Przywileje i immunitety dyplomatyczne

Przywileje i immunitety dyplomatyczne – zespół udogodnień i wyłączeń przysługujących członkom misji dyplomatycznej, a zwłaszcza przedstawicielom dyplomatycznym i członkom ich rodzin, pozostającym z nimi we wspólnocie domowej.

Z reguły mówi się łącznie o "przywilejach i immunitetach", nie rozdzielając tych pojęć, choć niektórzy są zdania, iż przywileje to pewne uprawnienia nie przysługujące samym obywatelom państwa, w którym akredytowany jest dyplomata (np. prawo do flagi), zaś immunitety to pewne wyłączenia od obowiązujących w danym kraju norm prawnych (np. immunitet jurysdykcyjny).

Personel misji dyplomatycznej - oznacza członków personelu dyplomatycznego, personelu administracyjnego i technicznego oraz personelu służby misji dyplomatycznej.

Korpus dyplomatyczny (fr. Corps diplomatique, stąd skrót CD), termin ten wszedł do powszechnego użytku w XIX wieku. Pojęcie korpusu ma dwa znaczenia - węższe i szersze:

Przywileje i immunitety dzielimy na: rzeczowe – przysługujące misji dyplomatycznej i osobowe – przysługujące członkom personelu misji.

Do przywilejów i immunitetów rzeczowych zaliczamy:

prawo używania flagi i godła na pomieszczeniach misji dyplomatycznej,

nietykalność pomieszczeń misji, jej archiwów, dokumentacji i korespondencji urzędowej,

zwolnienie od podatków i opłat,

swobodę porozumiewania się.

Do przywilejów i immunitetów osobowych zaliczamy:

prawo używania flagi i godła (tylko w przypadku szefa misji dyplomatycznej na terenie jego rezydencji prywatnej i w środkach transportu),

nietykalność osobistą, rozciągającą się także na prywatną rezydencję, środki transportu, mienie, dokumenty i korespondencję,

immunitet jurysdykcyjny, czyli – co do zasady – niepodleganie prawu kraju, w którym się jest akredytowanym,

zwolnienie od opłat, podatków i ubezpieczeń społecznych,

zwolnienie od rewizji osobistej i rewizji bagażu.

Należy dodać, że nierzadko w potocznym użyciu (niestety podzielanym przez niektórych spośród tych prawników, którzy nie mają styczności z prawem dyplomatycznym) jest błędne stwierdzenie, że przywileje i immunitety osobowe przysługują każdemu posiadaczowi paszportu dyplomatycznego. W rzeczywistości tak nie jest, ponieważ państwa mogą wydawać takie dokumenty także osobom nie będącym członkami misji dyplomatycznych (i niebędących członkami rodzin członków misji dyplomatycznych). W ich przypadku to, czy i jakie przywileje i immunitety dana osoba otrzyma, zależy tylko i wyłącznie od uznania państwa ich udzielającego.

Zobacz też

prawo kaplicy

misja dyplomatyczna

szefowie misji dyplomatycznych

personel misji

korpus dyplomatyczny

immunitet państwa