Przewodniczący Chińskiej Republiki Ludowej

Przewodniczący Chińskiej Republiki Ludowej (chin. upr. 中华人民共和国主席, chin. trad. 中華人民共和國主席, pinyin Zhōnghuá Rénmín Gònghéguó Zhǔxí) – oficjalna głowa państwa w Chińskiej Republice Ludowej. Faktycznie konstytucja przewiduje dla tego urzędu jedynie funkcje ceremonialno-reprezentacyjne, a faktyczna władza nad państwem znajduje się w rękach sekretarza generalnego Komunistycznej Partii Chin i przewodniczącego Centralnej Komisji Wojskowej. Od czasów Jiang Zemina te trzy stanowiska znajdują się w jednych rękach, co w ostatnich latach przyczyniło się do podniesienia rangi funkcji przewodniczącego ChRL i jednocześnie faktycznego wykroczenia jego kompetencji poza konstytucyjnie przewidziane ramy. Zastępcą przewodniczącego ChRL jest wiceprzewodniczący ChRL.

Ogólnochińskie Zgromadzenie Przedstawicieli Ludowych (skrót. OZPL, chiń. upr.: 全国人民代表大会, chiń. trad.: 全國人民代表大會; skrót:人大; Pinyin: Quánguó Rénmín Dàibiǎo Dàhuì) – parlament Chińskiej Republiki Ludowej.

Nie Rongzhen – chiński marszałek, dowódca z okresu długiego marszu i wojny domowej, a następnie wieloletni oficer sztabowy Chińskiej Armii Ludowo-Wyzwoleńczej (ChAL-W), odpowiedzialny za program modernizacji sił zbrojnych i organizację programu jądrowego Chin.

Zgodnie z artykułem 80 i 81 konstytucji Chińskiej Republiki Ludowej nie jest autonomicznie działającym organem, a jedynie wykonawcą decyzji parlamentu. Do jego kompetencji należą ogłaszanie ustaw, powoływanie i odwoływanie premiera, ministrów oraz pozostałych członków Rady Państwa, wręczanie orderów i odznaczeń, prawo łaski, ogłaszanie stanów nadzwyczajnych i mobilizacji, mianowanie i odwoływanie pełnomocnych przedstawicieli ChRL za granicą, przyjmowanie listów uwierzytelniających od przedstawicieli państw obcych, dokonywanie ratyfikacji i wypowiadanie umów międzynarodowych.

Rada Państwa ChRL (chin. upr. 中华人民共和国国务院, chin. trad. 中華人民共和國國務院, pinyin Zhōnghuá Rénmín Gònghéguó Guówùyuàn) – najwyższy organ władzy wykonawczej w Chińskiej Republice Ludowej.

Komunistyczna Partia Chin (chin. upr. 中国共产党, chin. trad. 中國共産黨, pinyin: Zhōngguó Gòngchǎndǎng) – rządząca partia narodowa w Chińskiej Republice Ludowej, założona w roku 1921. Do 1927 współpracowała z Kuomintangiem, następnie toczyła z nim wojnę domową do 1949 z przerwą w latach 1937-1945, kiedy to obie partie zawarły taktyczny sojusz przeciwko japońskim najeźdźcom.

Przewodniczący ChRL wybierany jest przez Ogólnochińskie Zgromadzenie Przedstawicieli Ludowych na pięcioletnią kadencję. Ponownie wybrany może być tylko raz. Zgodnie z art. 79 chińskiej konstytucji na stanowisko to może wybrany być obywatel ChRL, który ukończył 45 lat oraz posiada bierne i czynne prawo wyborcze. Kandydatury na to stanowisko zgłasza prezydium OZPL, są one następnie poddawane konsultacjom w delegacjach deputowanych, w wyniku których wyłaniana jest ostateczna lista kandydatów przedstawiana na sesji parlamentu; głosowanie jest tajne. Kadencja poprzedniego przewodniczącego ChRL kończy się w chwili wyboru jego następcy. Przewodniczący jest konstytucyjnie odpowiedzialny politycznie przez parlamentem i może zostać przezeń odwołany.

Uproszczone pismo chińskie (chin. upr. 简体字; chin. trad. 簡體字; pinyin jiǎntǐzì) to odmiana pisma chińskiego. Uproszczenia dokonano w Chińskiej Republice Ludowej w latach 50. XX wieku. Celem reformy było ułatwienie nauki pisma i walka z analfabetyzmem. Modyfikując ok. 50 proc. najbardziej skomplikowanych z używanych dotąd znaków cel ten osiągnięto. Pismo uproszczone używane jest także w Singapurze.

Chen Yun (ur. 13 czerwca 1905, zm. 10 kwietnia 1995) – chiński polityk komunistyczny, ekonomista, główny obok Deng Xiaopinga architekt reform wolnorynkowych w latach 80. XX wieku.

Od roku 1949 funkcja głowy państwa Chińskiej Republiki Ludowej była przypisana następującym stanowiskom:

1949-1954 – przewodniczący Centralnego Rządu Ludowego

1954-1975 – przewodniczący Chińskiej Republiki Ludowej

1975-1983 – przewodniczący Stałego Komitetu Ogólnochińskiego Zgromadzenia Przedstawicieli Ludowych

od 1983 – przewodniczący Chińskiej Republiki Ludowej

Przypisy

Potocznie niepoprawnie zwany z angielska prezydentem, co nie oddaje oryginalnego znaczenia urzędu. Słowo prezydent to po chińsku Zongtong (chin. upr. 总统, chin. trad. 總統, pinyin zǒngtǒng)
po śmierci marszałka Zhu De. Kolegialnie funkcję głowy państwa sprawowali wiceprzewodniczący:
Wu De
Song Qingling
Liu Bocheng
Wei Guoqing
Seypidin Azizi
Chen Yun
Tan Zhenlin
Li Jingquan
Ulanhu
Guo Moruo
Xu Xiangqian
Nie Rongzhen
Zhang Dingcheng
Cai Chang
Ngabo Ngałang Dzigme
Zhou Jianren
Xu Deheng
Hu Juewen
Li Suwen
Yao Lianwei
Deng Yingchao od 2 grudnia 1976 również należała do tego grona

Bibliografia

Jan Rowiński, Wojciech Jakubiec: System konstytucyjny Chińskiej Republiki Ludowej. Warszawa: Wydawnictwo Sejmowe, 2006. ISBN 978-83-7059-766-5.

Centralna Komisja Wojskowa (chin. trad. 中央軍事委員會, chin.upr. 中央军事委员会; pinyin Zhōngyāng Jūnshì Wěiyuánhuì) – nazwa dwóch organów w Chińskiej Republice Ludowej, sprawujących zwierzchnictwo nad siłami zbrojnymi. Pierwszym z nich jest Centralna Komisja Wojskowa Chińskiej Republiki Ludowej będąca organem państwowym, drugim Centralna Komisja Wojskowa KC Komunistycznej Partii Chin.

Tradycyjne pismo chińskie (chin. trad. 繁體字, chin. upr. 繁体字, pinyin fántǐzì) to odmiana pisma chińskiego, w której znaki mają tradycyjną postać, umożliwiającą czytanie dawniejszych tekstów. Są one dość skomplikowane, dlatego w latach 50. w ChRL wprowadzono reformę pisma, w wyniku czego powstały znaki uproszczone. Pismo tradycyjne jest używane w Republice Chińskiej na Tajwanie, oraz w Hongkongu i Makau. Nazywane jest także ortodoksyjnym, złożonym lub właściwym pismem chińskim.

Linki zewnętrzne

Rulers.org