|
|
|
Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku
 RSS
Dodaj do:
Warto przeczytać: Animacje przedstawiające 45 głosek języka polskiego i ponad 70 wad wymowy można obejrzeć i wysłuchać na internetowym portalu fonetyki www.fonem.eu . Nad animacjami, z których skorzystają zarówno studenci i wykładowcy logopedii, jak i terapeuci, praco... Przedłużono nabór abstraktów prac badawczych do sesji posterowej, która będzie prezentowana w czasie piątej edycji konferencji Bioinnovation International Summit. Abstrakty można zgłaszać do 10 września. Konferencja, która odbędzie się 21 i 22 października w T... Naukowcy, których prace są finansowane ze środków unijnych, odkryli, że komórki macierzyste z jednego z głównych organów układu immunologicznego mogą zostać przeprogramowane w celu stworzenia komórek macierzystych mieszków włosowych. Kluczem jest zmiana środowisk... Gra w piłkę nożną dwa razy w tygodniu pomaga znacznie obniżyć ciśnienie tętnicze, ustabilizować tętno i pozbyć się tkanki tłuszczowej - przekonują duńscy naukowcy. Jak podaje serwis Science Daily, badacze uważają tę formę aktywności fizyczn... Unijni naukowcy odkryli prostą sztuczkę, dzięki której białka w komórkach mogą zostać prawidłowo rozmieszczone. Co więcej zespół wykazał, w jaki sposób odkrycie może przyczynić się do opracowania nowych metod leczenia nowotworów. Badania, których wy...
Ostatnio na Forum:
Dyskusje
8
odp.
4
odp.
7
odp. Reklama:
 Proces fonetycznyCzy wiesz że...? Przegłos inaczej metafonia (umlaut – z niem. ) to wymiana samogłosek w temacie (np. w języku niemieckim i praindoeuropejskim) jak również proces fonetyczny w wyniku którego przegłos się pojawia, np. przegłos lechicki. Zanik końcowej spółgłoski - proces fonetyczny (rodzaj apokopy, który zaszedł np. w łacinie, w języku prasłowiańskim (np. -os > -o w rodzaju nijakim) i który trzeba uwzględniać przy czytaniu francuskiego (Bordeaux /bordo/, Carnot /Karno/). Proces fonetyczny (zjawisko fonetyczne) – zmiana języka w zakresie fonetyki. Wyróżnia się procesy zależne od pozycji i niezależne. Jedną z przyczyn procesów fonetycznych może być wpływ podłoża językowego (substratu językowego) na superstrat językowy. Podstawowe zależne Proteza (z greckiego pro- - "przed-" + thesis - "postawienie") - proces fonetyczny polegający na pojawieniu się etymologicznie nieuzasadnionej głoski lub grupy głosek w nagłosie (na początku wyrazu). Np. w gwarach polskich harak hameryka (preaspiracja), Jagata, janioł (prejotacja), łowies (prelabializacja), w języku język czeskim: voko (literackie: oko), vono (ono), vokno (okno). Dla języka greckiego, a także późnej łaciny i niektórych innych języków indoeuropejskich charakterystyczna jest natomiast proteza wokaliczna.
Upodobnienie fonetyczne (asymilacja fonetyczna, inaczej uwarunkowania pozycyjne głosek) - jeden z podstawowych zależnych procesów fonetycznych, polegający na upodobnieniu sąsiednich głosek. Upodobnieniem takim określa się przekształcenie postaci fonetycznej danego wyrazu pod wpływem sąsiadujących ze sobą głosek. Istotą każdego upodobnienia fonetycznego jest koartykulacja, której mechanizm działania polega na wpływie danej głoski na sposób artykulacji głosek, które z nią sąsiadują. Można tu wyróżnić: Zmiękczenie i pokrewne Powstawanie głosek Zanik głosek Związane z dźwięcznością Wzdłużenie zastępcze – proces fonetyczny, w wyniku którego samogłoska staje się długa, aby zachować energię potrzebną na wypowiedzenie wyrazu, kiedy następna samogłoska zanikła. Zaszło np. w łacinie, języku fińskim i w języku polskim (przy zaniku jerów). Podobnie jak wokalizacja jerów jest wynikiem wyrównań kompensacyjnych. Przy wzdłużeniu zastępczym zanikający jer oddaje swój iloczas samogłosce pełnej – powodując jej wzdłużenie.
Kontrakcja - ściągnięcie dwóch samogłosek (sąsiadujących lub rozdzielonych spółgłoską) w jedną. Zaszła np. w języku polskim (grasz < grajesz, zobacz powstanie i rozwój języka polskiego). Związane z dwugłoskami Związane z iloczasem Inne Asybilacja – proces fonetyczny, w wyniku którego spółgłoski zwarte zmieniają się w zwarto-szczelinowe i szczelinowe. Często następuje wraz z palatalizacją. Np. t > ć (język polski), k > č` > c > s (łacina), k > č` lub c` (język prasłowiański).
Przesuwka spółgłoskowa - w językoznawstwie diachronicznym zespół bezpośrednio ze sobą powiązanych zmian fonetycznych dotyczących całych klas spółgłosek w danym języku.
Czy wiesz że...? beta Monoftongizacja (od gr. μονόφθογγος monophthongos - "jednobrzmiący") – proces fonetyczny polegający na przekształcaniu się dyftongów w pojedyncze samogłoski (monoftongi). Monoftongizacja zaszła między innymi w łacinie i języku prasłowiańskim.
Dyftongizacja – proces powstawania dwugłosek z monoftongów. Występuje np. w języku czeskim (np. u: > ou) i w pewnych gwarach polskich, np. podhalańskiej.
Itacyzm (od gr. eta, "litera eta") - proces fonetyczny polegający na zwężeniu długiego /E/ otwartego (oznaczanego w języku greckim literą eta) i ujednoliceniu się jej z samogłoską /I/. W nowogreckim "η, υ, ει, οι, ηι, υι" wymawiane są jako "i". "Hoi polloi" wymawiane jest jako "i polli".
Odpodobnienie (dysymilacja) - jeden z podstawowych zależnych procesów fonetycznych, polegająca na zaniku podobieństwa głosek (niekoniecznie sąsiednich).
Skracanie samogłoski przed samogłoską - łac. vocalis ante vocalem corripitur - prawo fonetyki łacińskiej, na którego mocy samogłoska długa ulega automatycznemu skróceniu, jeśli znajdzie się w pozycji przed inną samogłoską.
Labializacja (od łac. labialis wargowy) - zjawisko zaokrąglenia warg przy artykulacji samogłosek lub spółgłosek. Obecna np. w pewnych dialektach polskich (np. małopolskim, śląskim oraz wielkopolskim - zaznaczana w nagłosie przez u, bądź częściej ł) oraz w języku kaszubskim, językach kaukaskich, języku praindoeuropejskim.
Uproszczenie grup spólgłoskowych - proces fonetyczny, który zaszedł np. w języku polskim (np. cztwarty > czwarty) i w języku prasłowiańskim (np. ps. sъpnъ (sъpati (>pol. spać) + -nъ) > sъnъ > pol. sen). W większości polskich wyrazów więcej jest spółgłosek niż samogłosek.W jednym wyrazie często sąsiaduje ze sobą kilka spółgłosek-tworzą one tzw.grupę spółgłoskową.Przy szybkiej wymowie niektóre spółgłoski w takiej grupie nie są wymawiane.Zjawisko to nosi nazwę uproszczenia grupy spółgłoskowej. Powyższa treść oraz zamieszczone w niej powiązane definicje/pojęcia - udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń.
Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania
Wszystkie hasła znajdujące się w naszym mirrorze Wikipedii mają znaczenie informacyjne i edukacyjne. Nie mogą być traktowane jako porady. |
