Ptolemeusz I Soter - Polski Serwis Naukowy

Ptolemeusz I, popiersie z Muzeum w Luwrze

Ptolemeusz I Soter (ur. 367 p.n.e., zm. 282 p.n.e.) – założyciel dynastii Ptolemeuszy, władca Egiptu w latach 323–282 p.n.e., syn Lagosa i Arsinoe, mąż Artakamy, Eurydyki i Bereniki I. Jego dziećmi byli: Ptolemeusz Keraunos, Meleager, Ptolemeusz II Filadelfos, Ptolemais, Teoksena, Filotera, Arsinoe II i Lizandra.

Język grecki albo greka — język indoeuropejski z grupy helleńskiej, w starożytności ważny język basenu Morza Śródziemnego. W cywilizacji Zachodu zaadaptowany obok łaciny jako język terminologii naukowej, wywarł wpływ na wszystkie współczesne języki europejskie, a także część pozaeuropejskich i starożytnych. Od X wieku p.n.e. zapisywany jest alfabetem greckim. Obecnie, jako język nowogrecki, pełni funkcję języka urzędowego w Grecji i Cyprze. Jest też jednym z języków oficjalnych Unii Europejskiej. Po grecku mówi współcześnie około 15 milionów ludzi.

Muzeum Aleksandryjskie, Musejon – starożytny naukowy instytut badawczy w hellenistycznym Egipcie Ptolemeuszów, założony przez Ptolemeusza I Sotera (III wiek p.n.e.), rozwinięty przez Ptolemeusza II Filadelfosa przy pomocy starożytnych uczonych: filozofa Demetriusza z Faleronu i fizyka Stratona z Lampsakos. Skupiał około setki badaczy utrzymywanych przez władze (najpierw egipskie, potem rzymskie. Było to centrum placówki stanowiła Biblioteka Aleksandryjska. Do wybitnych osiągnięć zespołu muzeum należały prace Euklidesa, Apoloniusza z Pergi, Archimedesa, Eratostenesa z Cyreny, Hipparcha. W późniejszych wiekach z muzeum związani byli też Ptolemeusz Klaudiusz (astronom) i Galen (medyk). Instytut został zniszczony przez Zenobię, królową Palmyry, przestał ostatecznie istnieć w roku 391 n.e.

Był jednym z generałów Aleksandra Wielkiego. Po jego śmierci, w 323 p.n.e., objął rządy jako satrapa Egiptu. Brał aktywny udział w wojnach diadochów. W 321 p.n.e. przechwycił zabalsamowane zwłoki Aleksandra Wielkiego, które następnie przewiózł do Memfis, a później do świeżo wybudowanej Aleksandrii, czyniąc ją jednocześnie stolicą swego państwa. W listopadzie 305 roku p.n.e. przyjął tytuł króla. W 285 p.n.e. wyznaczył swojego młodszego syna Ptolemeusza II następcą tronu Egiptu.

Cypr (Republika Cypryjska) – państwo położone we wschodniej części Morza Śródziemnego u wybrzeży Turcji, Syrii i Libanu. Od 1 maja 2004 roku jest członkiem Unii Europejskiej. Nazwa wyspy pochodzi od łacińskiej nazwy miedzi (cuprum), której Cypr był w starożytności głównym dostawcą[potrzebne źródło].

Egipt (arab. مصر Miṣr; dialekt egipski: Máṣr (/masˤɾ/); łac. Aegyptus, gr. Αίγυπτος Aígyptos), nazwa oficjalna Arabska Republika Egiptu (arab. جمهوريّة مصر العربيّة Dżumhurijjat Misr Al-Arabijja) – państwo położone w północno-wschodniej Afryce z półwyspem Synaj w zachodniej Azji. Egipt otoczony jest przez Morze Śródziemne na północy i Morze Czerwone na wschodzie; graniczy z Izraelem i Strefą Gazy na północnym wschodzie, Sudanem na południu i Libią na zachodzie.

Jego państwo obejmowało początkowo: Górny Egipt, Dolny Egipt i Cyrenajkę. Po bitwie pod Ipsos dołączono do imperium Cypr i Palestynę.

Za jego panowania Aleksandria stała się głównym ośrodkiem kultury hellenistycznej i centralnym ośrodkiem administracyjnym kraju. Założone przez niego Muzeum Aleksandryjskie (Muzejon) i Biblioteka Aleksandryjska były najważniejszymi ośrodkami naukowymi świata antycznego tego okresu, a wybudowana na rozkaz Ptolemeusza latarnia morska na wyspie Faros uznana została za jeden z siedmiu cudów świata starożytnego.

Cyrenajka to historyczna kraina w północno-wschodniej Libii nad wybrzeżem Morza Śródziemnego. Jej nazwa pochodziła od miasta Cyrena (gr. Kyrēnē), do III w. n.e. stolicy prowincji. Później jej najważniejszym miastem, portem, a jednocześnie stolicą było Bengazi.

Eurydyka - córka Antypatra, druga żona Ptolemeusza I Sotera, z którym miała 3 synów: Ptelemeusza Keraunosa, Meleagra i trzeciego o nieznanym imieniu oraz 3 córki: Lizandrę, Ptolemais i Teoksenę.

Lata panowania

Od 323–305 p.n.e. – jako satrapa Egiptu

Od 305–282 p.n.e. – jako król Ptolemeusz I Soter

Od 285–282 p.n.e. – wspólnie z synem Ptolemeuszem II

Tytulatura

gr. – basileus Ptolemaios I Theos Soteros I – król Ptolemeusz, Bóg Zbawca

egip. – Ptulmis – Ptolemeusz

Setepenre Meriamon - Wybrany przez Re, ukochany przez Amona

Ptolemeusze (albo Lagidzi) - dynastia pochodzenia macedońskiego panująca w starożytnym Egipcie w latach 304- 30 p.n.e., w południowej Syrii, Libanie i Palestynie w latach 301 - 200 p.n.e., na Cyprze do 58 p.n.e. i w latach 48 - 30 p.n.e. oraz w Cyrenajce do 96 p.n.e.. Przejściowo do państwa Ptolemeuszy należały także południowe i południowo-zachodnie wybrzeża Azji Mniejszej i wyspy Morza Egejskiego. Nazwa dynastii pochodzi od imienia założyciela i kolejnych królów dynastii, zaś nazwa alternatywna, Lagidzi, od ojca Ptolomeusza I - Lagosa.

Epoka hellenistyczna – nazwana hellenizmem, okres trzech stuleci w historii regionu Morza Śródziemnego i Bliskiego Wschodu, którego początek wyznacza zgon Aleksandra Macedońskiego w 323 roku p.n.e., a koniec podbicie Egiptu przez Rzymian w 30 roku p.n.e..