Proces indywiduacji - Polski Serwis Naukowy

Proces indywiduacji (łac. individuum - jednostka, coś niepodzielnego) - rozwój psychiczny, stawanie się całością, a szczególnie proces ku temu prowadzący. Ostateczny cel procesu indywiduacji to jaźń.

W analizie psychologicznej C.G.Junga proces indywiduacji pojawił się jako konsekwencja analizy snów, której główna teza brzmiała iż podczas snu dusza 'pracuje' nad uzyskaniem owej integralności.

Terminologia

Indywiduacja w znaczeniu węższym:

naturalny autonomiczny proces przebiegający bez udziału świadomości i refleksji

Jerzy Prokopiuk (ur. 5 czerwca 1931 w Warszawie) – gnostyk, antropozof, pisarz-eseista, tłumacz literatury naukowej i pięknej, redaktor naczelny portalu Gnosis (od 1991 roku). Wprowadził do Polski poprzez przekłady i eseje myśl szwajcarskiego psychologa i psychiatry Carla Gustava Junga.

Abstrakcja, abstrahowanie jest to jedna z operacji umysłowych, także proces uczenia się pojęć. Proces abstrahowania polega na pomijaniu różnic między egzemplarzami danego zbioru i wyodrębnianiu ich cech wspólnych

Indywiduacja w znaczeniu szerszym:

proces przebiegający świadomie z aktywnym zaangażowaniem człowieka

Fazy

W ramach procesu indywiduacji rozróżnić można dwie fazy:

faza pierwsza polega na przystosowaniu się do rzeczywistości zewnętrznej i ma charakter inicjacyjny

faza druga polega na przystosowaniu się do rzeczywistości wewnętrznej i przebiega w przestrzeni archetypów i symboli. Jest to spotkanie z własną duszą, aspektem męskości i kobiecości, animą i animusem

Indywiduacja kobiety

Pia Skogemann wyróżniła następujące , kolejno zachodzące, fazy procesu indywiduacji u kobiet

Jaźń (niem. das Selbst) - jest osią, wokół której organizuje się struktura psychiczna człowieka. Jest odpowiedzialna za przepływ energii z części świadomej do nieświadomej i odwrotnie. Pełni funkcję integrującą. Celem Jaźni jest własne urzeczywistnienie w procesie teleologicznym (celowościowym), ale w trakcie rozwoju jednostki elementem pośredniczącym na tej drodze jest wytworzenie "ja" ( czyli ego ).

Carl Gustav Jung (ur. 26 lipca 1875 w Kesswil w Szwajcarii, zm. 6 czerwca 1961 w Zurychu) – szwajcarski psychiatra i psycholog. Był twórcą psychologii głębi, na bazie której stworzył własną koncepcję nazywaną psychologią analityczną (stanowiącą częściową krytykę psychoanalizy). Wprowadził pojęcia nieświadomości zbiorowej, synchroniczności oraz archetypu, które odegrały także wielką rolę w naukach o kulturze.

Znak ze świata przyrody
Konfrontacja z postaciami rodziców
Kochanek ze swiata przyrody
Cień
Ostateczne zstąpienie do nadiru
Powrót do znanego swiata

Alchemia

Carl Gustav Jung poddał badaniom literaturę alchemiczną . W ich wyniku średniowieczne nauki alchemików zinterpretował jako symboliczne opisy psychicznego procesu przemiany, analogicznego do indywiduacji. Reakcje i substancje chemiczne odpowiadają nieświadomym treściom i zachodzącym w psychice procesom.

Anima i animus – archetypy psychiki w psychologii analitycznej Carla Gustava Junga. Element, który jest przeciwieństwem i dopełnieniem persony. Harmonijny rozwój osobowości wymaga obecności obydwu tych pierwiastków i równowagi między nimi.

Alchemia – przednaukowa praktyka łącząca elementy zawarte obecnie w chemii, fizyce, sztuce, semiotyce, psychologii, metalurgii, medycynie, astrologii, mistycyzmie i religii. Wspólnym celem alchemików było odkrycie metody transmutacji ołowiu w złoto (kamień filozoficzny), lekarstwa na wszelkie choroby (panaceum) oraz eliksiru nieśmiertelności. Alchemię można uważać za bezpośredniego przodka współczesnej chemii.

Inne znaczenia

W analizie językowej indywiduacja stanowi przeciwieństwo abstrakcji.

Bibliografia

Jerzy Prokopiuk, C.G.Jung, czyli gnoza XX wieku, w C.G. Jung Archetypy i symbole

Przypisy

Leszek Kolankiewicz: Wstęp. Carl Gustaw Jung - wędrowiec Wschodu. W: Carl Gustav Jung: Podróż na Wschód. Leszek Kolankiewicz (red.). Wyd. 1. Warszawa: Wydawnictwo Pusty Obłok, 1989, s. 12. ISBN 83-85041-09-5.
Indywiduacja kobiety. W: Pia Skogemann: Kobiecość w rozwoju. Peter Billing (tł.). Wyd. 1. Warszawa: Wydawnictwo Psychologii i Kultury ENETEIA, 1995, s. 101-154, seria: Biblioteka jungowska .Tom 3. ISBN 83-85713-02-6.
Indywiduacja kobiety. W: Pia Skogemann: Kobiecość w rozwoju. Peter Billing (tł.). Wyd. 1. Warszawa: Wydawnictwo Psychologii i Kultury ENETEIA, 1995, s. 119, seria: Biblioteka jungowska .Tom 3. ISBN 83-85713-02-6.