Protel, protel grzywiasty, hiena grzywiasta (Proteles cristata) – gatunek drapieżnego ssaka z rodziny hienowatych. Jedyny przedstawiciel rodzaju Proteles.

Występowanie

Występuje wyłącznie na kontynencie afrykańskim. Gatunek rozbity jest na dwie odseparowane populacje. Jedna zamieszkuje południowa Afrykę (RPA, Namibia, Botswana, Zimbabwe, południowa Angola, południowa Zambia i południowo-wschodni Mozambik). Druga występuje bardziej na północ (centralna Tanzania, północno-wschodnia Uganda, Kenia, Somalia, Etiopia, Sudan, aż do południowej granicy Egiptu). Zamieszkuje otwarte, trawiaste obszary z odosobnionymi zagajnikami i zakrzaczeniami. Znajdywany jest także na sawannach i obszarach górzystych, ale nigdy w lasach i na pustyni.

Wygląd

Jest ssakiem średniej wielkości o masie od 8 do 14 kg i długości 80-105 cm (ogon – do 30 cm). Jest mniejszy od innych hien co pozwala na jego łatwą identyfikację. Ponadto w odróżnieniu od innych hien mają po pięć palców na przednich łapach. Samice są tej samej wielkości co samce.

Protel

Protel ma gęste futro z szorstkim podkładem o barwie żółto-białej, szarej i rudawej z ciemnymi pasami. Na grzbiecie występuje pięć poprzecznych czarnych pasów oraz ciemna biegnąca wzdłuż grzbietu grzywa, która jeży gdy zwierzę chce się wydać większym niż jest. Podobne pasy występują na nogach zwierzęcia i jego szyi. Sierść w części twarzowej jest krótka i jasna, na reszcie ciała długa. Sam pysk jest ciemnobrązowy i wyraźnie odcina się od pozostałej części głowy. Pysk jest mocny z uzębieniem typowym dla drapieżników, ale jego zęby trzonowe często są zredukowane i ich liczba jest zmienna. Uszy i oczy są bardzo duże w stosunku do wielkości zwierzęcia. Ma bardzo szeroki język, który wytwarza lepką ślinę używaną do łowienia termitów.