Przejazd kolejowy - Polski Serwis Naukowy

Polski krzyż św. Andrzeja jednotorowy (G-3: krzyż św. Andrzeja przed przejazdem kolejowym jednotorowym

Polski krzyż św. Andrzeja wielotorowy (G-4: krzyż św. Andrzeja przed przejazdem kolejowym wielotorowym)

Przejazd kolejowy kat. A w Leżajsku, na linii kolejowej nr 68 Lublin - Przeworsk

Przejazd kolejowy w Finlandii

Przejazd kolejowy niestrzeżony w Czechach

Przejazd kolejowy to jednopoziomowe skrzyżowanie toru kolejowego z drogą. Jeśli z torem krzyżuje się chodnik, to takie skrzyżowanie nazywa się przejściem kolejowym. Przejazdy i przejścia umożliwiają bezpieczne przekraczanie linii kolejowych, choć obecnie na ważnych drogach i liniach kolejowych o dużym natężeniu ruchu dąży się do budowy wiaduktów. Przejazd kolejowy musi spełniać warunki techniczne, dotyczące widoczności, oświetlenia, pochylenia drogi przy podjeździe do przejazdu, kąta skrzyżowania drogi z torem i inne.

Chodnik (trotuar) - utwardzony pas terenu służący do poruszania się pieszych, zazwyczaj fragment pobocza drogi. Najczęściej wyłożony płytami betonowymi, kostką betonową lub kamiennym brukiem.

Polska, oficjalnie Rzeczpospolita Polska – państwo położone w Europie Środkowej nad Morzem Bałtyckim. Graniczy z Niemcami (na zachodzie), Czechami i Słowacją (na południu), Ukrainą i Białorusią (na wschodzie), na północnym wschodzie z Litwą oraz na północy z Rosją (obwód kaliningradzki). Ponadto polska granica wyłącznej strefy ekonomicznej na Bałtyku graniczy ze strefami Danii i Szwecji.

Przejazdy dzielą się na jedno- i wielotorowe. Mogą być niestrzeżone, strzeżone z miejsca (przez pracownika kolei - dróżnika przejazdowego), ewentualnie strzeżone z odległości (np. przez pracownika nastawni).

W Polsce przejazdy kolejowe dzielą się na sześć kategorii:

A - przejazdy strzeżone z miejsca lub odległości, wyposażone w rogatki zamykające całą szerokość jezdni i chodnik, ewentualnie wyposażone dodatkowo w sygnalizację świetlną. Takie przejazdy stosuje się na najważniejszych drogach i najbardziej obciążonych liniach.

B - przejazdy z samoczynną sygnalizacją świetlną i półrogatkami (zamykającymi prawy pas ruchu zaporami, umożliwiającymi zjazd z przejazdu pojazdom, które znalazły się na nim w momencie rozpoczęcia zamykania ruchu). Stosowane na mniej obciążonych liniach, na których nie ma konieczności wyznaczania pracownika do strzeżenia przejazdu.

C - przejazdy bez urządzeń w poprzek drogi, wyposażone w sygnalizację świetlną samoczynną bądź obsługiwaną przez pracownika). Znajdują w miejscach, gdzie mimo stosunkowo niewielkiego ruchu potrzebne są zabezpieczenia przed wypadkami.

D - pozbawione urządzeń ostrzegawczych, przejazdy oznaczone jedynie znakami drogowymi. Tego rodzaju skrzyżowania znajdują się w miejscach o niewielkim ruchu i dobrej widoczności, umożliwiającej stwierdzenie kierującemu pojazdem, czy zbliża się pociąg.

E - przejścia kolejowe, wyposażone w barierki i konstrukcje (tzw. labirynty), wymuszające na pieszym sprawdzenie, czy w obu kierunkach nie widać zbliżającego się pociągu.

F - niepubliczne przejazdy i przejścia, zasadniczo zamknięte dla ruchu i otwierane na życzenie kierującego. Ta zapora posiada kłódkę i jest dostępna dla właściciela np. do lokomotywowni.

W Polsce w 2011 roku funkcjonowało ponad 16.400 przejazdów (ponad 2.700 kategorii A, 670 B, 1300 C, 10.300 D, 520 E, ponad 800 F).

Bezpieczny przejazd - "Zatrzymaj się i żyj!" - to społeczna akcja mająca na celu uświadomienie użytkownikom dróg (kierowcom, pieszym, rowerzystom) oraz uczniom szkół podstawowych i gimnazjów, jak wielkie znaczenie ma zachowanie ostrożności podczas pokonywania przejazdów kolejowych. Organizatorem kampanii jest spółka PKP Polskie Linie Kolejowe.

Telewizja przemysłowa (CCTV, od ang. closed-circuit television) - system przekazywania obrazu (rzadziej w połączeniu z dźwiękiem) z określonych pomieszczeń w zamkniętym systemie odbiorczym (telewizja kablowa) służący do nadzoru oraz zwiększeniu bezpieczeństwa pomieszczeń lub przestrzeni, w obrębie których zostały zainstalowane kamery.

Przejazdy kolejowe można podzielić ze względu na ilość torów:

jednotorowe,

wielotorowe.

Na przejazdach kolejowych stosowane są urządzenia zabezpieczające: rogatki i półrogatki, i ostrzegawcze: sygnalizacja świetlna i dźwiękowa. Na przejazdach obsługiwanych z odległości stosowany jest nadzór telewizji przemysłowej. Przejazdy kategorii B i C są nierzadko chronione tarczami ostrzegawczymi przejazdowymi, informującymi maszynistę pojazdu trakcyjnego o działaniu bądź awarii urządzeń ostrzegawczych.

Nastawnia – budynek mieszczący urządzenia do zdalnego sterowania ruchu kolejowego, z którego ustawia się drogi przebiegu pociągów, przestawia zwrotnice oraz nadaje sygnały (za pomocą semaforów, tarcz manewrowych i innych sygnalizatorów). Jej pracą kieruje dyżurny ruchu.

Tarcza ostrzegawcza – urządzenie sygnalizacyjne stosowane w ruchu kolejowym do informowania maszynisty o sygnale wyświetlanym na zbliżającym się semaforze i umożliwiająca dostosowanie prędkości, tak by w wypadku nakazu zatrzymania bądź ograniczenia prędkości, można było to uczynić przed minięciem semafora. Stosuje się je przed semaforami wjazdowymi na posterunki ruchu, ze szlaku nie wyposażonego w samoczynną blokadę liniową, bądź przed semaforami półsamoczynnymi na posterunkach odstępowych.

Kierowca zbliżający się do przejazdu kolejowego ma obowiązek zachować szczególną ostrożność, zaś maszynista pociągu jest obowiązany podczas zbliżania się do przejazdu (a w złych warunkach widoczności także w czasie przejeżdżania przez przejazd) do podawania syreną sygnału "Baczność!".

Lokomotywownia - nazwa jednostki organizacyjnej wraz z zespołem budynków i urządzeń, służących do obsługi lokomotyw, m.in. do ich napraw i stacjonowania. Nazwa zaczęła funkcjonować w miarę zmiany profilu obsługiwanego taboru przez byłe parowozownie.

Wiadukt – przeprawa pozwalająca na pokonanie każdej przeszkody typu: dolina, wąwóz, inna droga kołowa, tory kolejowe, z wyłączeniem przeszkód wodnych (do ich pokonania służą mosty, jeśli jednak na dnie wąwozu lub doliny znajduje się rzeka lub potok, to używa się nazwy wiadukt) poprzez przejechanie nad nią. Pierwotnie tym terminem była określana droga rzymska przeprowadzona nad wąwozem, na konstrukcji opartej na arkadach. Wiadukty budowane są podobnie jak mosty, z wykorzystaniem podobnych rozwiązań konstrukcyjnych i materiałowych.

Obecnie prowadzona jest kampania Bezpieczny przejazd, która propaguje wśród kierowców i pieszych, oraz rowerzystów i innych uczestników ruchu wzorce prawidłowego zachowania się na przejazdach kolejowych lub przejściach.

Zobacz też

rogatka

przejście kolejowe

Przypisy

500 przejazdów drogowo-kolejowych do modernizacji z funduszy UE?

Linki zewnętrzne

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
Przejazd kolejowy

Kategorie przejazdów na stronie Bezpieczny Przejazd (PKP PLK S.A.)

Oficjalna strona kampanii Bezpieczny Przejazd by można było zachować ostrożność na przejazdach i przejściach kolejowych

Systemy nawierzchni szynowych stosowane na przejazdach kolejowych