Przełęcz pod Kopą - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy przełęczy w Tatrach Bielskich. Zapoznaj się również z: Przełęcz pod Kopą Kondracką.

Przełęcz pod Kopą z Zadnich Koperszadów. Od lewej: Niżnia Przełęcz pod Kopą, Mała Biała Kopka, Pośrednia Przełęcz pod Kopą

Niżnia Przełęcz pod Kopą, w tle Szalony Wierch, po lewej Hawrań

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
Przełęcz pod Kopą

Przełęcz pod Kopą, Niżnia Przełęcz pod Kopą (słow. Kopské sedlo, niem. Kopapass, węg. Kopa-hágó) – szeroka, trawiasta przełęcz w głównej grani Tatr (1750 m n.p.m.). Przełęcz jest granicą pomiędzy Tatrami Wysokimi i Bielskimi.

Szalony Wierch, dawniej Głupi Wierch (słow. Hlúpy vrch, Šialený vrch, niem. Thörichter Gern, Törichter Gern, Ternichter Gern, węg. Bolond Gerő) – trzeci pod względem wysokości (2061 m n.p.m.) szczyt Tatr Bielskich na Słowacji. Wznosi się we wschodniej części pasma i jest oddzielony od Płaczliwej Skały Szeroką Przełęczą Bielską, a od Zadnich Jatek Szaloną Przełęczą. Jest jednym z końców odcinka wspólnego grani głównej Tatr oraz grani głównej Tatr Bielskich (drugim jest Hawrań).

Szalony Przechód lub Głupi Przechód (słow. Vyšné Kopské sedlo) – położona na wysokości 1934 m płytka przełęcz w północnej grani Szalonego Wierchu (2061 m) w Tatrach Bielskich. Grań ta łączy Tatry Bielskie z Jagnięcym Szczytem w Tatrach Wysokich. W południowym kierunku od Szalonego Przechodu znajduje się w niej jeszcze druga, głębsza Przełęcz pod Kopą (1750 m). Obydwie te przełęcze oddzielone są niewysoką, skalistą czubą. Zachodnie stoki spod Szalonego Przechodu opadają do Doliny Zadnich Koperszadów, wschodnie do Doliny Przednich Koperszadów.

Poprowadzono przez nią znakowany szlak turystyczny, łączący Dolinę Zadnich Koperszadów (Zadné Meďodoly, odgałęzienie Doliny Jaworowej) z Doliną Białych Stawów (dolina Bielych plies, odgałęzienie Doliny Kieżmarskiej). Zbocza zachodnie z przełęczy opadają do Zadnich Koperszadów, zaś wschodnie do Doliny Przednich Koperszadów (Predné Meďodoly), innego odgałęzienia Doliny Kieżmarskiej, od Doliny Białych Stawów oddzielonego Bielską Kopą.

Tatry Bielskie (słow. Belianske Tatry, węg. Bélai-havasok) – położone na Słowacji pasmo górskie, część Tatr ustawiona poprzecznie do grani głównej Tatr. Łączy się z nią przez Przełęcz pod Kopą (Kopské sedlo).

Wyżnia Przełęcz pod Kopą (słow. Predné kopské sedlo, 1778 m n.p.m.) – szeroka, trawiasta przełęcz na północno-wschodnim krańcu Tatr Wysokich. Wspólnie z Niżnią Przełęczą pod Kopą (Kopské sedlo, 1750 m) i Pośrednią Przełęczą pod Kopą (Zadné kopské sedlo, ok. 1770 m) tworzy szerokie obniżenie Przełęczy pod Kopą.

Przełęcz pod Kopą znajduje się pomiędzy znajdującym się w Tatrach Wysokich Jagnięcym Szczytem (Jahňaci štít) oraz Koperszadzką Granią a należącym do Tatr Bielskich Szalonym Wierchem (Hlúpý). Nazwa przełęczy pochodzi od leżącej w pobliżu Bielskiej Kopy.

Przejście było znane i używane od dawna. Korzystali z niego pasterze i myśliwi. Pierwsze odnotowane przejście zimowe – Theodor Wundt i przewodnik Jakob Horvay, 16 kwietnia 1884 r.

Jagnięcy Szczyt (słow. Jahňací štít, niem. Weißseespitze) – szczyt o wysokości 2230 m n.p.m., najbardziej na północny wschód wysunięty wierzchołek głównej grani Tatr Wysokich (Szalony Wierch znajduje się już w Tatrach Bielskich).

Zofia Radwańska-Paryska (ur. 3 maja 1901 w Warszawie, zm. 24 października 2001 w Zakopanem) – botaniczka, taterniczka, pisarka. Żona i współtowarzyszka pracy Witolda Henryka Paryskiego.

Przełęcz pod Kopą jest nietypowo ukształtowaną przełęczą – stanowi miejsce, w którym spotykają się trzy granie, tworząc trzy obniżenia grzbietów. Najniższym punktem siodła jest Niżnia Przełęcz pod Kopą (Kopské sedlo, 1750 m) i do tego punktu odnosi się nazwa Przełęcz pod Kopą. Dwa pozostałe obniżenia to Pośrednia Przełęcz pod Kopą (Zadné kopské sedlo, ok. 1770 m) i Wyżnia Przełęcz pod Kopą (Predné kopské sedlo, 1778 m). Przełęcze Pośrednia i Niżnia leżą w grani głównej, pomiędzy nimi zaś znajduje się Mała Biała Kopka (Kopský hrb, 1773 m). Przełęcz Wyżnia znajduje się w bocznym grzbiecie i oddziela Koperszadzką Grań od Bielskiej Kopy. Grzbiet Kopy łączy się z główną granią ok. 100 m na południe od Pośredniej Przełęczy pod Kopą.

Dolina Białych Stawów (słow. dolina Bielych plies) – tatrzańska morenowa dolina należąca do systemu Doliny Kieżmarskiej (dolina Kežmarskej Bielej vody), położona pomiędzy Doliną Przednich Koperszadów (Predné Meďodoly) a Doliną Zieloną Kieżmarską (dolina Zeleného plesa).

Bielska Kopa, dawniej po prostu Kopa (słow. Belanská kopa, Belianska kopa, niem. Durlsberg, węg. Bélai-do, 1833 m n.p.m.) – mało wybitny szczyt na północno-wschodnim krańcu Tatr Wysokich, w krótkiej bocznej grani odchodzącej od grani głównej w dolnej części Koperszadzkiej Grani.

Szlaki turystyczne

Czasy przejścia podane na podstawie mapy. – niebieski szlak z Doliny Białych Stawów przez Wyżnią Przełęcz pod Kopą na Przełęcz pod Kopą, stąd Doliną Zadnich Koperszadów i Doliną Jaworową do Jaworzyny Spiskiej.

Czas przejścia znad Wielkiego Białego Stawu na przełęcz: 45 min, ↓ 35 min

Czas przejścia z przełęczy do Jaworzyny Spiskiej: 2:30 h, ↑ 3 h

– czerwony szlak (kontynuacja Magistrali Tatrzańskiej) z Doliny Białych Stawów przez Przełęcz pod Kopą, Szalony Przechód i Szeroką Przełęcz Bielską do Zdziaru.

Czas przejścia znad Wielkiego Białego Stawu na przełęcz: 45 min, ↓ 35 min

Czas przejścia z przełęczy do Zdziaru: 3:30 h, ↑ 4 h

Przypisy

Zofia Radwańska-Paryska, Witold Henryk Paryski: Wielka encyklopedia tatrzańska. Poronin: Wydawnictwo Górskie, 2004. ISBN 83-7104-009-1.
Witold Henryk Paryski: Tatry Wysokie. Przewodnik taternicki. Część XXIV. Czerwona Turnia – Przełęcz pod Kopą. Warszawa: Sport i Turystyka, 1984. ISBN 83-217-2472-8.
Tomasz Nodzyński, Marta Cobel-Tokarska: Tatry Wysokie i Bielskie: polskie i słowackie. Warszawa: ExpressMap, 2007. ISBN 978-83-60120-88-0.
drogowskaz na Przełęczy pod Kopą

Bibliografia

Grzegorz Barczyk, Ryszard Jakubowski (red.), Adam Piechowski, Grażyna Żurawska: Bedeker tatrzański. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2000. ISBN 83-01-13184-5.

Dolina Przednich Koperszadów, Przednie Koperszady (słow. Predné Meďodoly) – północne odgałęzienie Doliny Kieżmarskiej (dolina Bielej vody Kežmarskej).

Theodor Wundt (ur. 1858 r. – zm. 15 sierpnia 1929 r. w Monachium) – zawodowy żołnierz, oficer armii pruskiej, nast. niemieckiej (doszedł do rangi generała). Jednocześnie znakomity alpinista niemiecki, który odegrał dużą rolę w dziejach taternictwa zimowego.

Panorama Doliny Zadnich Koperszadów z przełęczy. Po lewej Jagnięcy Szczyt, po prawej Hawrań