Preußen

SV Preußen (SV Preussen) – dwudziestowieczny żaglowiec – stalowy pięciomasztowa fregata, zbudowany w 1902 roku dla kompanii F. Laeisza, nazwę wziął od niemieckiej prowincji. Był jednym z najbardziej znanych windjammerów o największej ładowności. Jedyny pięciomasztowy statek o sześciu rejach na każdym maszcie w marynarce handlowej.

Do czasu zwodowania w 2000 roku "Royal Clippera" ("Gwarka") jedyny kiedykolwiek zbudowany pełnorejowy pięciomasztowiec.

Historia

Żaglowiec zwodowano wg projektu dr. inż. Georga Wilhelma Claussena 7 maja 1902 w Geestemünde, jako stalową, 5-masztową, 6-rejową fregatę, długość 147 m (kadłub 134 m), wysokość 68 m, 5081 BRT. Zatonął w 1910. Statek miał bardzo wysoką dzielność morską, mogąc żeglować przy najsilniejszych sztormach. W takich warunkach potrzeba było ośmiu marynarzy do obsługi 2-metrowego, podwójnego koła sterowego. Z powodzeniem woził saletrę z Chile, ustanawiając rekordy prędkości trasy. Z powodu wyglądu, wyjątkowości i nadzwyczajnej żeglowności nazywany przez marynarzy Królową Królowych Mórz. W 1903 okrążył świat, witany przez tłumy Nowojorczyków. Był dowodzony tylko przez dwóch kapitanów: Boye Richarda Petersena (11 rejsów) i Jochima Nissena (2 rejsy i ostatni, zakończony katastrofą)

6 listopada 1910, w 14. rejsie, wioząc ładunek m.in. pianin do Chile, zderzył się z małym brytyjskim parowcem "Brighton" 8 mil od Newhaven. Wbrew przepisom, kapitan parowca próbował przeciąć kurs żaglowca przed jego dziobem, nie doceniając jego znacznej prędkości, osiągającej 16 węzłów (30 km/h). "Preußen" został poważnie uszkodzony, tracąc m.in. bukszpryt i pierwszy maszt stał się niezdolny do dalszej żeglugi. "Brighton" zawrócił do Newhaven po pomoc, której udzielił holownik "Alert". Niestety, listopadowa aura uniemożliwiała dalszą żeglugę i próby odholowania statku do portu w Dover. Zamierzano zakotwiczyć uszkodzoną jednostkę, jednak po zerwaniu obu łańcuchów kotwicznych statek został zepchnięty na skały w Zatoce Crab, gdzie zatonął. Uratowano załogę, część ładunku i wyposażenia, niemniej sam wrak został uznany za niemożliwy do wydobycia. Spoczywa na głębokości 6 m na pozycji 51°8.02′N 1°22.17′E / 51.13367°N 1.3695°E /. Kapitan statku "Brighton" został uznany winnym katastrofy i utracił prawo wykonywania zawodu.

Dane techniczne

W sprzyjających warunkach statek mógł osiągnąć prędkość 20 węzłów (37 km/h). Obsługiwany był przez 45-osobową załogę, wyposażony w dwie maszyny parowe napędzające pompy, maszynę wspomagającą ster, windę ładunkową i wciągarki. Brytyjscy marynarze uważali go za najszybszy statek żaglowy epoki pokliprowej, szybszy niż podobny w konstrukcji "Potosí".

Zobacz też

Linki zewnętrzne