Prezydenci Izraela - Polski Serwis Naukowy

Prezydent Państwa Izrael (hebr. נשיא מדינת ישראל, Nesi Medinat Israel) jest głową państwa Izrael. Odgrywa rolę jedynie ceremonialną, gdyż rzeczywista władza państwowa znajduje się w rękach premiera.

Obecnie prezydentem Izraela jest Szymon Peres.

Wybory

Prezydent jest wybierany na 7-letnią kadencję przez absolutną większość Knesetu (izraelski parlament). Jeżeli w ciągu trzech głosowań nie zostanie ona osiągnięta, wystarczy większość zwykła. Kandydatem może zostać każdy obywatel Izraela, mieszkający na terytorium tego państwa. Prezydent nie może zostać wybrany ponownie, na drugą kadencję.

Izrael (. W populacji liczącej 7,59 miliona większość stanowią . Drugą co do wielkości grupę stanowią Arabowie (20%). Mniejszą grupą etniczną są Samarytanie. Pod względem wyznaniowym w Izraelu występuje duże zróżnicowanie – obok Żydów (judaizm) mieszkają Arabowie (głównie muzułmanie), chrześcijanie i druzowie, jak również inne mniejsze grupy religijne.

Głowa państwa – osoba lub urząd reprezentujący suwerenność państwa. W większości przypadków uprawnienia głowy państwa są ograniczone oraz czysto tytularne i honorowe. Jest to organ zazwyczaj jednoosobowy, prosty, centralny, naczelny, kadencyjny, samodzielny, konstytucyjny, najczęściej nie posiadający charakteru przedstawicielskiego (nie jest przedstawicielem narodu, ale państwa). Działa permanentnie i najczęściej zaliczany jest do władzy wykonawczej. Głową państwa jest najczęściej monarcha lub prezydent.

Do niedawna prezydent był wybierany na 5-letnią kadencję i mógł pełnić swoje obowiązki przez dwie kolejne kadencje.

Prezydent nie jest politycznie odpowiedzialny przed nikim. Może samemu ustąpić z urzędu, jest także możliwe odwołanie prezydenta przez Kneset. Do tego wymagane jest przyjęcie uchwały, którą przyjmie co najmniej 3/4 składu parlamentu. Ustawa przewiduje możliwość odwołania prezydenta za złamanie prawa lub w przypadku niezdolności wykonywania obowiązków.

Dalia Itzik (hebr. דליה איציק, ur. 20 października 1952) - izraelska polityk, członkini Knesetu z listy partii Kadima i minister komunikacji w rządzie Ehuda Olmerta, w 2006 wybrana jako pierwsza kobieta na przewodniczącego (speakera) parlamentu, od 25 stycznia 2007 do czasu wyboru nowej głowy państwa (Szimona Peresa) pełniła obowiązki prezydenta w zastępstwie Mosze Kacawa, który przebywał na urlopie.

Ustawa Zasadnicza Izraela (Prawa Fundamentalne, Ustawy Zasadnicze,hebr. חוק יסוד) - jest zbiorem podstawowych pojedynczych ustaw, które regulują cały system prawny Izraela. Razem tworzą blok konstytucyjny, nie są jednak konstytucją spisaną w formie jednego dokumentu.

W Izraelu nie ma urzędu wiceprezydenta. W przypadku tymczasowej niezdolności pełnienia obowiązków lub ustąpienia z urzędu, jego obowiązki przejmuje przewodniczący Knesetu.

Więcej szczegółów zawiera Ustawa Zasadnicza Prezydent Państwa (uchwalona 16 lipca 1964).

Pełnomocnictwa i rola prezydenta

Schemat systemu politycznego Izraela

Rola prezydenta Izraela jest ograniczona i dużo mniejsza niż w innych państwach; pełni on funkcje reprezentacyjne i formalne oraz:

Parlament - w państwach o demokratycznych systemach władzy, jest to najwyższy organ przedstawicielski, a jednocześnie zasadniczy organ władzy ustawodawczej.

Szymon Peres ?/i (hebr. שמעון פרס, ang. Shimon Peres, ur. 2 sierpnia 1923 r. w Wiszniewie w Polsce, obecnie Białoruś, jako Szymon Perski) – dziewiąty, obecny prezydent państwa Izrael. Peres był dwukrotnie premierem Izraela (od 22 kwietnia 1977 do 21 czerwca 1977 i od 14 września 1984 do 20 października 1986 r.) i raz pełniącym obowiązki premiera tego państwa (od 4 listopada 1995 do 18 czerwca 1996). Ponadto piastował funkcje ministerialne w 12 rządach, a jego kariera polityczna rozciąga się na okres ponad 66 lat. Peres po raz pierwszy został deputowanym do Knessetu (izraelskiego parlamentu) w 1959 r. i - poza trzymiesięczną przerwą na początku 2006 r. - sprawował mandat członka izby aż do 2007 r., kiedy to został wybrany prezydentem.

Podpisuje każdą ustawę.

Wybiera członka Knesetu, któremu powierza misję sformowania rządu.

Zatwierdza i przyjmuje zagranicznych dyplomatów.

Podpisuje zatwierdzone przez Kneset porozumienia i umowy międzynarodowe.

Powołuje sędziów, w tym członków składu Sądu Najwyższego.

Powołuje dyrektora Banku Izraela i innych urzędników państwowych (na radzie rządu).

Na wniosek Knesetu powołuje Kontrolera Państwowego.

Oprócz tego, prezydent ma prawo ogłaszania amnestii dla przestępców i łagodzenia wyroków sądowych.

Kadima (hebr. קדימה) – partia polityczna działająca w Izraelu, założona 21 listopada 2005 roku przez Ariela Szarona. Początkowo do partii należeli najbliżsi współpracownicy Szarona z partii Likud. Następnie dołączyli do niej niektórzy posłowie z Partii Pracy. Jest największym ugrupowaniem w izraelskim parlamencie – Knesecie, posiada 28 na 120 deputowanych.

Państwo Izrael (hebr. מדינת ישראל, Medinat Israel, arab. دولة إسرائيل, Dawlat Israil) jest republiką demokratyczną parlamentarno-gabinetową, w której większość władzy wykonawczej spoczywa w rękach premiera, stojącego na czele rządu. Prezydent pełni role głównie ceremonialne i reprezentacyjne. Władza ustawodawcza jest podzielona pomiędzy rząd i parlament. Izraelski parlament (Kneset) jest jednoizbowy (unikameralizm), a wybory do niego odbywają się co 4 lata. Mandaty rozdzielane są za pomocą systemu proporcjonalnego (metoda Bader-Ofera), pomiędzy tymi listami partii politycznych, które przekroczyły, niewielki próg wyborczy - 2%. Władza sądownicza sprawowana jest przez niezawisłe sądy.

Lista prezydentów Izraela i pełniących tę funkcję

Prezydenci Izraela w porządku chronologicznym:

Chaim Weizmann, (bezpartyjny): od 15 lutego 1948 do 9 listopada 1952 (zmarł przed upływem kadencji)

Yosef Sprinzak, (Mapai), (przewodniczący Knesetu, p.o.): od 10 listopada do 16 grudnia 1952

Icchak Ben-Zwi, (Mapai): od 16 grudnia 1952 do 23 kwietnia 1963 (zmarł przed upływem kadencji)

Kadish Luz, (Mapai), (przewodniczący Knesetu, p.o.): od 24 kwietnia do 20 maja 1963

Zalman Szazar, (Mapai, Partia Pracy): od 21 maja 1963 do 24 maja 1973

Efraim Kacir, (Partia Pracy): od 24 maja 1973 do 29 maja 1978

Icchak Nawon, (Partia Pracy): od 29 maja 1978 do 5 maja 1983

Chaim Herzog, (Partia Pracy): od 5 maja 1983 do 13 maja 1993

Ezer Weizman, (Likud): od 13 maja 1993 do 13 maja 2000 (ustąpił z urzędu)

Avraham Burg, (Partia Pracy), (przewodniczący Knesetu, p.o.): od 13 maja do 1 sierpnia 2000

Mosze Kacaw, (Likud): od 1 sierpnia 2000 do 29 czerwca 2007 (ustąpił z urzędu)

Dalia Itzik, (Kadima) (przewodnicząca Knesetu, p.o.): od 25 stycznia do 15 lipca 2007

Szymon Peres, (Kadima): od 15 lipca 2007

Przypisy

Strona Knesetu, Basic Law: The President of the State {ang.) [dostęp 09.03.2012]

Zobacz też

Ustrój polityczny Izraela

Źródła

Rulers.org

Linki zewnętrzne

Strona Prezydenta Państwa Izrael