Premierzy Hiszpanii - Polski Serwis Naukowy

Przewodniczący Rządu Hiszpanii (Presidente del Gobierno de España) – tytuł szefa rządu hiszpańskiego. Wybierany jest przez Kongres Deputowanych – izbę niższą Kortezów; po inwestyturze otrzymuje nominację od króla, przed którym składa przysięgę lub obietnicę.

Jego pozycja oparta jest o artykuły od 97 do 116 obowiązującej Konstytucji. Jego głównym zadaniem jest kierowanie pracami rządu i koordynacja pracy jego członków. W czasie sprawowania funkcji Przewodniczącego Rządu nie może prowadzić żadnej działalności zawodowej ani przedsiębiorczej.

Mariano Rajoy Brey (ur. 27 marca 1955 w Santiago de Compostela, A Coruña, Hiszpania), hiszpański polityk, lider konserwatywnej partii Partido Popular (PP – Partia Ludowa). Przewodził partii w czasie wyborów parlamentarnych 14 marca 2004 roku, które wygrała opozycyjna Partido Socialista Obrero Español (PSOE).
Język hiszpański – język należący do rodziny romańskiej języków indoeuropejskich. Współczesne standardy literackie (z Hiszpanii i Ameryki hiszpańskojęzycznej) wywodzą się ze średniowiecznego języka kastylijskiego. Jeszcze dziś język hiszpański bywa nazywany kastylijskim, dla odróżnienia go od innych języków używanych w Hiszpanii (zob. niżej).

W chwili obecnej (2011) stanowisko Przewodniczącego zajmuje Mariano Rajoy z Partido Popular PP – Partia Ludowa. Od 1977 oficjalną rezydencją Przewodniczącego Rządu jest Pałac Moncloa (Palacio de la Moncloa) w Madrycie.

Wybór

Wyboru Przewodniczącego Rządu nie dokonują obywatele w powszechnym głosowaniu. Po wyborach król, po zasięgnięciu opinii przedstawicieli partii, które weszły do parlamentu, proponuje Kortezom kandydata na stanowisko Przewodniczącego. Zwyczajowo kandydatem zostaje lider partii lub koalicji, która zdobyła większość głosów w Kongresie Deputowanych, nie jest to jednak zapisane w żadnej ustawie.

Parlament - w państwach o demokratycznych systemach władzy, jest to najwyższy organ przedstawicielski, a jednocześnie zasadniczy organ władzy ustawodawczej.
Kortezy (hiszp. Cortes, katal. Corts) – stanowe zgromadzenia przedstawicielskie w średniowiecznych państwach Półwyspu Iberyjskiego. Wyłoniły się z rady królewskiej (curia regis), do której, oprócz przedstawicieli rycerstwa i duchowieństwa, od XII-XIII w. powoływano także delegatów miast. W Katalonii-Aragonie zebrały się po raz pierwszy w Lleidzie w roku 1214. W Kastylii XIV-XVI w. przekształciły się stopniowo w reprezentację 18 miast; od końca XV w. ich rola była ograniczana; w XVII w. zwoływane sporadycznie, w Portugalii po raz ostatni w 1698; w Hiszpanii od 1724 Kortezy wszystkich części państwa obradowały wspólnie, faktycznie pozbawione uprawnień.

Kandydat zaproponowany przez króla występuje w Kongresie Deputowanych, prezentując program rządu, który zamierza sformować i prosząc jednocześnie o wotum zaufania.

Jeśli Kongres Deputowanych udzieli kandydatowi bezwzględną większością głosów swojego poparcia, monarcha mianuje go Przewodniczącym. W przypadku nieuzyskania bezwzględnej większości, ponowne głosowanie nad tym samym programem Rządu odbywa się 48 godzin później. W drugim głosowaniu wystarcza większość zwykła.

Wotum zaufania – jedna z form kontroli Rady Ministrów przez Sejm. Powołany przez Prezydenta (w drodze art.154 ust.1 lub art. 155 ust.1 Konstytucji RP) lub Sejm (art.154 ust.3 Konstytucji RP) Prezes Rady Ministrów musi uzyskać dla swojego rządu wotum zaufania. W warunkach systemu parlamentarno-gabinetowego funkcjonowanie rządu jest uzależnione od uzyskania zaufania parlamentu (w Polsce Sejmu). Dlatego, niezależnie od tego, w którym kroku konstytucyjnym Prezydent powołał rząd, musi on ubiegać się o aprobatę Sejmu.
Większość zwykła - gdy podczas głosowania więcej osób biorących udział w głosowaniu opowiada się za wnioskiem niż przeciw. Głosy wstrzymujące się nie są wliczane do wyniku. W Sejmie RP większość głosowań nad ustawami odbywa się w trybie większości zwykłej. Minimalną liczbą głosów potrzebną do osiągnięcia większości zwykłej jest 1 głos.

Pozostali członkowie Rządu są mianowani (oraz odwoływani) przez króla na wniosek Przewodniczącego.

Inwestytura

Po uzyskaniu od Kongresu Deputowanych wotum zaufania, nowy Przewodniczący odbiera od króla nominację na specjalnej uroczystości odbywającej się tradycyjnie w Salonie Audiencji prywatnej rezydencji królewskiej - Pałacu Zarzuela (Palacio de la Zarzuela). Oprócz monarchy konieczna jest również obecność Najwyższego Notariusza Królestwa, czyli Ministra Sprawiedliwości.

Zdrada stanu – przestępstwo, zbrodnia godząca w najistotniejsze interesy państwa, jak udział obywatela w działaniach przeciw własnemu krajowi, próba obalenia jego rządu poprzez zamach stanu, uczestnictwo w działalności zmierzającej do uszczuplenia terytorium państwowego, próba zabójstwa głowy państwa.
Większość bezwzględna - gdy podczas głosowania liczba głosów za wnioskiem jest większa od sumy głosów przeciw i wstrzymujących się (aby wniosek został przyjęty, liczba osób popierających go musi stanowić więcej niż 50% wszystkich głosów). Większość bezwzględna jest wymagana np. w Sejmie do odrzucenia poprawki Senatu, ogłoszenia referendum ogólnokrajowego, czy uchwalenia tajności obrad.

Tekst przysięgi jest następujący:

Przysięgam wiernie i lojalnie wobec Króla wykonywać obowiązki Przewodniczącego Rządu, przestrzegać i pilnować przestrzegania Konstytucji jako najwyższego prawa Kraju oraz zachować w tajemnicy treść obrad Rady Ministrów.

W miejsce słowa Przysięgam można użyć słowa Obiecuję; reszta tekstu pozostaje wtedy bez zmian.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)