Przedsiębiorstwo państwowe - Polski Serwis Naukowy

Przedsiębiorstwo państwowe - przedsiębiorstwo, którego wyłącznym właścicielem jest państwo, a ściślej rzecz biorąc Skarb Państwa. Jest osobą prawną, do której stosuje się przepisy ustawy z dnia 25.09.1981 r. o przedsiębiorstwach państwowych (Dz. U. z 2002 r. Nr 112, poz. 981). Należy je odróżnić od spółek kontrolowanych przez Skarb Państwa, które z prawnego punktu widzenia nie są przedsiębiorstwami państwowymi, ale spółkami uregulowanymi w Kodeksie spółek handlowych.

Spółka (łac. societas) rodzaj działalności osób fizycznych lub prawnych oparty na umowie albo statucie, a mający zazwyczaj na celu prowadzenie działalności gospodarczej.

Polska Żegluga Morska (PŻM, też Polsteam, Polish Steamship Company) – szczecińskie, państwowe przedsiębiorstwo armatorskie; najstarsze w Polsce, posiadające własną flotę 72 statków o łącznej nośności ok 2,1 mln DWT.

Przedsiębiorstwo państwowe może zostać przekształcone w jednoosobową spółkę Skarbu Państwa w drodze komercjalizacji, która jest zazwyczaj etapem poprzedzającym prywatyzację.

W Polsce oznaczenie "Przedsiębiorstwo Państwowe" miało wiele podmiotów o różnej skali działania, np. "Poczta Polska, Telegraf i Telefon PP", "PP Motozbyt", "PP Polmozbyt", "Państwowe Przedsiębiorstwo Komunikacji Samochodowej". W gospodarce PRL określenie "przedsiębiorstwo państwowe" należało do ogólnej kategorii opisującej jednostki gospodarki uspołecznionej, do której prócz "PP" należały także spółdzielnie oraz nieliczne spółki (np. "Baltona", założona jako sp.z o.o. w 1946).

Polska, oficjalnie Rzeczpospolita Polska – państwo położone w Europie Środkowej nad Morzem Bałtyckim. Graniczy z Niemcami (na zachodzie), Czechami i Słowacją (na południu), Ukrainą i Białorusią (na wschodzie), na północnym wschodzie z Litwą oraz na północy z Rosją (obwód kaliningradzki). Ponadto polska granica wyłącznej strefy ekonomicznej na Bałtyku graniczy ze strefami Danii i Szwecji.

Ministerstwo Skarbu Państwa, utworzone w Polsce 1 października 1996 w wyniku Reformy Centrum. Nowe ministerstwo przejęło część uprawnień z resortów:

Wg danych Ministerstwa Skarbu w 2011 w Polsce istnieje 28 czynnych przedsiębiorstw państwowych podlegających bezpośredniemu nadzorowi ministerstwa. Przykładem współcześnie funkcjonujących przedsiębiorstw, które zachowały tę formę prawną są: Przedsiębiorstwo Państwowe "Porty Lotnicze" i Polska Żegluga Morska.

Polska Rzeczpospolita Ludowa (PRL) - oficjalna nazwa państwa polskiego w latach 1952-1989. Uprzednio w latach 1945-1952 ten sam organizm państwowy funkcjonował jako podmiot prawa międzynarodowego pod nazwą Rzeczpospolita Polska. Zwana propagandowo Polską Ludową - był to kolokwialny eufemizm na okres monopartyjnych rządów PPR, a od 1948 PZPR w Polsce.

Jednoosobowa spółka skarbu państwa – spółka utworzona w wyniku komercjalizacji przedsiębiorstwa państwowego, której dokonuje Minister Skarbu Państwa na wniosek organu założycielskiego, dyrektora przedsiębiorstwa państwowego, rady pracowniczej lub z własnej inicjatywy.

Zobacz też

etatyzm

prywatyzacja

samorząd załogi przedsiębiorstwa państwowego

Przypisy

Wykaz przedsiębiorstw państwowych Ministerstwa Skarbu Państwa [ostatnia aktualizacja 2011-11-24].
Biuletyn Informacji Publicznej - Przedsiębiorstwo Państwowe "Porty Lotnicze" [dostęp z dnia 2012-02-06]

Literatura (podstawa prawna)

Dekret z dnia 3 stycznia 1947 r. o tworzeniu przedsiębiorstw państwowych (Dz. U. Nr 8, poz. 42,

Dz. U. z 1947 r. Nr 8, poz. 42)

Kodeks spółek handlowych (oficjalny skrót to K.s.h., w zawierająca przepisy normujące ustrój podmiotów prowadzących działalność gospodarczą - spółek handlowych, do których zaliczają się:

Przedsiębiorstwo Handlu Zagranicznego "Baltona" Spółka Akcyjna – firma handlowa, funkcjonująca na rynku wewnętrznym w obszarze obsługi pasażerów na lotniskach międzynarodowych i przejściach granicznych w Polsce, zaopatrzenia statków w polskich portach morskich i placówek dyplomatycznych. Baltona dysponuje największą w Polsce siecią sklepów wolnocłowych w portach lotniczych w Bydgoszczy, Gdańsku, Katowicach, Krakowie, Łodzi, Poznaniu, Rzeszowie, Warszawie i Wrocławiu.

Dekret z dnia 26 października 1950 r. o przedsiębiorstwach państwowych Dz. U. z 1950 r. Nr 49, poz. 439 (tekst jednolity: Dz. U. z 1960 r. Nr 18, poz. 111).

Linki zewnętrzne

Wykaz przedsiębiorstw państwowych w Serwisie Nadzór Właścicielski Ministerstwa Skarbu Państwa [dostęp z dnia 2012-02-06].

Ranking przedsiębiorstw państwowych według zatrudnienia - dane portalu BiznesPolska.pl na dzień 2009-12-03, [dostęp z dnia 2012-02-06].

Przedsiębiorstwo Komunikacji Samochodowej (PKS) - nazwa polskich przedsiębiorstw usługowych zajmujących się transportem publicznym. W latach 1945-1992 rozwinięcie skrótu PKS brzmiało Państwowa Komunikacja Samochodowa.

Jednostka gospodarki uspołecznionej, jgu., także j.g.u. - w okresie gospodarki centralnie sterowanej w PRL określenie przedsiębiorstwa, firmy czyli wg ówczesnej nomenklatury „jednostki gospodarczej”, w której dominującą formą własności była własność państwowa lub własność spółdzielcza.