Przełęcz Kłodzka - Polski Serwis Naukowy

Przełęcz Kłodzka (niem. Heinrichswalder Pass, Pass von Neudeck, Neudecker Pass) – przełęcz na wysokości 483 m n.p.m. w południowo-zachodniej Polsce, w Sudetach, między Sudetami Środkowymi a Sudetami Wschodnimi.

Charakterystyka

Przełęcz położna jest na wschód od miejscowości Podzamek. Stanowi szerokie odkryte siodło o stromych zboczach i łagodniejszych podejściach, wcinające się między Góry Bardzkie i Góry Złote i oddzielające tym samym Sudety Środkowe od Sudetów Wschodnich. Podłoże przełęczy tworzą górnokarbońskie granodioryty i tonality masywu kłodzko-złotostockiego, pokryte plejstoceńskimi glinami zwałowymi i osadami deluwialnymi. Od południowej strony występuje niewielka soczewka hornfelsów. Ze względu na budowę przełęcz należy do najbardziej interesujących geologicznie miejsc w Sudetach. Obszar w pobliżu przełęczy zajmują łąki i pola uprawne, w górnej części północne skrzydło przełęczy porasta las świerkowy regla dolnego, z domieszką drzew liściastych. Przez przełęcz prowadzi droga nr 46 łącząca Kłodzko ze Złotym Stokiem i dalej z południową częścią województwa opolskiego, autostradą A4 i drogą krajową nr 94 (E40).

Sudety Wschodnie (332.6) (cz. Jesenická oblast, Východní Sudety, Východosudetská oblast, niem. Ostsudeten) - pasma górskie w południowo-zachodniej Polsce i północnej części Czech, wschodnia część Sudetów będąca częścią prowincji Masywu Czeskiego.

Masyw kłodzko-złotostocki – sierpokształtna intruzja granitoidowa, położona na granicy między metamorfikiem wschodniej części kopuły orlicko-śnieżnickiej – metamorfikiem Lądka i Śnieżnika (Góry Złote i Krowiarki) od południowego wschodu, strukturą bardzką od zachodu oraz metamorfikiem kłodzkim od południowego zachodu. Struktura związana z orogenezą hercyńską, powstała w paleozoiku 260-270 milionów lat temu w trakcie plutonizmu granitoidowego. Jego apofizy sięgają w głąb Gór Bardzkich (struktury Bardzkiej) aż po Bardo.

Inne

Na przełęczy znajdują się pozostałości po nieczynnej piaskowni.

Dawniej przełęcz mała nazwy: Heinrichswalder Pass, Pass von Neudeck, Neudecker Pass.

Ciekawostki

W przeszłości przez przełęcz prowadził stary trakt handlowy łączący Czechy ze Śląskiem i Małopolską.

Przełęcz posiadała znaczenie strategiczne, podczas wojen napoleońskich w kwietniu 1807 r o jej opanowanie toczyły się uporczywe walki.

Przez przełęcz w okresie zlodowacenia środkowopolskiego do wnętrza Kotliny Kłodzkiej, wtargnął lądolód. Jego ślady są dobrze widoczne, w postaci rozległej terasy kemowej. W profilu piaskowni widoczne są trzy horyzonty moreny dennej, podścielonej osadami oraz dwa wały moreny końcowej, z tkwiącymi w niej sjenitowymi głazami.

Przez przełęcz w 1846 r. zbududowno nową drogę, która po modernizacjach służy do dzisiaj.

Turystyka

Przez przełęcz prowadzi szlak turystyczny:

Bardo (niem. Wartha) – miasto w woj. dolnośląskim, w powiecie ząbkowickim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Bardo, nad Nysą Kłodzką. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. wałbrzyskiego.

Droga krajowa nr 94 (DK94) – droga krajowa będąca bezpłatną trasą alternatywną dla autostrady A4. DK94 w znacznej części jest poprowadzona starą trasą DK4. Po całkowitym wybudowaniu autostrady A4 na odcinku Zgorzelec – Szarów dawna droga DK4 na odcinku od Zgorzelca do Targowiska w Małopolsce, nabrała znaczenia drugorzędnego i pełni funkcję trasy zapasowej; może okazać się przydatna w razie ewentualnego powstania wypadku lub innego źródła zaburzającego ruch na A4. Przebiega przez województwa: dolnośląskie, opolskie, śląskie oraz małopolskie.

– niebieski szlak z Barda do Lądka-Zdroju, będący częścią szlaku długodystansowego E3.

Rejon przełęczy jest widokowy, a sama przełęcz stanowi punkt widokowy, z której roztacza się panorama ziemi kłodzkiej. Na przełęczy znajduje się przystanek PKS oraz parking.

Bibliografia

Krzysztof Radwański, Marcin Szymczak (red.): Atlas gór Polski. Sudety. Karpaty. Góry Świętokrzyskie. Warszawa: ExpressMap, 2008, s. 93. ISBN 836-0120-64-1.
M. Staffa; Przewodnik turystyczny: Wędrówka przez Sudety Środkowe: Góry Wałbrzyskie - Góry Suche - Góry Sowie - Góry Bardzkie; Wyd.PTTK "Kraj"; Warszawa/Kraków 1982r; ISBN 830-0004-76-9

Linki zewnętrzne

Góry Bardzkie-mapa

Śląsk (śl. Ślůnsk, niem. Schlesien, dś. Schläsing, czes. Slezsko, łac. Silesia) – region i kraina historyczna położona w Europie Środkowej, na terenie Polski, Czech i Niemiec. Ta historyczna kraina dzieli się na Dolny i Górny Śląsk oraz Śląsk Cieszyński. Historyczną stolicą Śląska jest Wrocław.

Podzamek – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie kłodzkim, w gminie Kłodzko, położona przy szosie Kłodzko - Złoty Stok poniżej Przełęczy Kłodzkiej.