Przemyślidzi - Polski Serwis Naukowy

Herb Przemyślidów Płomienista Orlica

Przemyślidzi (czes. Přemyslovci) – czeska dynastia wywodząca się od legendarnego Przemysła, męża Libuszy. Panowała w Czechach od czasów Borzywoja, który ok. roku 871 przyjął chrzest. Główna linia wygasła w 1306 roku wraz ze śmiercią Wacława III. Boczna linia zapoczątkowana przez Mikołaja I (nieślubny syn Przemysła Ottokara II) panowała w księstwach śląskich (opawskim, karniowskim i raciborskim) między 1269 a 1521.

Kraina (słń. Kranjska, wł. Carniola, niem. Krain) - jeden z regionów historyczno-etnograficznych tworzących dzisiejszą Słowenię. Wchodziła w skład Rzeszy Niemieckiej. W XIX wieku jako Księstwo Krainy była krajem koronnym Austro-Węgier. Tradycyjnie dzieli się na Górną Krainę (Gorenjska), Dolną Krainę (Dolenjska) z Białą Krainą (Bela krajina) i Wewnętrzną Krainę (Notranjska).

Henryk IV (niem. Heinrich IV., ur. 11 listopada 1050 w Goslar, zm. 7 sierpnia 1106 w Liège) – król niemiecki od 1056 (faktycznie od 1065), cesarz rzymsko-niemiecki od 1084 do swojej abdykacji w 1105 , najstarszy syn cesarza Henryka III i jego drugiej żony Agnieszki z Poitou (Akwitańskiej). Był trzecim cesarzem z dynastii salickiej (zwanej inaczej dynastią frankońską).

Spokrewnieni z dynastią Piastów poprzez liczne małżeństwa zapoczątkowane wydaniem za Mieszka I córki Bolesława I Srogiego, Dobrawy. Przez krótki okres panowali także w Polsce, na Węgrzech oraz w Austrii, Styrii, Krainie i Karyntii. Ich miejsce na tronie Czech zajęli Luksemburgowie.

Kunegunda Czeska (cz. Kunhuta Přemyslovna) (ur. styczeń 1265 r., zm. 27 listopada 1321 r.), królewna czeska, siostra króla czeskiego Wacława II, księżna mazowiecka (1291 - 1302),

Wacław I zwany Jednookim czes. Václav I. (ur. 1205; zm. 22 września 1253 w Počaplach, dziś część miasta Králův Dvůr) – król Czech w latach 1230–1253.

Przemyślidzi na polskim tronie

W 1085 roku Przemyślida Wratysław II został koronowany za zgodą cesarza Henryka IV na króla Czech i Polski. Realnej władzy w Polsce nie sprawował. Pierwszym faktycznym władcą Polski z dynastii Przemyślidów był Wacław II, który w 1291 roku opanował Kraków, a w 1300 roku zajął Wielkopolskę i koronował się w Gnieźnie na króla Polski. Ze względu na przedwczesną śmierć nie doszło do koronacji jego syna i następcy Wacława III (1305-1306), jednak przez kilka miesięcy jego władza była uznawana na ziemiach polskich.

Kraków – i pod względem powierzchni. Jedno z najstarszych miast Polski, o ponad tysiącletniej historii. Kraków posiada wartościowe zabytki architektury, działa w nim wiele instytucji i placówek kulturalnych.

Dobrawa (lub Dąbrówka; czes. Doubravka) (zm. 977) – księżniczka czeska z dynastii Przemyślidów, księżna polska, żona Mieszka I. Córka księcia czeskiego Bolesława I Srogiego, siostra Marii, matka Bolesława I Chrobrego i Świętosławy (?) Sygrydy.

Koronacje królewskie

Wratysław II 1085

Władysław II 1158

Przemysł Ottokar I 1203

Wacław I 1228

Przemysł Ottokar II 1295

Wacław II 1297 i 1300

Wacław III 1301 i 1305

Biskupi

Strachkwas Chrystian – biskup elekt praski

Jaromir Gebhart – biskup praski

Henryk Brzetysław – biskup praski

Świętobór Fryderyk – patriarcha Akwilei

Wojciech – arcybiskup salzburski

Jan Volek – biskup ołomuniecki

Duchowieństwo diecezjalne

Otto Dypoldowic – prepozyt magdeburski

Sifrid – kanonik ołomuniecki

Jan – proboszcz wyszehradzki

Zakonnicy i zakonnice

Strachkwas Chrystian – zakonnik w klasztorze św. Emmerama w Ratyzbonie

Mlada Maria – opatka klasztor św. Jerzego w Pradze

Ludmiła, córka Wratysława II

Henryk – joannita

Elżbieta, córka Henryka – zakonnica w Doksanach

Małgorzata, córka Henryka – zakonnica w Doksanach

Agnieszka, córka Oldrzycha – zakonnica w Gerberstadt

Agnieszka – opatka klasztor św. Jerzego w Pradze

Jadwiga – zakonnica w Gernrode

Agnieszka – opatka klarysek, święta

Kunegunda – opatka klasztor św. Jerzego w Pradze

Elżbieta – opatka w Pustiměřu

Zgony nienaturalne

Dypold III Borzywoj 1235-1236

Bolesław Szczepiołka 1241

Przemysł Ottokar II 1278

Wacław III 1306

Potomstwo naturalne

Dzieci Przemysła Ottokara II:

Sławnikowice (czes. Slavníkovci) - rywalizujący w X w. z Przemyślidami możnowładczy ród czeski. Ich domeny leżały w północnych Czechach, wg Kroniki Kosmasa zaliczała się do nich także ziemia kłodzka (o Sławniku: posiadacz Kłodzka, grodu obronnego przeciw Polsce, w pobliżu rzeki zwanej Nysa). Nazwa rodu pochodzi od Sławnika (zm. 981), pana na Libicach, za którego uzyskali największe znaczenie.

Polska, oficjalnie Rzeczpospolita Polska – państwo położone w Europie Środkowej nad Morzem Bałtyckim. Graniczy z Niemcami (na zachodzie), Czechami i Słowacją (na południu), Ukrainą i Białorusią (na wschodzie), na północnym wschodzie z Litwą oraz na północy z Rosją (obwód kaliningradzki). Ponadto polska granica wyłącznej strefy ekonomicznej na Bałtyku graniczy ze strefami Danii i Szwecji.

Mikołaj I

Agnieszka

Elżbieta

Jan, proboszcz wyszechradzki

Dziecko Wacława II:

Jan Volek – biskup ołomuniecki

Dziecko Wacława II lub Wacława III:

Elżbieta, opatka w Pustiměřu

Zobacz też

Zobacz publikację na Wikibooks:
Czechy Przemyslidów

Sławnikowice, Wrszowcy, Luksemburgowie, Piastowie

bitwa pod Suchymi Krutami

książęta opawsko-raciborscy