączeniu z nich roślin lądowych.
    Platforma – fragment skorupy ziemskiej zbudowany ze starokrystalicznego podłoża pokrytego (płyta), lub nie (tarcza), młodszymi, fanerozoicznymi osadami.
  • Yilgarn (4,4 - 4,3 mld lat temu) - najstarsze znane osady lądowe, znalezione w Australii,
  • Walbara (~3,4 mld lat temu) - być może pierwszy superkontynent,
  • Ur (~3 mld lat temu) - pierwszy pewny kontynent (choć mniejszy niż dzisiejsza Australia),
  • Kenorland (2,7 - 2,1 mld lat temu)
  • Nena (od 1,8 mld lat temu, później weszła w skład superkontynentu Kolumbii)
  • Kolumbia zwana też Nuna (1,8 - 1,5 mld lat temu),
  • Rodinia (1,1 - 0,75 mld lat temu),
  • Pannocja (600 - 540 mln lat temu).
  • Orosir (gr. orosira – "pasmo górskie") – jeden z okresów paleoproterozoiku; trwał od 2,05 do 1,8 mld lat temu. W tym czasie dochodziło do intensywnych ruchów górotwórczych na praktycznie całej powierzchni Ziemi. Być może w tym czasie atmosfera ziemska wzbogaciła się w tlen (katastrofa tlenowa) w wyniku fotosyntezy przeprowadzanej przez sinice. Przypuszcza się, że w okresie orosiru (ok. 2023 mln lat temu) w Ziemię uderzyła wielka asteroida, tworząc krater Vredefort (południowa Afryka) – największy krater uderzeniowy na Ziemi. Orosir jest młodszy od riaku, a starszy od stateru.
    Riak (gr. rhyax – "strumień lawy") – jeden z okresów paleoproterozoiku; trwał od 2,3 do 2,05 mld lat temu. Prawdopodobnie w tym czasie pojawiły się pierwsze jądrowce. Riak jest młodszy od sideru, a starszy od orosiru.


    czytaj dalej: [2], [3]




    Czy wiesz że...? beta

    Wiciowce (łac. Mastigota, Flagellata, Mastigophora) - pierwotniaki, zazwyczaj jednojądrowe haplonty. Poruszają się przy pomocy wici, rozmnażają się przez podział podłużny (bezpłciowo). Heterotrofy, niektóre z nich posiadają zdolności autotroficzne (więc są miksotrofami).
    Stromatolity to skały węglanowe złożone z cienkich lamin węglanu wapnia wytrąconego z wody morskiej jako efekt uboczny życia sinic. Występują od archaiku do dziś, ale szczególnie liczne były w proterozoiku. Należą do jednych z najstarszych śladów życia na Ziemi. Występują w postaci warstw, izolowanych lub połączonych ze sobą kopułowatych form wzrostowych oraz form poligonalnych o laminach ugiętych miseczkowato. Najstarsze stromatolity pochodzą sprzed 3,4-3,5 mld lat, znaleziono je w południowej Afryce (grupa Sebakiwian) oraz w Australii (grupa Warrawoona).
    Hadeik – nieformalna jednostka stratygraficzna, odpowiadający okresowi w dziejach Ziemi przed uformowaniem się skorupy ziemskiej, trwał około 600 mln lat – od około 4600 do 4000 mln lat temu.
    Geochronologia - dyscyplina naukowa zajmująca się ustalaniem wieku skał i skamieniałości skorupy ziemskiej oraz umieszczaniem w czasie pewnych wydarzeń geologicznych i biologicznych. Geochronologia umożliwia rekonstrukcję historii geologicznej Ziemi. Formalne jednostki geochronologiczne to:
    Tabela stratygraficzna – schemat obrazujący przebieg historii Ziemi na podstawie następstwa procesów i warstw skalnych. Obecnie przyjęta tabela stratygraficzna została ustalona przez Międzynarodową Komisję Stratygrafii (ICS).
    Kenorland był jednym z najwcześniejszych superkontynentów na Ziemi. Utworzył się on w erze neoarchaicznej (ok. 2,7 miliarda lat temu) na skutek akrecji (zderzenia) neoarchaicznych kratonów i utworzenia nowej skorupy kontynentalnej w masywnych erupcjach wulkanicznych. Kenorland rozpadł się ok. 2,5 mld lat temu.
    Bakterie (łac. Bacteriae, od gr. bakterion – "pałeczka") – grupa mikroorganizmów, stanowiących osobne królestwo. Są to jednokomórkowce lub zespoły komórek o budowie prokariotycznej. Badaniem bakterii zajmuje się bakteriologia, gałąź mikrobiologii.
    Powyższa treść oraz zamieszczone w niej powiązane definicje/pojęcia - udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń. Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania

    Wszystkie hasła znajdujące się w naszym mirrorze Wikipedii mają znaczenie informacyjne i edukacyjne.
    Nie mogą być traktowane jako porady.