Przedmoście rumuńskie - Polski Serwis Naukowy

Pozycje wojsk polskich i niemieckich w przededniu wojny.

Przedmoście rumuńskie (dosł. teren przed mostami prowadzącymi do Rumunii) – we wrześniu 1939 roku obejmowało obszar Małopolski Wschodniej ograniczony od północnego zachodu rzekami Stryj i Dniestr. Obrona przedmościa rumuńskiego była to polska koncepcja militarna, której głównym założeniem taktycznym była obrona rejonu granicy z Węgrami i Rumunią przed armia niemiecką. Istotny element Planu Zachód.

III Rzesza Niemiecka (niem. Das Dritte Reich) – nieoficjalna nazwa państwa niemieckiego pod rządami NSDAP w latach 1933–1945 – oficjalnie państwo nosiło nazwę Rzesza Niemiecka (Deutsches Reich), używano także nazwy Rzesza Wielkoniemiecka (Großdeutsches Reich).

Wisła (łac. i ang. Vistula, niem. Weichsel) – najdłuższa rzeka Polski, o długości 1047 km. Jest także najdłuższą rzeką w zlewisku Morza Bałtyckiego.

Założenia koncepcji

W momencie, gdy dla Naczelnego Dowództwa Wojska Polskiego stało sie oczywiste, że wojna z hitlerowskimi Niemcami jest nieunikniona, planiści wojskowi stworzyli czysto defensywną strategię. Polegała ona na stopniowym wycofywaniu sił na południowy wschód wyczerpując wroga przez rozciągnięcie linii komunikacyjno-zaopatrzeniowych. Umożliwiło by to dalszą mobilizację, dozbrajanie i przeformowywanie polskich jednostek wojskowych.

Kraje bałtyckie (których mieszkańców niekiedy określa się jako Bałtów uwaga) - nazwa stosowana dla określenia trzech państw położonych nad Morzem Bałtyckim: Litwy, Łotwy i Estonii. Zajmują one powierzchnię 175,1 tys. km², zamieszkuje je 7,14 mln mieszkańców (2003).

Dniestr (ukr. Дністер, rum. Nistru, w starożytności gr. Tyras lub Nester), rzeka płynąca przez Ukrainę i Mołdawię (a w praktyce będąc granicą mołdawsko-naddniestrzańską). Rzeka należy do zlewiska Morza Czarnego. Długość - 1352 km, powierzchnia zlewni - ok. 68 tys. km².

Plan opierał się na trzech fazach. Ostatnia z nich miała opierać się na zgrupowaniu wszystkich dostępnych sił w jednym miejscu, swoistym bastionie, w którym toczono by walkę czekając na interwencję francuską i brytyjską.

Wśród koncepcji bastionu istniał pomysł utworzenia linii obronnej na północy, w okolicach państw nadbałtyckich, a także w rejonie błot poleskich. Jednakże wybrano koncepcję linii obronnej w rejonie Węgier i Rumunii, na tzw. przedmościu rumuńskim.

Losy bastionu w kampanii wrześniowej

Polska po 14 września 1939 r.

Po wybuchu wojny, polskie jednostki wycofywały sie na kolejne pozycje. Kiedy linia Wisły, Narwi i Sanu została przełamana, zdecydowano się zrealizować III fazę Planu Zachód. Plany pokrzyżowało jednak wejście Armii Czerwonej 17 września 1939. Ponadto 12 Armia radziecka operująca na południu była najlepiej wyposażoną i najsilniejszą armią spośród sił ZSRR. Polskie władze z Naczelnym Wodzem marszałkiem Edwardem Śmigłym-Rydzem przekroczyły granicę z Rumunią (gdzie zostały internowane) unikając niewoli radzieckiej.

Armia Czerwona, (Рабоче-Крестьянская Красная Армия, RKKA), od (ros. Советская армия, stosowane również tłumaczenie Armia Sowiecka) – siły zbrojne Rosji radzieckiej i Związku Radzieckiego, istniejące do grudnia 1991 (przemianowana m.in. na Siły Zbrojne Republiki Białorusi, Siły Zbrojne Federacji Rosyjskiej oraz Siły Zbrojne każdej z pozostałych republik ZSRR).

Edward Śmigły-Rydz, też: Edward Rydz, Edward Rydz-Śmigły, ps. Śmigły, Tarłowski, Adam Zawisza (ur. 11 marca 1886 w Brzeżanach, zm. 2 grudnia 1941 w Warszawie) – polski wojskowy i polityk, Marszałek Polski, Generalny Inspektor Sił Zbrojnych, Naczelny Wódz w wojnie obronnej 1939 roku, formalnie przez 17 dni następca prezydenta RP na wypadek opróżnienia się urzędu przed zawarciem pokoju.

Ostatecznie koncepcja obrony przedmościa rumuńskiego okazała się klęską, gdyż wszystkie siły tam zgromadzone zostały rozbite przez Armię Czerwoną, a pogłębiający się chaos na froncie zachodnim uniemożliwił już wcześniej ustanowienie jakiejkolwiek skutecznej linii obronnej na przedmościu rumuńskim. Ostatnią zorganizowaną zgodnie z planem pozycją obronną była linia Wisły, Narwi i Sanu.

Strategia - nauka o używaniu metod siłowych (bezpośrednio lub w postaci gróźb) w celu realizacji interesów politycznych. Bada dostępne środki militarne oraz koncepcje opisujące użycie tych środków.

Małopolska Wschodnia – w dwudziestoleciu międzywojennym potoczna nazwa części terytorium Polski obejmującej tereny trzech południowo-wschodnich województw: lwowskiego, tarnopolskiego i stanisławowskiego. Wcześniej, w zaborze austriackim, używano nazwy Galicja Wschodnia

Bibliografia

Wojciech Włodarkiewicz Przedmoście Rumuńskie 1939, Bellona 2001, ISBN/EAN 9788311092556

Nawet Aleksander Wielki by nie wygrał, wywiad Pawła Wrońskiego z prof. Marianem Zgórniakiem, Gazeta Wyborcza z 28 sierpnia 1999