Przegroda oczodołowa - Polski Serwis Naukowy

Tarczki oka. Niepodpisane włókna rozpościerające się za nimi stanowią część przegrody oczodołowej.

Przegroda oczodołowa (łac. septum orbitale) - delikatna warstwa tkanki łącznej zbitej o utkaniu regularnym, rozpościerająca się pod m. okrężnym oka. Zaczyna się na kostnym brzegu oczodołu jako przedłużenie jego okostnej, po czym zstępuje na powierzchnię powieki, łącząc się z odpowiednią tarczką i (w wypadku powieki górnej) również powierzchowną część m. dźwigacza powieki górnej. Największą grubość osiąga po bokach, gdzie leży z przodu więzadła powiekowego bocznego i do tyłu od więzadła powiekowego przyśrodkowego wraz z woreczkiem łzowym. Troczek m. skośnego górnego znajduje się jeszcze głębiej. Przegrodę przeszywają liczne naczynia oraz nerwy: łzowe, nadbloczkowe, podbloczkowe i nadoczodołowe oraz wiązki włókien m. dźwigacza powieki górnej. Przegroda oczodołowa nie jest sztywną i nieruchomą blaszką, lecz bierze udział we wszystkich ruchach powiek. Jej główne zadanie polega na odseparowaniu od przodu ciała tłuszczowego oczodołu i tym samym osłonie elementów leżących wewnątrz.

Obrzęk - (łac. oedema) stwierdzane w badaniu fizykalnym gromadzenie się płynu w przestrzeni pozakomórkowej i w jamach ciała. Powstaje na skutek zaburzenia równowagi między czynnikami dążącymi do zatrzymania płynu w naczyniach oraz czynników prowadzących do przedostawania się płynu poza ich światło. Obrzęk może być spowodowany zgromadzeniem przesięku lub wysięku.

Woreczek łzowy (łac. sacullus lacrimalis) - część dróg odprowadzających łzy. Leży w dole woreczka łzowego przyśrodkowej ściany oczodołu, oddzielony przegrodą oczodołową. Sklepienie woreczka łzowego tworzy górny, ślepy odcinek długości około 12 mm i szerokości 4-5 mm. Ku dołowi przedłuża się w przewód nosowo-łzowy.

Uwagi kliniczne

W podeszłym wieku przegroda czasami ulega zwiotczeniu, przez co ciało tłuszczowe może przebić się do przodu. Zabieg chirurgiczny korygujący taką przepuklinę to blepharoplastyka.

Jako dość sztywne ograniczenie jamy oczodołu, przegroda oczodołowa ma znaczenie przy zabiegach chirurgicznych związanych z zespołem ciasnoty oczodołu (Orbital Compartment Syndrome). Krwiak, przestrzeń powietrzna lub obrzęk spowodowane stanem patologicznym gałki ocznej mogą przyczyniać się do zwiększenia ciśnienia wewnątrzgałkowego i ucisku na naczynia krwionośne i nerwy, co może skutkować w dość krótkim czasie nawet całkowitą ślepotą. Jeden ze sposobów interwencji przy cięższych przypadkach polega na odbarczeniu oczodołu poprzez przecięcie przegrody wzdłuż miejsca jej przytwierdzenia. Może być to dokonane poprzez poszerzenie nacięcia powstałego po kantotomii lub bezpośredni dostęp od przodu przez skórę powieki.

Bibliografia

Susan Standring: Gray's Anatomy. Elsevier, 2005, s. 683. ISBN 0-443-07168-3.

Adam Bochenek, Michał Reicher: Anatomia Człowieka. T. V. Warszawa: PZWL, 1989, s. 559-560. ISBN 83-200-1230-9.

Vanessa Lima. Orbital Compartment Syndrome: The Ophthalmic Surgical Emergency. „Survey of Ophthalmology”. 54 (4), s. 441-449, July-August 2009. Elsevier. doi:10.1016/j.survophthal.2009.04.005. PMID 19539832.

dr Tomáše Doležala: Plastyczna operacja powiek (Blepharoplastyka) (pol.). 13.5.2009. [dostęp 1 października 2009].

Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.

Mięsień skośny górny (łac. musculus obliquus superior) – jeden z mięśni zewnętrznych gałki ocznej, który skręca gałkę oczną do wewnątrz, obniża ją i odwodzi. Jest unerwiony przez nerw bloczkowy (IV).

Kantotomia boczna (ang. lateral canthotomy) – zabieg operacyjny, którego celem jest odbarczenie oczodołu. Wskazaniami terapeutycznymi do kantotomii są szybko narastający, jednostronny wytrzeszcz gałki ocznej, wzrastające napięcie śródgałkowe, narastające pogarszanie wzroku, sugerujące obecność ropnia lub krwiaka pozagałkowego. Kantotomia może mieć też charakter diagnostyczny, gdy wymagany jest dostęp do guza tej okolicy i pobranie jego wycinka.