Ptolemeusz X Aleksander I - Polski Serwis Naukowy

Ptolemeusz X Aleksander I (Rzeźba w Luwrze)

Ptolemeusz X Aleksander I - (107 p.n.e. - 88 p.n.e.), władca Egiptu z dynastii Ptolemeuszów, syn Ptolemeusza VIII i Kleopatry III, mąż Kleopatry Berenike III, ojciec Ptolemeusza XI Aleksandra II.

Po wypędzeniu Ptolemeusza IX przez Kleopatrę III, został mianowany przez nią koregentem i kapłanem Aleksandra Macedońskiego. Lata współrządów upłynęły pod znakiem sporów z Ptolemeuszem IX. W 103 p.n.e. Ptolemeusz IX wylądował w Palestynie i odnosząc szereg sukcesów próbował wtargnąć przez Półwysep Synaj do Egiptu. Ptolemeusz X odparł jednak ten atak pod Peluzjon i zmusił Ptolemeusza IX do wycofania się na Cypr. W 101 p.n.e., mając dość współdzielenia władzy, kazał zamordować swoją matkę i ożenił się z Kleopatrą Berenike III.

Luwr (fr. Louvre, Musée du Louvre) – dawny pałac królewski w Paryżu, obecnie muzeum sztuki. Jedno z największych muzeów na świecie, najczęściej odwiedzana placówka tego typu na świecie. Stanowi jeden z ważniejszych punktów orientacyjnych Paryża, położony jest przy prawym brzegu Sekwany w obrębie Pierwszej Dzielnicy. W kompleksie budynków o całkowitej powierzchni wynoszącej 60,600 metrów kwadratowych znajdują się zbiory liczące około 35,000 dzieł sztuki od czasów najdawniejszych po połowę wieku XIX, dzieła światowego dziedzictwa o największej sławie takie jak np. stela z kodeksem Hammurabiego, Nike z Samotraki, Mona Lisa pędzla Leonarda.

Tebaida (gr. Θηβαίς Thebais, dopełniacz Θηβαίδος Thebaidos) - region w starożytnym Egipcie, do którego należało 13 wysuniętych najbardziej na południe nomów Górnego Egiptu, od Abydos do Asuanu. Nazwa regionu pochodziła od starożytnej egipskiej stolicy, Teb.

Ostatni okres panowania znamionuje rosnące niezadowolenie Egipcjan z rządów tego władcy, czego wyrazem stało się powstanie w Tebaidzie (91-88 p.n.e.) i odsunięcie Ptolemeusza X od władzy przez zbuntowanych żołnierzy i mieszkańców Aleksandrii w 88 p.n.e.

Walki obu królów trwały do 87 roku, kiedy to podczas próby zajęcia Cypru Ptolemeusz X zginął po klęsce w bitwie morskiej.

Ptolemeusz IX Soter II - (ur. 140 p.n.e., zm. 80 p.n.e.), władca z dynastii Ptolemeuszów, nieoficjalnie nazywany Lathyros (Cieciorka), panował w Egipcie w latach 116-107 p.n.e. oraz 88-80 p.n.e. Był synem Ptolemeusza VIII i Kleopatry III, mężem Kleopatry IV i Kleopatry Selene, ojcem Ptolemeusza XII, Ptolemeusza z Cypru i Kleopatry Berenike III.

Ptolemeusze (albo Lagidzi) - dynastia pochodzenia macedońskiego panująca w starożytnym Egipcie w latach 304- 30 p.n.e., w południowej Syrii, Libanie i Palestynie w latach 301 - 200 p.n.e., na Cyprze do 58 p.n.e. i w latach 48 - 30 p.n.e. oraz w Cyrenajce do 96 p.n.e.. Przejściowo do państwa Ptolemeuszy należały także południowe i południowo-zachodnie wybrzeża Azji Mniejszej i wyspy Morza Egejskiego. Nazwa dynastii pochodzi od imienia założyciela i kolejnych królów dynastii, zaś nazwa alternatywna, Lagidzi, od ojca Ptolomeusza I - Lagosa.

Lata panowania

110-109 p.n.e. - z matką Kleopatrą III

109-107 p.n.e. - z bratem Ptolemeuszem IX

107-101 p.n.e. - powtórnie z Kleopatrą III

101-88 p.n.e. - z bratanicą Kleopatrą Bereniką III

Tytulatura

gr. - basileus Ptolemaios X Aleksandros I Theos Philometor III - król Ptolmeusz Aleksander Bóg Miłujący Matkę

egip. - Ptulmis Dżednef Aleksantres Anchdżetmeriptach - Ptolemeusz zwany Aleksander żyjący wiecznie ukochany przez Ptaha

Juaenneczermenech-neczeretmenechet-satre Setepenptah Irimaatre Senenanchenamon - Spadkobierca Dobroczynnych Bogów syn Re Wybrany przez Ptaha, ten który ustanawia porządek Re Wcielony wizerunek Amona

Berenika III (ur. 120 p.n.e. zm. 80 p.n.e.), władczyni Egiptu z dynastii Ptolemeuszów. Panowała w latach 81 - 80 p.n.e.. Była córką Ptolemeusza IX i Kleopatry IV, żoną Ptolemeusza X Aleksandra I i Ptolemeusza XI Aleksandra II.

Ptolemeusz XI Aleksander II - gr. – basileus Ptolemaios XI Aleksandros II - król Ptolemeusz Aleksander - król Egiptu z dynastii Ptolemeuszów. Panował niecały miesiąc w roku 80 roku p.n.e. Był synem Ptolemeusza X i nieznanej matki, mężem Kleopatry Bereniki III.